Қазақстандық саясаттанушылар не дейді?

Егемен Қазақстан
27.01.2017 7318
2

Андрей Чеботаев

Андрей ЧЕБОТАРЕВ,

«Альтернатива» талдау орта­лы­ғының директоры:

– Қазір нақты болжамдар жа­сау­ға ертерек. Өйт­кені, конституциялық заңнамалық акті­лердің қалай өзгеретінін білмейміз. Пре­зидент Үндеуінде Парламенттің рөлін күшейту үшін заңнамаларға өзгерістер енгізілетінін айтты. Бұл Францияның моделін еске түсіреді. Кезінде осындай модель көп талқылауға түскен еді. Үкімет пен Парламент салыстырмалы түрде тәуелсіз болады. Дегенмен, барлығы өзгерістер мен толықтырулар енгізу мазмұнына байланысты болмақ.

 

marat-shibutov

Марат ШИБҰТОВ,

саясаттанушы:

– Суперпрези­дент­тіктен прези­дент­тік билік жүйе­сіне ауысып жатырмыз. Көпшілік осылай болғанын қалап отыр. Енді Парламенттің өкілеттігі едәуір кеңейеді, ал Үкімет анағұрлым дербес болады. Реформа екі негізгі бағыт бойынша іске асырылады. Біріншіден, Президенттің әлеуметтік-экономикалық процестерді реттеудегі біршама өкілеттіктерін Үкі­метке және басқа да атқарушы органдарға бер­ген жөн деп ойлаймын. Сонда бұл салаға Үкімет, министрліктер және әкім­діктер толықтай жауап беретін болады.

Екіншіден, күрделі мәселе – билік тармақтары арасындағы қарым-қатынасты конституциялық деңгейде жүргізу керек. Осы реформаның аясында Үкіметті жасақтауда Парламенттің рөлі күшейеді. Парламент сайлауында жеңіске жеткен партия Үкімет құрамын анықтауға түбегейлі ықпал ететін болады. Бұл Министрлер Кабинетінің өкілетті билік алдындағы жауапкершілігін арттырады. Тиісінше, биліктің заң шығарушы тармағы атқарушы билікке бақылауды күшейтеді.

 

Мухтар Тайжан

Мұхтар ТАЙЖАН,

Б.Тайжан атындағы қордың президенті:

– Еліміз Пар­ламент пен Үкі­меттің рөлін арттыру арқылы демо­кра­тиялық жолға түсті. Мұны қуана құптауымыз керек. Президент өкілеттігін Парламентпен және Үкіметпен бөлісуі өте дұрыс деп есептеймін. Мұндай тәжірибе әлемде кең таралған. Үкімет Парламент алдында жауап беруі қажет. Ал сайлаудың кем дегенде жартысы мажоритарлық жүйе, қалғаны пропорционалды жүйе бойынша құрылғаны жөн.

 

 

марат башимов

Марат БӘШІМОВ,

саясаттанушы:

– Біз Үкімет Парламентке есеп беруге міндетті модельге келе жатырмыз. Парламенттік басымдық Үкіметті қалыптастырады. Еліміз қалыптаса бастаған кезде аса күрделі кезең болатын. Соған байланысты Президент өз өкілеттігін пайдалана отырып, заң күші бар жарлықтар шығарды. Енді Елбасымыз биліктің барлық тармақтарының келісілген қызметін қамтамасыз етуді өзіне қалдырып отыр.

Бұдан шығатын қорытынды, Президентке жыл сайын Жолдау жасау, сыртқы саясат және басқа өкілеттіктер қалдырылады. Үкіметке жаңа құрылымдар мен бағдарламалар әзірлеу және оларды бекіту жүктелмек. Ал Үкімет Парламент алдында жауап беруге міндетті болады. Мұның барлығы саяси және мемлекеттік басқару жүйелерінің тұрақтылық қорын құруға негізделген.

Жазып алған

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

18.02.2019

Әсем Орынбай: Стенд атудан Азия чемпионатында Олимпиада жолдамасын иеленгім келеді

18.02.2019

Осы аптада қандай мәдени және спорттық іс-шаралар өтеді?

18.02.2019

Кәсіпкерлікті дамыту бойынша қабылданған шаралар талқыланды

18.02.2019

Қостанайлық кәсіпкер ханым араб миллионер әйелге сәукеле сыйлады

18.02.2019

Түркістанда газдандыру жұмысы күшейтілді

18.02.2019

«Болашақ» бағдарламасының түлегi Тимирязев ауданының әкiмi болып тағайындалды

18.02.2019

Жұмыс істемейтін аналар үшін берілетін мемлекеттік жәрдемақы қанша?

18.02.2019

Тілекенова мен Абитова көркем гимнастикадан халықаралық сында жүлдегер атанды

18.02.2019

Нысана көздеуден Қазақстан командасы Нью-Делидегі әлем кубогіне аттанды

18.02.2019

Баланың төлемақысы қанша?

18.02.2019

Нұрсұлтан Назарбаев: Жастық шағыңды босқа өткізбе

18.02.2019

Қанша ақша сыртқа кетті?

18.02.2019

Үкімет «Ақжолдың» кәсіпкерлікке қатысты сауалына жауап берді

18.02.2019

Мәжілісте мемлекеттік жастар саясатын іске асыру барысы туралы талқыланды

18.02.2019

Құмшық ата жерасты мешіті мен Жәудір ана мешіт-медресесі қайта қалпына келтірілетін болады

18.02.2019

Алматыда АИТВ инфекциясы бар шетелдіктерді тегін емдеу басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу