Қауіп сейілмей тұр

Ішкі істер министрінің орынбасары Юрий Ильин мен облыс әкімі Құмар Ақсақалов су басу ықтималдығы басым елді мекендер мен жол учаскелерін тікұшақ арқылы әуеден барлап келгеннен кейін қауіпті аумақтардың ұлғая түскені бел­гілі болды.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 1183
2

Оның санатына Петропавл қаласы, Тайынша, Аққайың, Есіл, Қызылжар аудан­дарына қарасты 95 ауыл, 1,5 мыңдай тұрғын үй, 5 мыңға жуық тұрғын жатқызылып отыр. Бұдан тысқары 280 шақырым жолды су шайып кетуі мүмкін. Өте-мөте қауіп төндіріп отырғаны – Сергеев су қоймасы. Өйткені, қазірдің өзінде арнасы шөпілдеп тола бастағаны байқалады. Есіл өзеніндегі мұздың көбесі сөгіліп, сең жүре бастаған кезде Петропавл су торабындағы шлюздер амалсыз ашылады. Демек, өзен бойындағы елді мекендер мен облыс орталығы бірталай қиындыққа кезігеді деген сөз. Бұл–әзірге алдын ала болжау ғана. Биыл қар әдет­тегіден көп түскенін және жердің тоңы жібімей жатып, қарғын судың сай-саланы қуалап жатқанын ескерсек, алда не күтіп тұрғаны белгісіз. Ерте көктемнің ең қиындығы осында, дейді жергілікті синоптиктер.

Жағдай қанша күрделі десек те, оң ахуал қалыптастыру жан-жақты әзірлік шараларына тікелей байланысты екені айтпаса да түсінікті. Табиғаттың тосын «мінезіне» қарсы сақадай-сай дайындықтар ғана айтарлықтай шығынға ұрындырмай, мал-жанның қауіпсіздігін қамтамасыз ете алары анық. Құмар Іргебай­ұлының төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте көктемгі су тасқынына байланысты мәсе­ленің егжей-тегжейлі талқы­лануы сондықтан. Төтен­ше жағдайлар жөніндегі депар­таменттің бастығы Павел Филип­пов ұсынған мәліметтер бойынша қауіп төнген аумақтарды қарғын судан қор­ғау үшін арықтар қазылып, су өткізгіш құбырларды алмастыру белсенді атқырылуда. 1 миллион текше метр қар шығарылған. Аудандық маңызға ие жолдар­дағы құбырлардың − 98, республикалық жолдар бойынша 93 пайызы тазаланған. 60 елді мекенде инженерлік жұмыстар жүргізіліп, 70 шақырым қорға­ныс бекеттері тұрғызылған. Петропавл қаласындағы Былғары шағын ауданындағы бөгет, Мамлют стансасы маңайындағы арық құрылғылары қалпына келтіріліп, Булаево қаласындағы көлдің айналасы тереңдетілген.

Тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларына 2713 жеке құрам, 867 техника, 133 жүзу құралы, 200 мотопомпа, 656 жол-құрылыс техникасы жұ­мылдырылатын болады. 7,7 мың тонна қиыршықтас, 4,8 мың тонна құм, 9,5 мың тонна сазбалшық қауіпті жерлерге жеткізілген. 26 гидротехникалық құрылыс жіті бақылауға алынған. Төтенше жағдайлар жөніндегі департамент бастығының сөзіне қарағанда, барлық жерлерде қолдағы мүмкіндіктер тиімді п­айдаланылып отырған жоқ. Мәселен, Тайынша ауданының Келлеровка елді мекенінде кей бөгеттердің талапқа сай кел­мейтіні анықталған. Сол сияқты, Есіл ауданындағы Үлкен Тораң­ғұл көлінің суын сифонды құ­быр­лар арқылы ағызу үрдісі бәсең. Чириков ауылында су ағызу тоғандары тазаланбаған. Облыс орталығында ұзындығы 11,2 мың метр болатын ашық суағарлардың төрттен бірі ғана аршылған. Қар күрт ерісе, ағын су көшелерге жайылуы әбден ықтимал.

Қала әкімі Марат Тасма­ғанбетов өз есебінде су басу қаупі зор Жұмысшы, Береке, Ойқала шағын аудандары мен Заречный кентінен 700 мың текше метр қар сыртқа тасылғанын, таяу күндері барлық суағарлар қалпына келтірілетінін, оған 108 техника тартылғанын жеткізді. Тіпті, Ресейдің Екатеринбург қаласынан арықтарды тазалайтын арнайы техника алдыртылған.

Аймақ басшысы тасқынның алдын алуға байланысты кезек күтпейтін міндеттерді атап көрсетті. Басты талап – облыс тұр­ғындарының қалыпты өміріне ешқандай қауіп төнбеуі тиіс. Төтенше жағдай орын алған жағдайда адамдарды қауіп­сіз жерлерге көшіру, жылы киім­дермен, ыстық тағамдармен қамту, қоғамдық тәртіп жайы ке­шенді жүргізілуі тиіс. Қар дер кезінде шығарылса, су ағатын құбырлар уақытында тазаланса, бәрі дін аман болатынын ескертті. Су тасқынына қарсы іс-шараларды ұйымдастыруға 561 миллион теңге қарастырылып, инертті материалдар мен жанар-жағармайдың жеткілікті қоры жинақталған.

Петропавл және Сергеев су қоймалары, сәйкесінше, 90 және 95 пайызға толғанын, су тасқыны сәуір айында күтіліп отырғанын ескерсек, сақтық жұмыстарын бір сәт те босаңсытуға болмайды.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

19.09.2018

Йога жүктілікті жеңілдетеді

19.09.2018

Дамудың рецепті – балалардың ойнауы

19.09.2018

Жайнагүлдің жанарындағы жарқыл

19.09.2018

Теңіз деңгейінің көтерілуі әуежайларға қауіпті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу