ҚЫТАЙҒА ЖЕР САТУ ТУРАЛЫ ӘҢГІМЕНІҢ ЕШБІР НЕГІЗІ ЖОҚ

Егемен Қазақстан
15.01.2010 2160
Ауыл шаруашылығы министрі Ақылбек Күрішбаев осылай деп мәлімдеді Еліміздегі жекелеген бұқаралық ақпарат құралдары “Қазақстан 1 миллион гектар ауыл шаруа­шы­лығы жерін Қытайға сатады екен-мыс” деген ақпарат таратқандығы бел­гілі. Бұл ақпарат қоғамда әр­түр­лі алып-қашпа әңгімелер туғызуда. Осы оқиғаға байланысты қазақ­стандық тиісті мемлекеттік орган­дар мен ресми тұлғалар өздерінің түсі­нік­темелерін жасады. Бәрінің байламы біреу: “Қытайға, жалпы еш­бір елге Қаз­ақстанның ауылша­руа­шылық жер­лері сатылмайды. Өйткені, мұндай әрекет заңға қайшы болып табылады”. Кеше Ауыл шаруашылығы ми­нистрі Ақылбек Күрішбаев та жур­налистер алдында осы өрбіген әң­гімеге байланысты тиісті мәлімдеме жасады. Ол былай деді: “Ауыл шаруашылығы жерлерін қытай инвесторларына беру туралы ақпарат шындыққа сәйкес келмейді және мұндай әңгіменің негізі де жоқ. Біріншіден, ҚР Жер кодексінің 23-бабына сәйкес ауыл шаруа­шы­лығы жерлері шетел азамат­та­ры­ның және заңды тұлғалардың жеке меншігінде бола алмайды. Екіншіден, Қытай Халық Рес­публикасы біздің елімізден соя им­порттауға қызығушылық танытуда. Алайда, Қазақстанда сояны өндіру тек суармалы жерлерде қолайлы. Суарма­лы жерлердің аумағы біздің елде тек қана 1,3 млн. гектарды құ­райды. Олар­дың барлығы отандық ауылша­руа­шылық өнімдерін өнді­ру­шілердің қарамағында тұр. Со­нымен қатар ҚР Жер кодексінің 38-бабына сәйкес жерлерді суба­рендаға беруге тыйым салынған. Яғни, жерді мемлекеттен өзі жалға алып отырған тұлға оны екінші біреуге жалға бере алмайды. Егер ауыл шаруашылығы өнімдері туралы қытай жағымен министрлік тарапынан белгілі бір келіссөздер жүргізілетін болса, ол келіссөздер тек өндірілген өнімді сату және сатып алу жөнінде ғана болмақ. Бұл келіссөз­дердің жер қатынастары мәселесіне ешбір қатысы болмайды. Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі өзінің қызметінде тек қана ашық­тық қағидатын ұстанатынын мә­лім­дейді. Министрліктің осы бағытта атқарып жатқан барлық жұмыстары бұқаралық ақпарат құралдарына хабарланатын болады”. Министр осылай дей келе елі­міздегі соя егістігінің көлемі 50 мың гектарды ғана құрайтындығын жеткізді. Егер еліміздің ішінде соя егуге ықылас танытатындар болса, оның көлемін әрі кеткенде 200 мың гектарға дейін жеткізуге болар еді. Демек, 1 миллион гектар туралы әңгіме қозғаудың өзі негізсіз. Мұнан кейін Ауыл шаруашы­лы­ғы министрлігі Қайта өңдеу өн­ер­кәсібі және аграрлық нарық­тар­ды дамыту департаментінің дирек­торы Айна Құсайынова “Қазақ­стан, Бела­русь, Ресей арасында кедендік одақ­тың құрылуына орай азық-түлік ба­ғасы өседі екен” деген қауесетке бай­ланысты түсініктеме берді. Ол бұл пікірдің шындыққа жанаспайтын­ды­ғын, демек баға өседі екен деп халық­тың алаңдауы­на негіз жоқ екендігін айтты. Әри­не, нарық жағдайына байланысты кез келген тауардың бағасы ауыт­қымалы келетіндігі бұ­рыннан бел­гілі. Бірақ Қазақстанның Кедендік одаққа қосылуына орай азық-түлік бағасы қымбаттайды деген сөз шындықпен қабыспайды. Тек бұл жерде мына бір мәселені ескеру ке­рек. Кедендік одақтың құрылуына байланысты кедендік баж салығы­ның көлемінде өзгерістер болуы ти­іс. Осыған орай азық-түлік өнімдері үш топқа топтастырылған. Бірінші топқа баж салығы бірқалыпта сақ­талатын, екінші топқа баж салығы көтерілетін, үшінші топқа баж са­лығы төмендетілетін азық-түлік түр­лері жатқызылған. Кедендік баж салығы көтерілетін азық-түлік өнімдері арасында күріш, қияр, май секілді өнімдер бар. Бұл өнімдер біздің өз ішімізде жеткілікті дәре­жеде өндірі­леді. Сондықтан ішкі рыноктағы бағаға әсері болмауы тиіс. Ал баж салығы шәй, тропи­ка­лық май секілді үшінші топқа жат­қызылған өнімдерге төмендетілетін болады. Себебі, бұл өнімдер Кеден­дік одаққа біріккен мемлекеттерде өндірілмейді. Сондықтан олардың сырттан келуін ынталандыру қажет. Түптеп келгенде осының барлығы халықтың, тұтынушылардың мүд­десін қорғау мақсатында жасалуда. Азық-түлік өнімдері бағасының қымбаттамайтындығының тағы бір кепілі Қазақстан өткен күзде олар­дың көптеген түрлері бойынша мол өнім алды. Статистика агенттігінің алдын ала жасаған мәліметтері бой­ынша ауыл шаруашылығы өнім­дерінің 2009 жылғы жалпы мөлшері 1620,3 млрд. теңгені құрады. Бұл 2008 жылмен са­лыс­тырғанда 13,8 пайызға көп. Атал­мыш мәлімет соңғы 8 жылдағы ең жоғарғы көрсеткіш болып табылады. Елімізде соның ішінде өсімдік шаруашылығы өнімдерінің көпте­ген түрлері бойынша ең жоғарғы түсім алынды. Алынған астықтың өң­делген кейінгі жиынтық салма­ғы­ның өзі 20 млн. тоннадан асты. 700 мың тонна­дан артық майлы дақылдар өнімдері жи­налды. Бұл да рекордтық көрсеткіш. 2010 жылдың 1 қаңтарындағы мәлімет бойынша, мал шаруашы­лы­ғында былтырғы жылдың осы мер­зімімен салыстырғанда ірі қара мал­дың саны 2,1 пайызға, қой мен еш­кі 3,7 пайызға, жылқы – 3,6, түйе – 4, құс саны 9,3 пайызға өсті. Тамақ өнімдерінің өндірісі 2009 жылдың қаңтар-желтоқсан айлары­ның аралығында 721,9 млрд. тең­гені құрады. Бұл былтырғы жылмен шамалас көрсеткіш болып табылады. Сөйтіп, еліміздің ауыл шаруа­шы­лығы мол өнімге, жақсы табыс­тарға қол жет­кізіп отыр. Демек алаңдауға негіз жоқ. Сұңғат ӘЛІПБАЙ.
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу