МЫРЗАҒАЛИ ЖӘНЕ ОНЫҢ КОМАНДАСЫ

Егемен Қазақстан
12.01.2010 2250
Астанадағы “Дәулет” спорт кешенінде 15-23 қаңтар аралығында ересектер арасында бокстан Қазақстан чемпионаты жалауын көтереді. Бұл – Миландағы әлем чемпионаты­нан кейін елімізде өткізіліп отырған ең үлкен әрі ең елеулі жарыс. Өйткені, бокстан ел намысын шет ел рингтерінде, оның ішінде, үстіміздегі жылдың қоңыр күзінде болатын Азия ойындарында қорғайтын команданың №1 мүшесі болу бақыты осы “жан алысып, жан беріскен” сын сағаттарда айқындалмақшы. Сын сағаттар демекші, қазақ боксындағы өткен жылдың үлкен сәтсіздігі – Миландағы сүреңсіз ойынды сынау, әрине, оңай. Әсіресе, ауыз жаппастың бәрі “айтқыш” атанған қазіргідей кезде. Бірақ сол бір сәтсіздікке сараптама жасай отырып: “Орын алған олқылық пен қапы қалған қателіктердің сыры неден болды?” деген сауалдың тоқетер жауабын дәл табу әй, қиындау-ау, қиындау. Өйткені, біраз жылдардан бері қордаланып қалған сан алуан себеп бір-бірімен байланып қалған. Сондықтан болар, еліміздің бокс қауымдастығы өнбейтін дауды қозғап, бекерге жүйке жұқартпастан бірден бас бапкерді ауыстырды. Сөйтіп, ел командасының басшылығына Мырзағали Айтжанов деген азамат келді. Мырзағали еліміздің абыройын Азия, әлем және Олимпиада рингтерінде қал-қадерінше қорғап жүрген талантты боксшылар Біржан Жақып пен Еркебұлан Шынәлиевтің жеке бапкері. Ұлттық команда табысында да үлесі бар. Демек, қауымдастық басшылары оған команда жауапкершілігін жүктеген кезде оның осы еңбегін де ескерген болуы керек. Сәті түсіп сәлемдескенде, орайы келіп сұхбаттасқанда байқап жүрміз, Мырзағали, зады, салмақты азамат. Бөстекі мақтанған жоқ. Байбаламды да жаратпайды. Тіпті, талантты шәкірті Біржан Жақыпты (48 кг) Милан біріншілігіне апармай, елде қалдырып кеткен кезде де ашу шақырған жоқ. Сабыр сақтап, әліптің артын бақты. Міне, сол Біржан Жақып жақында Әзірбайжанның астанасында өткен халықаралық жарыста жақсы өнер көрсетіп, бірінші жекпе-жегінде бразилиялық, жартылай финалда марокколық және финалда доминикандық боксшыларды жеңіп, чемпион атанды. Сөйтіп, өткен жылғы Азия чемпионатында алғашқы жекпе-жегінде ұтылып қалды деп, команда мүшелігінен біржолата “сызып” тастағасы келгендерге өзінің әлі де аттан түспегенін дәлелдеді. Миландағы алғашқы жекпе-жегінде “сүрінген” Ғани Жайлауов (60 кг) жақында Ханты-Мансыда өткен халықаралық жарыста Ресей елінің екі дүркін Олимпиада чемпионы Алексей Тищенконы 6:1 есебімен жеңді. Бұл белгілі бапкер Нұрлан Ақүрпековтің шәкіртіне ғана тән шеберлік болса керек. Демек, спортта, оның ішінде, дау-дамайы көп бокста ылғи өзекті өртер сәтсіздіктер ғана емес, сонымен бірге көңілді марқайтар сәтті ойындар да болып тұратынын естен шығармау керек сияқты. Белгілі спорт журналисі Леонид Юрьев Миландағы жолы болмаған қазақ боксы туралы жанашырлықпен толғана келіп “В команде появились молодые и одаренные Олжас Саттибаев, Гани Жайлауов и в особенности Рустам Сваев, Василий Левит и Иван Дычко. В этой сборной заблистал Канат Абуталипов, превратившись в боксера почти планетарного класса. У этой team есть Серик Сапиев, за что нужно миллион раз сказать “спасибо” как его родителям, так и его личному тренеру Алек­сандру Стрельникову. Да и самому Серику. У нашей боксерской команды действительно есть неплохое будущее” депті. Бұл – нағыз жана­шыр адамның сөзі. Бұл – бапкерлерді де, боксшыларды да ағаш атқа теріс мінгізіп, “мақтамен бауыздап” жатқан қыркүйек айында айтылған бірден-бір жылы пікір. Өйткені, өз боксшыларымызды өзіміз “жаман” деп, жерге тыққанда жақсыларды қайдан аламыз? Ең бастысы, бізге жақсысын кім береді? Мұны не үшін айтып отырмыз? Себебі, қазақ боксын қайтсек көтереміз деген ұранмен, кейбір аймақтардағы бокс қауымдастықтары­ның құлағына алтын сырға, “асыра сілтеуге” жол беруге болмайды. Сосын “Миланда ұтыл­ған боксшының бәрін ұлттық командадан аластау керек” деген ұшқары ойдың жетегіне еріп, олардың орнына өз боксшыларын “тығудың” неше түрлі қитұрқы жолдарын қарастырудың соңы да жақсылыққа апармайды. Бұл қулық-сұмдықтың басқа басқа, қазақ боксына қаупі зор болмаса, пайдасы жоқ. Ұлттық команда – ел намысы. Ұлттық команда – ел мерейі. Оған шын мәнінде лайықтылар ғана іріктеліп алынуы керек. Оған дәреже-дәргейі бар қалалар мен атақ-даңқы аспандаған ақшалы ағалардың беделі салынбағаны жөн. Мұндай сорақылықты болдырмау үшін Туризм және спорт министрі, Ұлттық Олимпиада комитетінің президенті Т. Досмұхамбетов, Спорт комитетінің төрағасы А. Құлназаров және еліміздің бокс қауымдастығы­ның президенті Тимур Құлыбаев бастаған бір қауым жанашырлар Астанада өтетін ел біріншілігінің алғашқы күнгі жекпе-жегінен бастап соңғы күні болатын шешуші айқасына дейін жіті бақылап, кімнің кім екенін өз көздерімен көргендері абзал. Күзде болатын Азия ойындарында Қытай елінің бокс рингіне аймақ пен өңірдің әсіренамысы емес, исі қазақтың ұраны көтеріліп, намысы қорғалады. Ал оны қорғау үшін шаршы алаңға жүрегі лүпілдемей, тізесі дірілдемей шыға алатын, жүйкесі мықты, шеберлігі толысқан жаужүрек боксшылар аса қажет. Сондықтан, ел бірінші­лігінде осындай оғыландарға қиянат жасалмау жағын осы бастан ойластырған жөн. Әсіресе, рингтегі және қапталда отыратын төрешілерге қатаң талап қойылуы қажет-дүр. Міне, бас бапкер Мырзағали Айтжановты мазалап жүрген басты сауалдың бірі осы бүгінде. Шет ел боксшыларын шақырып, бірге жаттығу жасау, жолдастық кездесу өткізу білікті бапкер Тұрсынғали Еділовтің кезінен басталған өте жақсы дәстүр. Ол кезде қазақ боксшылары үшін Куба сайыпқырандары “кедергі” болатын. Бірақ олардың №1 боксшылары мұхит асып, АҚШ өтіп кеткелі бері бастарынан бақ тайып тұр. Астана мен Қарағандыға келген сол мықтылардың “сарқыты” ғана. “Сарқыты” дейтініміз, Бейжің Олимпиадасында кешегі азуымен ай білеген Куба боксшылары бір алтынға да зар болып қалды. Миланда да бағы жана қойған жоқ. Сондықтан алдағы уақытта тек қана Куба емес, қазақ боксшыларына қауіпті қарсыластар санала бастаған Еуропа елдерінің боксшыларын, оның ішінде дүние жүзінде №1 делінетін Ресей боксшыларын шақырып, бірге жаттығу, жолдастық кездесу өткізу өте дұрыс болар еді. Өйткені, Ресей боксшыларының орны бәрібір бөлек. Олар біздің боксшыларға бармақ тістеткен Миланда бірінші орынды иеленді. Сол сияқты, мүмкіндік болып жатса, Қытай, Тайланд, Моңғолия, Үндістан мен Өзбекстан боксшы­ларынан да үлгі алуға әбден болады. Тым “шет елшіл” болу да жақсы емес, әрине. Бұлай дегенде бас тартатын нақты мы­сал­дар да бар. Қарағандыда өткен Ғ. Жарыл­ғапов атындағы халықаралық турнирдің бас төрешілігіне Ресей азаматын таңдапты. Рас, Ресей құдайы көршіміз, рас, Ресей спортшы­лары­ның керемет жетіс­тіктерін бағалаймыз, бірақ қазақ спортына, оның ішінде қазақ боксы­на тек қана қазақ бапкерлері мен қазақ төрешілерінің ғана жаны ашитынын ұмыт­пайық, ағайын. Сондықтан мұндай өрескел­дік­тің болмауын ел біріншілігінде қатаң ескерген жөн сияқты. Сонымен, алда үлкен жекпе-жек. Боксшы оғыландарымызға ақ жол тілейік, көрермен! Көсемәлі СӘТТІБАЙҰЛЫ, Астана.
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.01.2019

ҰБТ-дан жоғары балл жинаған түлек «Болашақ» арқылы шетелдерде оқи алады

18.01.2019

Батыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болып Ғали Исқалиев тағайындалды

18.01.2019

Ақтөбе облысының шаруалары былтыр 228 млрд теңгенің өнімін өндірді

18.01.2019

Полиция департаменті айыппұлды уақытылы төлеуге шақырды

18.01.2019

Елордалық аурухана тұңғыш рет неврологиялық асқынуды азайтатын құрылғыны қолданды 

18.01.2019

Елордалық құтқарушылар жанып жатқан үйден 6 адамды шығарды

18.01.2019

Колумбиядағы жарылыс салдарынан 21 адам қайтыс болған

18.01.2019

Тимур Қожаоғлы: «Егемен Қазақстан» – Еуропа құрлығындағы маңдайалды басылым

18.01.2019

Алматыдағы тікұшақ апатынан кейін «Sky Service» рейстері тоқтатылды

18.01.2019

Геннадий Головкин ұлды болды

18.01.2019

Солтүстік Қазақстанда «Қайырымдылық керуені» акциясы жалғасты

18.01.2019

Головкиннің қарсыластары бір-бірімен жұдырықтасады

18.01.2019

Петропавлда ресейлік бас киімдер көрмесі ашылды

18.01.2019

Ақтөбеде жұмысшылардың еңбек құқықтарын қамтамасыз ету меморандумына қол қойылды

18.01.2019

Алматыда газбен жүретін жаңа автобустар іске қосылады

18.01.2019

СДУ-да IT технологиялары саласында білім беру жобасы басталды

18.01.2019

Мемлекет басшысы «Smart Aqkol» ахуалдық орталығына барды

18.01.2019

Елбасы кітапханасының Ақтөбеде өткен көшпелі көрмесін 120 мыңнан аса адам тамашалады

18.01.2019

Атырауда қазақтың үш биіне ескерткіш орнатылды

18.01.2019

Әліпби де, еміле-ереже де сараптаудан өте түсуі керек - Әлімхан Жүнісбек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу