Хабар-ошарсыз кеткендердің балалары қорғаусыз қалмауы тиіс

Парламент Сенатының Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитеті үстіміздегі жылдың 24 ақпанында «Хабар-ошарсыз кеткен азаматтарды іздестіру бойынша құқық қорғау органдарының қызметін нормативтік-құқықтық реттеудің жай-күйі мен проблемалары» атты дөңгелек үстел отырысын өткізді. Осында айтылған кейбір мәселелерге орай біз Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдап, онда жоғалған азаматтардың және олардың туыстарының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды одан әрі жетілдіру мәселесіне назар аударған едік.
Егемен Қазақстан
28.04.2017 3627
2

Бүгінгі күннің ақиқатын және технологиялық жаңа­лық­тарды ескере отырып, ха­бар­сыз кеткендердің орна­лас­қан жерін уәкілетті орган­дар­мен тез арада табу тәжі­ри­бе­сіне және жедел-іздестіру мен процессуалдық шаралар­ды кешенді қолдануға қара­мас­тан, бұл тетік тұрақты же­­тілдіруді қажет етеді. Алай­­да, жедел-іздестіру қыз­ме­­тінің іске қосылған те­ті­гінің ағынында хабарсыз кет­кен­дер­дің және олардың туыс­та­ры­ның құқықтары мен заңды мүд­делерін қорғау мә­селелерін ұмы­тпауымыз қажет. 

Қазіргі таңда адам жоғал­ған жағдайда аталған факт тір­келеді және жедел-іздестіру қыз­метінің барлық шаралары жүргізіледі. Бірақ бұл рет­те тіркеу нөлдік позиция бо-

йынша жүзеге асырылады, яғни Қылмыстық кодекстің жеке тұлғаға қарсы нақты бабына сілтеме жасалмайды. Біздің ойымызша, осы сот тал­қылауы аясында хабар­сыз кеткен тұлғаның асы­ра-

у­ын­дағыларды істің мән-жа­йы анық­талғанға дейін «жәбір­ле­нушілер» деп тану туралы мә­селені қарау мақсатқа сай болады. Осы адамдардың атал­ған мәртебесі қылмыстық-про­­цестік заңнаманың аясында жә­бірленушілерге зиянды өтеу қо­ры арқылы олар­дың заңды құ­қықтары мен мүд­делерін қор­ғауға мүм­кін­дік береді.

Атап өтетін жайт, «Жәбір­ле­нушілерге зиянды өтеу қо­ры туралы» Заңның жобасы Парламент Мәжілісінің қа­ра-

у­­ында жатыр. Біздің ойымыз­ша, төлемдер бюджеттік қа­ра­жат­тан жүзеге асырылып, асырау­шысын жолғалту бойынша әлеу­меттік жәрдемақыларға те­ң­естірілуі тиіс. Одан басқа, хабарсыз кеткен ата-аналарды іздестіру күнінен бас­тап кәмелеттік жасқа тол­ма­ған балаларға уақытша қам­қоршылық белгілеу тура­лы мәселе шешілмеген күйін­де қалмауы керек, себебі, осы кезең аралығында олар­дың мүдделерін білдіру заң­на­ма­лық деңгейде реттелген жоқ. Сон­дай-ақ, заңнамалық акті­лер­де ата-аналарды іздестіруге тек жақын туыстарының өті­ніш білдіру құқығын көздейтін нор­маны ғана емес, сонымен қатар, ата-аналардың қам­қорлығынсыз қалған бала­лар мен жетім балалар ме­ке­ме­ле­ріндегі балалардың заңды өкіл­дерінің өтініш білдіру құ­қы­ғын көздейтін норманы ен­гіз­уді мақсатқа сәйкес болады деп есептейміз.

Бүгінгі күні балалар үйіне тү­сетін балалардың көбінесе жа­қын туыстары жоқ немесе олар баланың одан арғы тағ­дырына қызығушылық біл­дір­мейді, ал ата-аналардың қам­қорлығынсыз қалған ба­ла­­лар мен жетім бала­лар үшін білім беру ұйым­да­­ры бас­шыларының мұн­дай құ­қық­тары жоқ. Сон­дық­тан, Үкі­мет жоғары­да бая­н­да­л­ған­дарды жә­не қоз­ғал­ған мә­се­ленің маңыз­ды­лы­ғын ескере отырып, осы бастаманы іске асыру мәселесін ағымдағы заңнамалық қызмет аясында қарастырса жөн болар еді.

Серік АҚЫЛБАЙ,

Сенат депутаты


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу