Мегамақсаттар жол картасы

Егемен Қазақстан
02.02.2017 185
3

2017 жылы жарық көрген «Төр­тін­ші өнеркәсіптік революция» ең­бе­гінде әйгілі экономист және 1971 жылдан бері Давоста өте­тін Дү­ние­­жү­зілік экономикалық форум­ның тұрақты президенті Клаус Шваб былай дейді: «Біздер бүгінгі таңда күллі өмірімізді, жұмыс істеу үрдісімізді және қарым-қа­ты­насымызды түбегейлі өзгертетін революцияның бастау көзінде тұрмыз. Көлемі мен ауқымы және күрделілігі жа­ғынан Төртінші өнеркәсіп революция­сына тең келетін үлгі адамзат тарихы мен тәжірибесінде бұрын-соңды болып көр­меген. Міне, сондықтан да біздер жасан­ды интеллект, роботтандыру, робот-автокөліктер, үш өлшемді принтер, нано­технология, биотехнология сияқты күллі әлемді өзгертетін ең пәрменді және таңға­жа­йып технологиялық болмыстың куәсі бола бастадық». Міне, осы тұрғыдан келгенде, Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның Үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» деп аталатын инновациялық Жолдауының бү­гінгі әлемдік сын-қатерлер мен заман тала­бынан туындап отырғаны ешбір күмән тудырмайды. Жолдауда Үшінші жаңғырудың бес бағытына басымдық берілген. Біріншіден, Президент экономиканың жеделдетілген технологиялық жаңғыртылуына үлкен екпін беріп, бұл орайда Үкіметке «Цифр­лық Қазақстан» аталатын арнайы бағ­дарламаны әзірлеп, IT саласын дамытуға бағытталған іс-шараларды іске асыруды қамтамасыз ететін халықаралық технопарк құруды бірінші кезекке қойып отыр. Оза дамыған елдердің барлығында дерлік университеттердің қасында ұтымды идеяларды қысқа мерзім ішінде бизнес­ке айналдыратын бизнес-инкубаторлар, технологиялық парктер мен сайнс-парктер белсенді қызмет атқарады. Бакалавр­лар емес, магистрлер мен ғылым докторларын даярлауға бағытталған заманауи зерттеу университеттері қоса қалыптасқан. Бұл ретте «Ғылым туралы» заңның басты нысанасы зерттеу уни­верси­теттерін құру болғанымен, әзірге бұл мәселе толық шешімін тапқан жоқ. Екінші басымдық бизнес-ортаны, нақтырақ айтқанда, шағын және орта биз­несті түбегейлі өзгерту, жақсарту, дамыту және кеңейту арқылы олардың 2050 жылға дейін елдің ішкі жалпы өнімінің 50 пайызын қамтамасыз етуі көзделіп отыр. Бұл басымдық мыңдаған жұмыс орындарын ашудың да кепілі болмақ. Үшінші басымдық еліміздің макроэкономикасын тұрақтандыруды, Ұлттық банк пен өзге банктердің жұмыстарын жандандыруды және министрліктер мен ведомстволардың қаржы игеру тиім­ділігін арттыруды, сондай-ақ «Ұлт­тық қор қаражатын пайдаланудың ұтым­дылығын күшейтуді және ел экономи­ка­сына шет ел инвестициясын тарту­ды қам­­та­масыз ететін «Астана» халық­аралық қаржы орта­лығын тез іске қосу­ды көздейді. Төртінші басымдық адами капитал­ды жақсартуды, білім мен ғылымды эконо­микалық өсімнің басты тетігіне айналдыруды, сондай-ақ, IT-білімді, қаржылық сауат­тылықты қалыптастыруға ерекше екпін беруді қарастырады. Бұл орайда мем­лекеттік тілдің басымдығын сақтай отырып, әсіресе, ағылшын тіліне екпін беру көзделген. Өйткені, бүгінгі таң­да ағылшын тілі ғылым мен білімнің, ки­бер­нетиканың, инновация мен ақпа­раттық технологиялардың, сондай-ақ, ха­лықаралық еркін сауда мен туризмнің де басты құралына айналып отыр. Президент назар аударған бесінші басымдық оза дамыған мемлекеттердің тиімді үлгілерін негізге ала отырып, инс­ти­тут­тық өзгерістер жасау мен қауіп­сіз­дікті қамтамасыз етуге, сол сияқты жем­­қор­лықпен күресті күшейтуге бағыт­талған. Реформалар, ең алдымен, жеке­меншікті қорғауға, заңның үстемдігі мен заң алдында күллі азамат құқының тең­дігін қамтамасыз ету мен сот жүйесіне сенім­ділікті арттыруға бағытталған. Елдің қауіпсіздігіне қатер төндіретін терро­ризммен күресті және әлеуметтік желі­лерде діни экстремизмді уағыздауға жол бермейтін іс-шараларды да қоса күшей­ту көзделген. Жолдаудың түбегейлі мақсаты эко­но­миканың барлық саласын қатар әрі толық жаңғырту және соның негізінде мүл­де жаңа экономикалық модель құруды көз­дейді. Үшінші жаңғыруды Президент тек қана сын-қатер емес, керісінше, еліміз­ге тағ­дыр сыйға тартқан мүмкіндік және «Қа­­зақстан-2050» стратегиясында көз­делген мегамақсаттарға жеткізетін нақты кө­пір немесе жол картасы ретінде ұсынып отыр. Жолдауда нысанаға алынған мақ­саттарға қол жеткізу оңай болмайтыны кө­рініп тұр. Өйткені, бүгінгі заманға тұспа-тұс келген Төртінші өнеркәсіптік рево­люцияның элементтерін, атап айтқанда, автоматтандыруды, роботтандыруды, жасанды интеллект қалыптастыруды және солардың негізінде ақпарат алмасуды, сол сияқты, еңбек өнімділігін еселеп арттыруды қамтамасыз ету, ең алдымен, еліміздің ғылымы мен білім жүйесі сапасының, одан да нақтырақ айтқанда, адам ресурстарының деңгейі мен өресіне тікелей байланысты болатыны айқын көрініп тұр. Демек, Қазақ елінің Үшінші жаңғыруы балабақшадан бастап, жоғары оқу орындарына дейінгі деңгейлерге арналған оқулықтар мен білім бағ­дар­ламаларын қайта жасақтаудан бастау керек екені және аталған сала қызмет­кер­лерінің білімін заман талабына сай қайта жетілдіру кезек күттірмейтін мәселе екені талас тудырмайды.

Әділ АХМЕТОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу