Мегамақсаттар жол картасы

Егемен Қазақстан
02.02.2017 158
3

2017 жылы жарық көрген «Төр­тін­ші өнеркәсіптік революция» ең­бе­гінде әйгілі экономист және 1971 жылдан бері Давоста өте­тін Дү­ние­­жү­зілік экономикалық форум­ның тұрақты президенті Клаус Шваб былай дейді: «Біздер бүгінгі таңда күллі өмірімізді, жұмыс істеу үрдісімізді және қарым-қа­ты­насымызды түбегейлі өзгертетін революцияның бастау көзінде тұрмыз. Көлемі мен ауқымы және күрделілігі жа­ғынан Төртінші өнеркәсіп революция­сына тең келетін үлгі адамзат тарихы мен тәжірибесінде бұрын-соңды болып көр­меген. Міне, сондықтан да біздер жасан­ды интеллект, роботтандыру, робот-автокөліктер, үш өлшемді принтер, нано­технология, биотехнология сияқты күллі әлемді өзгертетін ең пәрменді және таңға­жа­йып технологиялық болмыстың куәсі бола бастадық». Міне, осы тұрғыдан келгенде, Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның Үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» деп аталатын инновациялық Жолдауының бү­гінгі әлемдік сын-қатерлер мен заман тала­бынан туындап отырғаны ешбір күмән тудырмайды. Жолдауда Үшінші жаңғырудың бес бағытына басымдық берілген. Біріншіден, Президент экономиканың жеделдетілген технологиялық жаңғыртылуына үлкен екпін беріп, бұл орайда Үкіметке «Цифр­лық Қазақстан» аталатын арнайы бағ­дарламаны әзірлеп, IT саласын дамытуға бағытталған іс-шараларды іске асыруды қамтамасыз ететін халықаралық технопарк құруды бірінші кезекке қойып отыр. Оза дамыған елдердің барлығында дерлік университеттердің қасында ұтымды идеяларды қысқа мерзім ішінде бизнес­ке айналдыратын бизнес-инкубаторлар, технологиялық парктер мен сайнс-парктер белсенді қызмет атқарады. Бакалавр­лар емес, магистрлер мен ғылым докторларын даярлауға бағытталған заманауи зерттеу университеттері қоса қалыптасқан. Бұл ретте «Ғылым туралы» заңның басты нысанасы зерттеу уни­верси­теттерін құру болғанымен, әзірге бұл мәселе толық шешімін тапқан жоқ. Екінші басымдық бизнес-ортаны, нақтырақ айтқанда, шағын және орта биз­несті түбегейлі өзгерту, жақсарту, дамыту және кеңейту арқылы олардың 2050 жылға дейін елдің ішкі жалпы өнімінің 50 пайызын қамтамасыз етуі көзделіп отыр. Бұл басымдық мыңдаған жұмыс орындарын ашудың да кепілі болмақ. Үшінші басымдық еліміздің макроэкономикасын тұрақтандыруды, Ұлттық банк пен өзге банктердің жұмыстарын жандандыруды және министрліктер мен ведомстволардың қаржы игеру тиім­ділігін арттыруды, сондай-ақ «Ұлт­тық қор қаражатын пайдаланудың ұтым­дылығын күшейтуді және ел экономи­ка­сына шет ел инвестициясын тарту­ды қам­­та­масыз ететін «Астана» халық­аралық қаржы орта­лығын тез іске қосу­ды көздейді. Төртінші басымдық адами капитал­ды жақсартуды, білім мен ғылымды эконо­микалық өсімнің басты тетігіне айналдыруды, сондай-ақ, IT-білімді, қаржылық сауат­тылықты қалыптастыруға ерекше екпін беруді қарастырады. Бұл орайда мем­лекеттік тілдің басымдығын сақтай отырып, әсіресе, ағылшын тіліне екпін беру көзделген. Өйткені, бүгінгі таң­да ағылшын тілі ғылым мен білімнің, ки­бер­нетиканың, инновация мен ақпа­раттық технологиялардың, сондай-ақ, ха­лықаралық еркін сауда мен туризмнің де басты құралына айналып отыр. Президент назар аударған бесінші басымдық оза дамыған мемлекеттердің тиімді үлгілерін негізге ала отырып, инс­ти­тут­тық өзгерістер жасау мен қауіп­сіз­дікті қамтамасыз етуге, сол сияқты жем­­қор­лықпен күресті күшейтуге бағыт­талған. Реформалар, ең алдымен, жеке­меншікті қорғауға, заңның үстемдігі мен заң алдында күллі азамат құқының тең­дігін қамтамасыз ету мен сот жүйесіне сенім­ділікті арттыруға бағытталған. Елдің қауіпсіздігіне қатер төндіретін терро­ризммен күресті және әлеуметтік желі­лерде діни экстремизмді уағыздауға жол бермейтін іс-шараларды да қоса күшей­ту көзделген. Жолдаудың түбегейлі мақсаты эко­но­миканың барлық саласын қатар әрі толық жаңғырту және соның негізінде мүл­де жаңа экономикалық модель құруды көз­дейді. Үшінші жаңғыруды Президент тек қана сын-қатер емес, керісінше, еліміз­ге тағ­дыр сыйға тартқан мүмкіндік және «Қа­­зақстан-2050» стратегиясында көз­делген мегамақсаттарға жеткізетін нақты кө­пір немесе жол картасы ретінде ұсынып отыр. Жолдауда нысанаға алынған мақ­саттарға қол жеткізу оңай болмайтыны кө­рініп тұр. Өйткені, бүгінгі заманға тұспа-тұс келген Төртінші өнеркәсіптік рево­люцияның элементтерін, атап айтқанда, автоматтандыруды, роботтандыруды, жасанды интеллект қалыптастыруды және солардың негізінде ақпарат алмасуды, сол сияқты, еңбек өнімділігін еселеп арттыруды қамтамасыз ету, ең алдымен, еліміздің ғылымы мен білім жүйесі сапасының, одан да нақтырақ айтқанда, адам ресурстарының деңгейі мен өресіне тікелей байланысты болатыны айқын көрініп тұр. Демек, Қазақ елінің Үшінші жаңғыруы балабақшадан бастап, жоғары оқу орындарына дейінгі деңгейлерге арналған оқулықтар мен білім бағ­дар­ламаларын қайта жасақтаудан бастау керек екені және аталған сала қызмет­кер­лерінің білімін заман талабына сай қайта жетілдіру кезек күттірмейтін мәселе екені талас тудырмайды.

Әділ АХМЕТОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Time журналы Жамаль Хашогги мен журналистерді «Жыл адамы» деп таныды

12.12.2018

Орал-Тасқала-РФ шекарасы бағытындағы күре жол пайдалануға берілді

12.12.2018

Аягөздік оқушылар жалғыз басты қариялардың қарын күреп берді

12.12.2018

Шыңғыс Айтматовтың туғанына 90 жыл толды

12.12.2018

Франциядағы теракт кезінде 4 адам мерт болды

12.12.2018

«Русский силуэт» бәсекесінде жеңіске жетті

12.12.2018

Ұлттық ұлан өнерпаздары мерекелік концерт өткізді

12.12.2018

Алексей Ут­киннің жеке көр­­месі көрерменге жол тарт­ты

12.12.2018

Павлодар облысында 72 көше, 7 ауылдың атаулары өзгерді

12.12.2018

Атырауда ұн тартатын диірмен іске қосылды

12.12.2018

Жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерге қолдау артады

12.12.2018

Қостанайда Ғафу Қайырбековтың 90 жылдығы аталып өтті

12.12.2018

Қарапайым түсінік

12.12.2018

Ағысқа қарсы жүзген жазушы

12.12.2018

Қазақстан тарихы – әлемдік деңгейдегі тарих

12.12.2018

Түркістанды танытатын туындылар

12.12.2018

Шығай хан

12.12.2018

Ерін үндестігі неге таңбаланбайды?

12.12.2018

Nápaqa qaıdan tabylar?

12.12.2018

Сарыбелдің «саумалы» Ұлы даланың ұтымды жобасына айналды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу