Өнеге алғанның өрісі кең

Абай атамыз: «Қырқын мінсе қыр артылмайтұғын осы бір «қырт мақтан» деген бір мақтан бар, сол неге керек, неге жарайды? Ол ар, есті білмейді, намысты білмейді, кең толғау, үлкен ой жоқ, не балуандығы жоқ, не батырлығы жоқ, не адамдығы жоқ, не ақылдылығы, арлылығы жоқ», дейді. Расында, осы күні не адамдығы, не арлылығы жоқ бос мақтан қуғандар арамызда көбейіп бара жатқан жоқ па?
Егемен Қазақстан
29.06.2017 622
2

Ондайлар құр кеуде кергеннен артыққа, яғни арды ардақтайтын, ұлт намысын қорғайтын іске бара алмайды. Бірақ, өзінде негіз болмаса, өзгеден үлгі алуға болады ғой. Бұрын «Оу, ағайын, айналада ел-жұрт бар дейтін едік, енді айналамызда ғана емес, ортамызда шет жұрттықтар қаптап жүр. Елбасының арқасында адамзаттың озық ойлы өнертапқыштары ойлап тапқан ең жаңа, су жаңа дүниелері қазақстандықтарға көрсетілуде. Қалай айтсақ та, мына төрімізден орын алған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі орынды болды. Небір үлгілі үрдісті өнеге қылып алатын уақыт-ақ! Өйткені, мұндай тиімді оқиғалар қайталанар, бірақ дәл осындай сәтті мүмкіндіктер қайта туар ма екен дейміз. Уақыт зымырап, заман келбеті өзгеріп барады. Елбасы айтқандай, уақыттан қалмай, заман ағымына ілесе отырып дамуымыз қажет. Сол дамуымыздың нақты көрінісіне бүгінгі шаралар нақты дәлел болып отыр.

Қазақтың маңдайына бақ болып қонған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне Ержеңіс есімді азамат әлемнің небір кереметі мен соңғы жаңалығын көрсін деп зайыбын, төрт баласын ертіп барған ғой. Сенсеңіз де, сенбесеңіз де айтайық, сонда Ержеңістің төбесі көкке тие жаздапты. Әрине, таңғажайыпты көріп қуанғаннан, еліне деген мақтаныш­тан! Мұндай керемет көрмені аралау бақыты қазақстандықтардың маң­дайына жазылып отыр. Мұнда бәрі бар: адам әлемді шарлап жүргендей, түрлі шетелдердің төріне барғандай әсер алатыны рас. Жан дүниені кер­нейтін мақтаныш қой. 
Ержеңіс ең кішкентайын қарай тұруға қалдыратын жері болмаған соң, бесік арбамен көрмеге ала келген көрінеді. Әрине, ЭКСПО-2017-ге келушілер көп. Сондықтан, кезексіз бола ма? Кезекте тұрады. Бірақ мұны көрген шетелдіктер, мәселен, Германия павильонына келгенде бұларды әудем тұстан байқаған қызметкерлер алдынан жүгіріп шығып, кезекте кідірмей өтулеріне жол ашып­ты. Олардың келушілерге деген қыз­мет көрсетулері ерекше. Әр қимыл-әрекеттері жүрекке жылы тиеді. Бұған Ержеңіс секілділер өздерін кереметтей сезініпті.

Одан әрі олар Қытайдың павильоны­на өтіпті. Мұнда да солай қарсы алыпты. Келушілерге деген құрмет орасан. Мұндай мейірімділік пен адамға жылы ілтипат білдірушілікке риза болған Ержеңіс балаларын ертіп көрмені әрі қарай аралайды. Ал осындай мейірім төгілген ізеттілік пен әдепті іс-әрекетті қалаларымыздағы қайсыбір сауда, мәдениет орындарынан кезіктіре аламыз ба? Әрине, жоқ. Өйткені, кейбір қызмет көрсету орындарында сіз таяққа сүйеніп келдіңіз бе, бесік арбамен келдіңіз бе, ондағы қызметкерлерге бәрібір екенін жұрт жақсы біледі. Бір ғана, дәрігерге қаралудағы ондағы қызметкерлердің жауапсыздықтан туатын салғырттығын алып қараңыз. Тіпті, өз құқыңызды талап етсеңіз дөрекі жауап естисіз. Ол сізге де, бізге де етене таныс жағдай. Оны біз іштей жасырғанымызбен, сырт көзден бәрібір таса ұстай алмайсыз.

Өйткені, елімізге шетелдіктер ағылуда. Қазақстанды аралауға ынтыққан шетелдіктер енді келе де бермек. Сонда жоғарыдай қоғамдық жерлерде, тамақтандыру орындарында, көшеде, сауда, мәдениет, қызмет көрсету жайларында олар дөрекілікті, адам құқын құрметтемеушілікті көрсе немесе кездестіріп қалса не дейді? Және ондай дөрекілік, әдепсіздік таны­та­тындар кемшілігін мойындамай сал­ғы­ласқанда жаға жыртысуға дейін барады ғой. Осындайда әріден ойлауды, кең толғауды білмейді деп жоғары­да айтылған ойды жалғаған Абай ата­мыздың «Ай, құдай-ай!.. «Ұялмас бетке талмас жақ береді», деген ой­түйініне қосыласыз. Қосыла отырып, осындай келеңсіздіктердің алдын алу үшін елімізде ұйымдастырылған, өздеріндегі өркениетін көрсетіп жатқан өзгелердің жағымды жақсылы­ғын, үлгілі адамгершілік үрдісін неге үйреніп қалмасқа, тіпті өнеге алмасқа болмай ма дейсіз?! Демек, ЭКСПО-2017-ден алатын өнеге көп, үйренетін оң үрдіс баршылық. 

Александр Тасболатов, 
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу