Күн энергиясы коммуналдық қызмет бағасын төмендетеді

Күн энергиясы ЭКСПО-2017 көрмесінің өзекті тақырыбы болатыны мәлім.
Егемен Қазақстан
30.05.2017 12679
2

Әлемдегі басты энергия көздерінің бірі болып есептелетін күн энергиясы 2050 жылға дейін дүние жүзінің жартысын электр қуатымен қамтамасыз ететін электр қуатының негізгі қайнарына айналуы тиіс. Осы орайда, шымкенттік ғалымдар коммуналдық қызмет бағаларын төмендету мақсатында ғылыми жобалар әзірлеуде. Ал  шалғайдағы елді мекенде орналасқан шаруа қожалықтарын электр энергиясы және ауыз сумен, жылумен қамтамасыз ету мақсатындағы жобаларына шетелдіктер қызығушылық танытып отыр.
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті мен Германияның Юлих қаласындағы Күн энергетикасы институты арасында тығыз қарым-қатынас орнатылып, энергетика саласында инновациялық жаңа технологияларды дамыту бағытында бірқатар  ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Германиялық ғалымдар әсіресе шымкенттік әріптестерінің күн энергиясы арқылы жұмыс істейтін жылжымалы қондырғы жобасын бірлесе өндіріске енгізуге мүдделі. Неміс ғалымдарын қызықтырып отырған қандай жоба? «Кең-байтақ елімізде игерілмеген жер көп. Инфрақұрылыммен қамтамасыз ету тиімсіз болып саналатын шалғай орналасқан шағын ауылдар да аз емес. Ен даладағы кен барлаушыларға да, шопандарға да жарық пен сапалы ауыз су қажет. Міне, біз ұсынып отырған мобильді жылжымалы қондырғы осы мәселелердің шешімін табуына ықпал етеді. Бұл қондырғы төтенше жағдай кезінде де, әскерилердің оқу-жаттығуы үшін де керек техника. Жобаның негізгі бағыты күн энергиясын пайдаланып, электр қуатын өндіру. Жоба бойынша қондырғы 5 киловатт электр қуатын өндіріп, тәулігіне 200-250 литр су береді. Яғни, бір отбасын жарықпен және сумен қамтамасыз етеді.  Жылу да береді. Біздің оңтүстікте жылдың басым бөлігінде ауа райы ыстық және ашық болып келеді. Күн энергиясын шамамен 300 күн пайдалануға, электр қуатына айналдыруға мүмкіндік бар. Сондай-ақ, қондырғы ауадағы ылғалдан су алып жинайды. Жылжымалы қондырғының жыл он екі ай тоқтаусыз жұмыс істеп тұруы да жан-жақты есептеліп, қаралған. Өндірілетін қуат пен су мөлшерін ұлғайтуға да болады», дейді жоба авторларының бірі М.Әуезов атындағы ОҚМУ оқытушысы, физика-математика ғылымдарының кандидаты, доцент Серік Досыбеков.
Ғалымдардың ғылыми еңбегінің өндіріске енгізілуін облыс әкімдігі де қош көріп отыр. Жуырда облыс әкімі Жансейіт Түймебаевтың ұйытқы болуымен осы салаға жауапты мамандар  германиялық профессорлармен кездесті. Бонн университетінің профессоры Штефан Курцман, Күн энергетикасы институтының директоры Ульф Герман, Күн энергетикасы институтының жаңғырмалы энергия көздері департаментінің басшысы Криштиану Боуран мен М.Әуезов атындағы ОҚМУ профессорлары қатысқан кездесуде жобаны жүзеге асыру жайы талқыланды. Профессор Ш.Курцманның айтуынша, бірлескен жобаның негізгі мақсаты арнайы жылжымалы қондырғылар орнату арқылы Қазақстанның шалғайда тұратын фермерлері мен мал шаруашылығымен айналысатын шағын бизнес өкілдерін  электр энергиясы  және ауыз сумен қамтамасыз ету. Жоба нақты зерттеліп, қондырғылар орнатылған жағдайда, қосымша жұмыс орындары ашылады. Сондай-ақ, кездесу барысында облыс әкімінің орынбасары Жақып Бөкенбаев жобаның қажеттілігінің өте жоғары екенін атап өтіп, облыс тарапынан жан-жақты қолдау көрсетілетіндігін жеткізді.
«Біздің облыста электр қуатына мұқтаж, алайда электр желісін  тарту қымбатқа түсетін ауылдар бар. Облыс әкімдігі қондырғы осындай жерлерге керек деп отыр. Зерттеулерді германиялық әріптестерімізбен бірге жасаймыз. Дегенмен, олар өндіріске енгізетін компанияның қазақстандық болғанын қалап отыр. Жергілікті компания қызығушылық танытса, бірге қаржы салып, Шымкентте өндірісті ұйымдастыруға мүдделі. Екі ел университетіне ортақ инновациялық жобаның зерттеу жұмыстарының басым бөлігі Германияның Білім министрлігі жағынан қаржыландырылады. Біз де қарап отырған жоқпыз, бұл бағыттағы жұмыстарды жетілдіре түсу мақсатында жұмыс істеудеміз. Әріптестерімізді Германияға шілде айына шақырып отыр. Барып келген соң жұмыс ілгерілейді деген сенімдеміз. Әрине, мемлекеттік қолдау қажет», дейді жоба авторларының бірі М.Әуезов атындағы ОҚМУ оқытушысы, техника ғылымдарының кандидаты, доцент Серік Исмаилов. 
Сондай-ақ, ғалымдардың мәлім­деуін­ше, қондырғы бағасы қымбат емес, қолжетімді болмақ.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

«Барыс» ойыншылары ҚХЛ жұлдыздары матчында жеңіске жетті

21.01.2019

Азамат Мұқанов дзюдодан жастар құрамасының аға жаттықтырушысы атанды

20.01.2019

Атырау жылу электр орталығында апатты жағдай болды

20.01.2019

ШҚО-да дін саласындағы құқық бұзушылықтар саны үш есеге азайды

20.01.2019

Солтүстік Қазақстанда көпсалалы аурухана салынады

20.01.2019

Қазақстандық балалар фильмі халықаралық кинофестивальде жүлде алды

20.01.2019

ШҚО емханалары 100 тонна қағаз үнемдеді

20.01.2019

Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 27 жыл толды

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу