"Көк киттің" шындығынан дабырасы басым емес пе?

Бірнеше күннен бері желіде «Синий кит», "Тихий дом" сияқты әлеуметтік желі арқылы жасөспірімдерді өзі-өзіне қол жұмсауға итермелейтін топтар тақырыбы кең талқылануда.

Егемен Қазақстан
08.02.2017 5078
2

Ішкі істер министрлігі берген ресми дерек бойынша, 2016 жылы жасөспірімдердің өзіне қол жұмсауға итермелеу бойынша 9 қылмыстық іс қозғалған. Бірақ оларға әлеуметтік желілер мен топтардың тигізген ықпалы жайлы еш мәлімет жоқ. Осыған орай бүгін ҚР Ақпарат және коммуникациялар министрі Дәурен Абаев өзінің Фейсбуктегі парақшасында мұндай виртуалды ойындар мәселесінің өзекті болып отырғанын айтты. "Бірақ аталған күдікті ойындарды БАҚ-тың қайта-қайта еске салуы – күмәнді қауымдастықтарға жасалған жарнама екенін ұмытпаған жөн", деді министр. Ал ҚР ІІМ Мемлекеттік тіл және ақпарат департаментінің директоры Алмас Садубаев БАҚ өкілдерін осы тақырыпқа қатысты ақпараттарды тек құзырлы орган мәліметтеріне сүйене отырып таратуға шақырды.

"Көк кит" қашан шықты? 

2016 жылы Ресейде жасөспірімдердің өзіне қол салуы мен виртуалды ойындардың байланысы өзекті мәселе болды. Бірақ тергеу барысында өзін-өзі өлтірген балалардың ешқандай күмәнді топтарға тіркелмегені анықталған.

Ең алғаш «Көк кит» туралы ресейлік «Новая газета» басылымы жазды. Онда «өлім топтары» арқылы 130 жасөспірімнің өзіне қол жұмсағаны айтылған. Бірақ олардың ешқайсысы нақты дәлелденбеген. "Жауапты органдар мақала авторынан 130 деген санды қайдан алғаны туралы да жарытып жауап ала алмады", дейді lenta.ru.

Бір айта кетерлігі, осы сипаттағы топтарды құрғаны үшін 2016 жылдың қарашасынан бері қамауда отырған Филип Лис  (Филипп Будейкин) бұл жай ойын екенін айтып ақталуда. Бір сөзінде ол бұл топты тек адам жинау үшін ашқанын айтыпты. Музыкант ретінде ол танымалдылыққа ие болу үшін осы топта адам жинап, кейін атауын өзгертпекші болған. Тергеу жұмыстары әлі жүргізіліп жатыр. Ресейде мұндай ақпараттар легі өтіп кетті. Өлімнің осы топтар кесірінен болғаны дәлелденбеді.

Ақпарат ағыны Орталық Азияға жетті

Осыдан екі апта бұрын Қырғызстанда осындай өлім топтары туралы ақпарат пайда болды. Сол уақытта өз-өзіне қол жұмсаған 8-сынып оқушысының өліміне қатысты тергеу әлі аяқталмаған. Дегенмен, Қырғызстан Республикасының ІІМ айтуынша, жеткіншектердің суициді дәл осы топтармен байланысты екендігі дәлелденбеген.

Ал Қазақстанда бұл топ туралы алғаш ақпарат Қарағандының 19 жасар студенті өз-өзіне қол жұмсағанда шықты. Туыстары оны осы топта болды деген жорамал айтты. Бұл ақпаратты таратқан ақпарат құралдары ekaraganda.kz порталына сілтеме жасады. Ал ҚР ІІМ Мемлекеттік тіл және ақпарат департаментінің директоры Алмас Садубаевтың айтуынша, Галина Сибирякованың өз-өзіне қол жұмсауына осы топтардың әсер еткені әлі расталған жоқ. "Сибирякованың өліміне қатысты ҚР Қылмыстық кодексінің 105 бабыбен сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр", деді ол. Департамент басшысының айтуынша, қыздың ата-анасы соңғы ақпараттар легіне орай осындай болжам жасаған. "Тергеу шаралары жүргізіліп жатыр. БАҚ өкілдеріне бұл тақырыпты ұшықтырмауға шақырамыз. Азаматтарға байсалдылық танытып, үрейге бой алдырмауды сұраймыз", деді Алмас Садубаев.

Аудиожазбаларға сенуге бола ма? 

Қазір WhatsApp мессенджері арқылы түрлі жазбалардың скрин суреттері мен аудиожазбалар таралып жатқаны белгілі. Осыған орай Алмас Садубаев азаматтарды әлеуметтік желілерден немесе басқа да күмәнді ақпарат көздерінен алынған мәліметтерге сенбеуге шақырды. "Тек ресми орган өкілдеріне сүйеніңіздер. Жалған ақпарат тарату үшін де қылмыстық жауапкершілік қарастырылғанын естеріңізге саламын. Ресми түрде мәлімдеймін, біздің елде кәмелеттік жасқа толмаған балалардың интернеттегі суицидтік ойындарға байланысты өз-өзіне қол жұмсау дерегі тіркелмеген", деді Алмас Садубаев.

Egemen.kz "Вконтакте" әлеуметтік желісінен "Море китов" деген тақырыппен 300 қауымдастық, "Синий кит" деген 247 қауымдастық кездестірді. Онда "Тихий дом" деген 450-ге жуық топ бар екен. Алайда, олардан суицидті насихаттайтын материалдар табылмады. Арасында жарнамалық топтар, суицидке қарсы топтар мен кездейсоқ осы "ойындармен" аттас ұйым парақшалары да бар. Ал суицидті насихаттайтын кейбір топтарға кіре алмадық. Себебі, олар ҚР Ақпарат және коммуникациялар министрлігінің Байланыс, ақпарат және БАҚ саласындағы мемлекеттік бақылау комитетінің талабымен бұғатталған. Осы орайда айта кететін нәрсе, Ақпарат және коммуникациялар министрі Дәурен Абаев: "Министрлік суицидтік бағыттағы топтарды анықтау мақсатында әлеуметтік медиаға тұрақты түрде мониторинг жүргізіп отырады. Соңғы жылдары күмәнді контенті бар жүздеген топтар жойылды", деген болатын.

Естеріңізге сала кетсек, бұған дейін біз күмәнді топтарға мына сілтеме бойынша шағым түсіруге болатынын айтқанбыз.  

Гүлнұр Қуанышбекқызы, 

"Егемен Қазақстан"

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

16.11.2018

Мемлекет басшысы Қазақстанның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұрпейісовті қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу