Хабар-ошарсыз кеткендердің балалары қорғаусыз қалмауы тиіс

Парламент Сенатының Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитеті үстіміздегі жылдың 24 ақпанында «Хабар-ошарсыз кеткен азаматтарды іздестіру бойынша құқық қорғау органдарының қызметін нормативтік-құқықтық реттеудің жай-күйі мен проблемалары» атты дөңгелек үстел отырысын өткізді. Осында айтылған кейбір мәселелерге орай біз Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдап, онда жоғалған азаматтардың және олардың туыстарының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды одан әрі жетілдіру мәселесіне назар аударған едік.
Егемен Қазақстан
28.04.2017 2964
2

Бүгінгі күннің ақиқатын және технологиялық жаңа­лық­тарды ескере отырып, ха­бар­сыз кеткендердің орна­лас­қан жерін уәкілетті орган­дар­мен тез арада табу тәжі­ри­бе­сіне және жедел-іздестіру мен процессуалдық шаралар­ды кешенді қолдануға қара­мас­тан, бұл тетік тұрақты же­­тілдіруді қажет етеді. Алай­­да, жедел-іздестіру қыз­ме­­тінің іске қосылған те­ті­гінің ағынында хабарсыз кет­кен­дер­дің және олардың туыс­та­ры­ның құқықтары мен заңды мүд­делерін қорғау мә­селелерін ұмы­тпауымыз қажет. 

Қазіргі таңда адам жоғал­ған жағдайда аталған факт тір­келеді және жедел-іздестіру қыз­метінің барлық шаралары жүргізіледі. Бірақ бұл рет­те тіркеу нөлдік позиция бо-

йынша жүзеге асырылады, яғни Қылмыстық кодекстің жеке тұлғаға қарсы нақты бабына сілтеме жасалмайды. Біздің ойымызша, осы сот тал­қылауы аясында хабар­сыз кеткен тұлғаның асы­ра-

у­ын­дағыларды істің мән-жа­йы анық­талғанға дейін «жәбір­ле­нушілер» деп тану туралы мә­селені қарау мақсатқа сай болады. Осы адамдардың атал­ған мәртебесі қылмыстық-про­­цестік заңнаманың аясында жә­бірленушілерге зиянды өтеу қо­ры арқылы олар­дың заңды құ­қықтары мен мүд­делерін қор­ғауға мүм­кін­дік береді.

Атап өтетін жайт, «Жәбір­ле­нушілерге зиянды өтеу қо­ры туралы» Заңның жобасы Парламент Мәжілісінің қа­ра-

у­­ында жатыр. Біздің ойымыз­ша, төлемдер бюджеттік қа­ра­жат­тан жүзеге асырылып, асырау­шысын жолғалту бойынша әлеу­меттік жәрдемақыларға те­ң­естірілуі тиіс. Одан басқа, хабарсыз кеткен ата-аналарды іздестіру күнінен бас­тап кәмелеттік жасқа тол­ма­ған балаларға уақытша қам­қоршылық белгілеу тура­лы мәселе шешілмеген күйін­де қалмауы керек, себебі, осы кезең аралығында олар­дың мүдделерін білдіру заң­на­ма­лық деңгейде реттелген жоқ. Сон­дай-ақ, заңнамалық акті­лер­де ата-аналарды іздестіруге тек жақын туыстарының өті­ніш білдіру құқығын көздейтін нор­маны ғана емес, сонымен қатар, ата-аналардың қам­қорлығынсыз қалған бала­лар мен жетім балалар ме­ке­ме­ле­ріндегі балалардың заңды өкіл­дерінің өтініш білдіру құ­қы­ғын көздейтін норманы ен­гіз­уді мақсатқа сәйкес болады деп есептейміз.

Бүгінгі күні балалар үйіне тү­сетін балалардың көбінесе жа­қын туыстары жоқ немесе олар баланың одан арғы тағ­дырына қызығушылық біл­дір­мейді, ал ата-аналардың қам­қорлығынсыз қалған ба­ла­­лар мен жетім бала­лар үшін білім беру ұйым­да­­ры бас­шыларының мұн­дай құ­қық­тары жоқ. Сон­дық­тан, Үкі­мет жоғары­да бая­н­да­л­ған­дарды жә­не қоз­ғал­ған мә­се­ленің маңыз­ды­лы­ғын ескере отырып, осы бастаманы іске асыру мәселесін ағымдағы заңнамалық қызмет аясында қарастырса жөн болар еді.

Серік АҚЫЛБАЙ,

Сенат депутаты


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу