Опек+: ортақ келісім теңге бағамына оң әсерін тигізді ме?

Ел экономикасының тіре­гі мұнай шикізаты бол­ған­дық­тан, ұлттық валюта да со­ның құнына қарап құ­бы­ла бер­мек. Дегенмен, қор на­ры­ғын­да­ғы мұнай ба­ға­сы­ның таяу күн­дердегі тол­қу­ла­ры қазір тең­ге­нің құнына ай­тарлықтай әсер ет­пейтін болды.
Егемен Қазақстан
03.04.2017 1245
2

Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев журналистерге берген баспасөз конференциясында да айта келіп, теңгенің қысқа мерзімді бағамы қазір биржадағы сұраныс пен ұсынысқа қарай белгіленетінін айтқан еді. Мысал ретінде бас банкир осыдан бірер апта бұрынғы ахуалды еске алды. Наурыз айының басында аздап төмендеген мұнай бағасына  қарамастан, теңгенің құны көтеріле түскен болатын. Өйткені, нарықтағы саудагерлер теңгеге ұзақ мерзімді бәс тігіп, жаппай сатып ала бастаған. Осылайша, сұраныстың көбеюі теңгенің нығаюына жол ашқан-ды.

2017 жылғы доллар-теңге қа­тынасы қалай болады дегенде са­рапшылар екі түрлі факторды ал­ға тар­тады. Бірі – мұнай бағасы, екін­ші­сі – доллардың өзіндік құны.

Мұнай бағасының биылғы көр­сет­кіші өткен жылдың соңында ше­шілгендей болды. 2016 жылдың жел­тоқсан айында ОПЕК мүшелері мен ұйымға кірмейтін Қазақстан секілді өзге де мұнай экспорттаушы елдер 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап жылдың ортасына дейін мұнай өндіру көлемін тәулігіне 1,8 млн баррельге дейін  азайту туралы ортақ келісімге келді. Осы келісім аясында Қазақстан да тәулігіне 20 мың баррель кем өндіруге міндеттеме алып, биылғы жылдың алғашқы үш айында оны артығымен орындап тастады. Үкімет отырысында сөз алған елдің Энергетика министрі осы туралы айта келіп, сәуір айында да өндірістің сәл азаятынын ескертті.

Жалпы, ОПЕК+ (ұйымға мүше және оған кірмейтін мұнай экспорттаушы елдер) елдері қазіргі таңда жо­ғарыда аталған міндеттеменің 93 пайызын орындап тастады. Соның ішінде, Қазақстанмен бірге Сауд Арабиясы да жоспарлы көрсеткішті асы­ра орындаса, Ресей әзірге өзіне тиесілі 600 мың баррельдің үштен бі­рін ғана қысқартып үлгерген. Ал ОПЕК+ комитетінің Кувейтте өткен отырысында ұйым басшысы Мұхаммед Баркиндо жұмыстың кестеге сай жүріп жатқанын айтып, қазіргі мұнай бағасына көңілі толатынын жеткізді. Дегенмен, әлгі келісімнің тек бірінші жарты­жыл­дыққа ғана қатысты екенін ес­­ке­рсек, жылдың ортасынан бас­тап мемлекеттер өндіріске қайта қар­қын беріп, бағаны төмендетіп алу­ы мүмкін деушілер бар. Дей тұр­ғанмен, жақында Мәскеуге жұ­мыс сапарымен барған Ирактың мұ­най министрі ОПЕК елдерінің атал­ғ­ан келісімнің мерзімін созуға мүд­делі екенін айтып қалды. Яғни, биылғы жылдың соңына дейін ОПЕК+ елдері мұнайды 1,8 млн баррель кем өн­діру туралы келісімді ұстап тұруы ықтимал. Дей тұрғанмен, қазір мүше мем­ле­кет­тердің ешқайсысы да алдын ала сөз бермей, әліптің артын бағып отыр.

Демек, 1 маусымға дейін мұнай ба­ғасы қазіргі деңгейде, яғни долларына 50-54 доллар дәлізінде сақ­тал­мақ. Олай болса, теңге бағамының да айтарлықтай құбыла қоймасы анық. Дегенмен, ұлттық валютаның ба­ғамына әсер етуші екінші фактор доллардың өзіндік құны да би­ыл мың құбылып тұр. АҚШ-тың Фе­де­рал­дық резерв жүйесі (ФРЖ) өкілдері жа­қында 2017 жылдың соңына дейін доллардың базалық үстемесінің 4 рет көтерілетіні туралы қауесет таратып, нарықты бір сілкіп алған. Бұған дейін, наурыз айының басындағы ФРЖ отырысында доллардың үстеме ақысы былтырғы 0,50-0,75 пайыздан 0,75-1,00 пайызға көтеріліп, нә­­тижесінде доллардың өзге ва­лю­таларға шаққандағы бағамы кү­рт өсті. Әсіресе, еуро мен фунт қат­ты зардап шекті. Әрине, ол кезде теңгенің бағамы кей сарапшылардың күткеніндей құлдыраған жоқ. Оны ма­мандар сол кездегі мұнай ба­ға­сының көтерілуімен түсіндіреді.

Екінші жағынан, доллардың ба­залық үстеме пайызын көтеру ар­­қылы құнын арттырмақ болған ФРЖ-­ға АҚШ-тың ішкі экономикасы да кедергі келтіруде. Зейнетақы жүйесіндегі қаржы тапшылығы мен жұмыссыздықтың өршуі, елдің тұ­­тыну көрсеткішінің төмендеуі Аме­ри­кадағы инфляцияға қарқын бе­ру­де.

Енді жыл соңына дейін ФРЖ-ның тағы алты отырысы өтіп, соның екеуінде доллардың базалық үс­те­м­е­ақысы көтерілуі тиіс. Инвес­то­р­лардың болжамынша, бұл шілде мен қыркүйек айларындағы отырыс­та болуы мүмкін. Олай болса, жыл біт­кенге дейін доллардың базалық үс­темесі 1,25-1,50 пайызға дейін ар­т­пақ. Әрине, бәріне уақыт төреші...

Бауыржан Мұқанов,

«Егемен Қазақстан»




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Б.Сағынтаев энергия үнемдеу жобалары бойынша инвесторлармен жұмысты жандандыруды тапсырды

19.11.2018

Энергия үнемдеу жобаларын іске асырудан түсетін жыл сайынғы үнем 3,5 млрд теңгені құрайды

19.11.2018

Үкіметте «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының іске асырылу барысы қаралды

19.11.2018

Жыл басынан бері қазақстандық және шетел әуе тасымалдаушылары 13 жаңа бағытты ашты

19.11.2018

QazaqGeography съезі ұйымның жаңа кеңсесінде өтті

19.11.2018

Қазақстандық делегация Дүниежүзілік төзімділік саммитіне қатысты

19.11.2018

Дін саласының жағдайы туралы баяндаманың қорытындысы жарияланды

19.11.2018

Мемлекеттік басқару академиясы қазақстандық тәжірибені тарату орталығына айналды

19.11.2018

Алматыда ХІV Халықаралық Шәкен Айманов кинофестивалі ашылды

19.11.2018

Алматыда көлік апатынан 10 айда 114 адам ажал құшқан

19.11.2018

Жыр алыбы Жамбылдың өмірі сахналанды

19.11.2018

Павлодарда биыл 349 жол-көлік оқиғасы орын алған

19.11.2018

Абылайхан ЖҮСІПОВ: Токио туралы айтуға әлі ерте...

19.11.2018

Елбасы Шавкат Мирзиёевпен телефон арқылы сөйлесті

19.11.2018

Бай болсаң халқыңа пайдаң тисін

19.11.2018

Түркістанда халықаралық ғылыми-теориялық конференция өтті

19.11.2018

Маңғыстауда «Адал ұрпақ» ерікті мектеп клубтарының облыстық слеті өтті

19.11.2018

Маңғыстауда өткен тарихи турнир өз мәресіне жетті

19.11.2018

Энергия үнемдеу бойынша Қазақстан 32-ші орында

19.11.2018

Көкшетауда жылу ақысы арзандайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу