«Күш атасын танымады...»

Жақында Тарбағатай ауданының Екпін ауылында зама­нын­да балуандығымен аты алысқа кеткен Молдабай Төке­ұлы­ның құрметіне қазақ күресінен ашық біріншілік өтті.
Егемен Қазақстан
18.05.2017 5361
2

Әйгілі балуанның ұрпақ­та­рының ұйымдастыруы­мен қолға алынған жарысқа Тарбағатай, Зайсан аудандары мен Семей және Алматы қалаларынан ұзын саны 115 балуан қатысты. Оқушылар 8 салмақта шеберлік бай­қас­са, 16 жігіт «түйе балуан» сайысының көрігін қыз­дырды. Жиырма төрт жыл­дан кейін жаңғырған біріншілікте ауыл, аудан, облыс деңгейінде жүлде алып жүрген балуандардан бөлек екі бірдей Азия чем­пионы кілемге шықты. Бә­рі­нен де балп-балп басқан түйе балуандардың ақтық бәсекелері тартысты болды. Қазақ күресінен Азия чемпионы, салмағы 78 кило Бекзат Манаспаев финалда 130 кило тартатын Биха Қыдырмен белдесіп, айласын асырып, Тарбағатай ауданының тумасы Нұрлан Манақов осы тур­нирге арнайы тіктірген ауыс­палы белдікті тағынды.
Тарбағатай ауданындағы Марат Имашев атындағы спорт мектебі директорының орын­басары, жарыстың төре­шісі Хамит Ыдырышев бұл біріншіліктің алғаш рет ұйымдастырылса да, жоғары дәрежеде болғанын тілге т­иек етіп, алдағы жылдары об­лыстық деңгейде өткізуді жоспарлап отырғандарын жеткізді.
«1993 жылы Молдабай балуанның құрметіне турнир өткен болатын. Содан бері арада жылжып 24 жыл өтіпті. Молдабай балуанның даң­қы пен дақпыртын жұрт­шы­лыққа таныстырып жату артық болар. Дегенмен соңғы жылдары ерен күш иесінің есімі ұмытыла бастап еді. Елбасымыздың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласындағы «Әрбір өлке­нің халқына суықта пана, ыстықта сая болған, есімдері ел есінде сақталған біртуар пер­зент­тері бар. Осының бә­рін жас ұрпақ біліп өсуге тиіс» деген сөзінде үлкен мән жатыр. Бұл жарысқа қатысқан ауылдың қара до­ма­­лақ­тары арасынан ертең Оли­мпиада чемпиондары шы­ғып жатса, нұр үстіне нұр емес пе?!», - дейді аталған жа­рысты ұйымдастырушы, Мол­дабай балуанның ұрпағы Ардақ Қасенов.
Сайыс кезінде Екпін ауы­лында тұратын Молдабай балуанның немере інісі Болатхан Мұқышевты жо­лық­­тырдық. Ағамыз батыр тұлғалы атасын бала кезін­де көргенін айтып, анасынан естіген естеліктермен бөлісті.
«Молдабай атамыз қа­зақ балуандарымен ғана кү­рес­кен жоқ. 19 жасында шын­жырлы, ноқталы қытай ба­луанының қабырғасын қақыратып, тізесін бүктірген. Шет, Шиқу, Манас, Қызайға дейін барып, атақты балуан­дардың бәрін жықты. Өс­кемен, Семей өңірінде бұл кісі қарсылас шақ келтір­ме­ген. Әйгілі Боранқұл балуан албырт шағында Мол­дакеңмен күреспекші бол­ғанда, екі рет иығынан басып, тізесін бүктіріп, «үшін­ші рет баспайын, тауың шағылып, бағың қайтар» деп өзінің ақ батасын берген екен. 1924 жылы Молдабай балуан Зайсан қаласында Қажымұқанмен кездескен. Бірақ күреспеген. Қажекең Молдакеңнің жасын сыйлап, Тезек Қисықовтың өзіне сый­лаған шұбар атын сый­ға тартыпты. Осы ат балуан дүниеден өткенде жа­на­за­сына сойылды», – деді ба­луанның немере інісі.

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

Шығыс Қазақстан облысы, 

Тарбағатай ауданы
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу