Халыққа қажет құқықтық ақпарат

Бүгінгі ақпараттық қоғамда ха­лық­тың құқық жүйесіндегі заңна­малық ахуалмен құлақтанып отыр­уы аса қажет. Қазір дүкенге кі­ріп азық-түлік алғаннан бастап, баспа­наң­ды ресімдеу, қызметке орналасу сия­қты әлеуметтік-тұрмыстық іс-әрекеттің бәрінде адам өз құқын анық біліп, жа­ңа заңдық нормалармен таныс болмаса ертеңгі күні опық жеуі ықтимал.
Егемен Қазақстан
03.08.2017 95
2

Бірақ жасыратыны жоқ, қазір елімізде заңдылық және құқықтық тәртіп туралы толық ақпараттың кө­зін табу оңай емес. Себебі ортақ заңдары­мызға сүйенген бо­­лып, өз алдына әрекет етіп жатқан са­ла­лар да көп екені белгілі. Сондықтан ақ пен қа­раны айы-руда көз байланып, күміл­житіндер кездесіп қалады. Ал ме­м­ле­кетіміз үшін  заңдылық және құ­қық­тық тәртіп туралы жан-жақты ақ­парат алу өте қажет. Халық бәрін біліп отыруы тиіс. Бұл, әсіресе, заңдылықты қа­да­ғалау барысында үлкен қолдау болып табылады.

Осы орайда қазіргі күні Бас про­кура­­ту­раның Құқықық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі ко­ми­тетінің құқықтық статистиканы жинақтау мен арнайы есепке алудағы рөлі артып отыр. Со­ның арқасында Қазақстанның құ­қық­тық статистикалық қызметінің кәсіби қоғамдастықта беделі өсіп, мемлекеттік басқару жүйесінде лайықты орын алды. Құқықтық ақпарат және қадағалау – бұл өзара байланыс­ты құрамдар. Қадағалау ше­гі жүйелік деректердің негізінде ғана бел­гіленеді. Онсыз қадағалау ісінде адасу,  қа­телесу орын алуы мүмкін. 

Бұл орайда комитеттің ақпараттық жүйе­лері құқық қорғау және өзге де мем­лекеттік органдардың жұмыс құралы болып отыр. Қолданыстағы жақсы де­ректер базалары мен түрлі платформалар комитеттің жұртшылықпен бай­ла­ныс саласындағы жұмысын одан әрі дамыта түспек. Соған орай аталған ко­ми­­теттің үш не­гізгі міндетін атап өт­кен жөн. Ол құқық қорғау жүйесінің про­цестерін және мемлекеттік органдарды цифрландыру болып табылады, яғни электронды рәсімдерді енгізу қағазбастылықты жойып қана қоймай, мәліметтердің бұрыстығын азайтады, сондай-ақ, істерді тергеу жеделдігін арт­тырады және сәйкесінше сыбайлас жемқорлық қаупін төмендетеді. Екін­шісі, «ақпарат құндылығын арттыру», бұл – міндеті процестерді алго­ритм­дендіру, талдау жұмысын авто­маттандыру, ішкі және сыртқы де­рек­тердің байланысы болып табылатын Талдау орталығын құру және сол арқылы криминогендік болжамдар жасау. Үшіншіден, құқықтық қызметтер ор­та­­лығын құру арқылы «Тиімді ша­ғы­м­дар қоғамына» жобасы арқылы азаматтардың мәселелерін шешу және олар­дың өтініштерін нәтижелі қарауды жүзеге асыру.

Әрине, қылмыс туралы хабарла­малардың толық пішімді статистикалық есебін жүргізу, мәліметті бұрмалаудың кез келген дерегіне шұғыл түрде шара қабылдау – осы жұмыстардың басты бағыты. Бұл ретте прокурорлардың  кө­мек­шісі – инновациялық технология­лар. Осы тұста ерекше айтар жайт, коми­тетте тек қана қылмыстылық туралы ға­на мәліметтер емес, сот шешімдері, про­ку­ро­рлық қадағалаудың нәтижесі, кәсіпкерлікті қолдау, мемлекеттік органдармен азаматтардың жүгінулерін қараудағы заңдылықтың сақталуы туралы да мәліметтер жинақталады. Бұл стратегиялық түрде өзін ақтайды, өйткені ол органдарда осы тектес жүйе­­лерді құру қажеттілігі болмайды. Оларға қуатты сервермен және бағдарламамен қамтамасыз етілген ко­ми­тет­тің мәлімет­терін қолдану ыңғай­лы әрі тиімді. Өйткені, «Қада­ға­лау» ақ­парат­тық жүйесі про­курор­лардың күнделікті қадағалау қызметінің есебін тоқтаусыз жүргізеді.

Бұл арада ең басты жетістік, аталған құ­қықтық статистиканы қалыптастыру және осы салада прокурорлық қадаға­лауды жүзеге асыру қызметтерін заңмен бекіту, орталық мемлекеттік органдарды өзге де мемлекеттік органдардың жұмысы туралы жүйелі, толық және анық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін тиім­ді шара болып табылды. Ал бұған қоғамдағы қылмыстық жағдай, сот пен қылмыстық қудалау органдарының процессуалдық қызметінің сандық және сапалық көрсеткіштері, кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау мәселелері жатады. Осылайша, азаматтық-құқықтық статистиканы қалыптастыру бойынша автоматтандырылған ақпараттық жүйелер бүгінгі күні құқық қорғау орган­дарының жұмысының маңызды ті­ре­гі болып отыр. Бұл Елбасымыз ерекше екпін қоятын заңдылықты қадағалау қызметінің атқарылуына үнемі тың серпін беріп келеді.

Александр ТАСБОЛАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Есімғалидың алмағайып әлемі

22.02.2019

Жұмада Астана, Алматы мен Шымкент айырбас қосынында доллар бағамы түрлі бағытта өзгерді

22.02.2019

Оралдық оқушылар Гонконг университетінің грантына ие болды

22.02.2019

Мұқтаж отбасылар баспаналы болуда

22.02.2019

Жұма күні Қазақстанның батысы мен солтүстік-батысында жауын-шашын болуы мүмкін

22.02.2019

Мүгедек жандар үшін құнды құрылғы

22.02.2019

Қазақстанның футболшылары Молдованы ұтты

22.02.2019

Жекешелендірілген балабақшаларды неге қайтармайды?

22.02.2019

Конькиден әлем чемпионаты басталады

22.02.2019

Жамбыл өңіріндегі жақсы бастама

22.02.2019

Бағдарламаның жемісі айқын аңғарылады

22.02.2019

Туған жерге туыңды тік!

22.02.2019

Жолдау жүгін елмен бірге көтеріп жүр

22.02.2019

Қазақстанның баскетболшылары Австралиядан ұтылды

22.02.2019

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

22.02.2019

СҚО-да әлемдегi iрi қалайы кен орны ашылады

22.02.2019

Шалқар-Имантау демалыс аймағын жаңғыртуға  1 млрд теңге жұмсалады

22.02.2019

Павлодарда облыстық «Сарыарқа самалы» газетінің 90 жылдық мерейтойы  өтті

22.02.2019

Ауылы аралас, қойы қоралас ағайын...

22.02.2019

Солтүстiк Қазақстаннан көшiп кеткен тұрғындардың саны 15% азайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу