Қауіп сейілмей тұр

Ішкі істер министрінің орынбасары Юрий Ильин мен облыс әкімі Құмар Ақсақалов су басу ықтималдығы басым елді мекендер мен жол учаскелерін тікұшақ арқылы әуеден барлап келгеннен кейін қауіпті аумақтардың ұлғая түскені бел­гілі болды.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 1722
2

Оның санатына Петропавл қаласы, Тайынша, Аққайың, Есіл, Қызылжар аудан­дарына қарасты 95 ауыл, 1,5 мыңдай тұрғын үй, 5 мыңға жуық тұрғын жатқызылып отыр. Бұдан тысқары 280 шақырым жолды су шайып кетуі мүмкін. Өте-мөте қауіп төндіріп отырғаны – Сергеев су қоймасы. Өйткені, қазірдің өзінде арнасы шөпілдеп тола бастағаны байқалады. Есіл өзеніндегі мұздың көбесі сөгіліп, сең жүре бастаған кезде Петропавл су торабындағы шлюздер амалсыз ашылады. Демек, өзен бойындағы елді мекендер мен облыс орталығы бірталай қиындыққа кезігеді деген сөз. Бұл–әзірге алдын ала болжау ғана. Биыл қар әдет­тегіден көп түскенін және жердің тоңы жібімей жатып, қарғын судың сай-саланы қуалап жатқанын ескерсек, алда не күтіп тұрғаны белгісіз. Ерте көктемнің ең қиындығы осында, дейді жергілікті синоптиктер.

Жағдай қанша күрделі десек те, оң ахуал қалыптастыру жан-жақты әзірлік шараларына тікелей байланысты екені айтпаса да түсінікті. Табиғаттың тосын «мінезіне» қарсы сақадай-сай дайындықтар ғана айтарлықтай шығынға ұрындырмай, мал-жанның қауіпсіздігін қамтамасыз ете алары анық. Құмар Іргебай­ұлының төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте көктемгі су тасқынына байланысты мәсе­ленің егжей-тегжейлі талқы­лануы сондықтан. Төтен­ше жағдайлар жөніндегі депар­таменттің бастығы Павел Филип­пов ұсынған мәліметтер бойынша қауіп төнген аумақтарды қарғын судан қор­ғау үшін арықтар қазылып, су өткізгіш құбырларды алмастыру белсенді атқырылуда. 1 миллион текше метр қар шығарылған. Аудандық маңызға ие жолдар­дағы құбырлардың − 98, республикалық жолдар бойынша 93 пайызы тазаланған. 60 елді мекенде инженерлік жұмыстар жүргізіліп, 70 шақырым қорға­ныс бекеттері тұрғызылған. Петропавл қаласындағы Былғары шағын ауданындағы бөгет, Мамлют стансасы маңайындағы арық құрылғылары қалпына келтіріліп, Булаево қаласындағы көлдің айналасы тереңдетілген.

Тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларына 2713 жеке құрам, 867 техника, 133 жүзу құралы, 200 мотопомпа, 656 жол-құрылыс техникасы жұ­мылдырылатын болады. 7,7 мың тонна қиыршықтас, 4,8 мың тонна құм, 9,5 мың тонна сазбалшық қауіпті жерлерге жеткізілген. 26 гидротехникалық құрылыс жіті бақылауға алынған. Төтенше жағдайлар жөніндегі департамент бастығының сөзіне қарағанда, барлық жерлерде қолдағы мүмкіндіктер тиімді п­айдаланылып отырған жоқ. Мәселен, Тайынша ауданының Келлеровка елді мекенінде кей бөгеттердің талапқа сай кел­мейтіні анықталған. Сол сияқты, Есіл ауданындағы Үлкен Тораң­ғұл көлінің суын сифонды құ­быр­лар арқылы ағызу үрдісі бәсең. Чириков ауылында су ағызу тоғандары тазаланбаған. Облыс орталығында ұзындығы 11,2 мың метр болатын ашық суағарлардың төрттен бірі ғана аршылған. Қар күрт ерісе, ағын су көшелерге жайылуы әбден ықтимал.

Қала әкімі Марат Тасма­ғанбетов өз есебінде су басу қаупі зор Жұмысшы, Береке, Ойқала шағын аудандары мен Заречный кентінен 700 мың текше метр қар сыртқа тасылғанын, таяу күндері барлық суағарлар қалпына келтірілетінін, оған 108 техника тартылғанын жеткізді. Тіпті, Ресейдің Екатеринбург қаласынан арықтарды тазалайтын арнайы техника алдыртылған.

Аймақ басшысы тасқынның алдын алуға байланысты кезек күтпейтін міндеттерді атап көрсетті. Басты талап – облыс тұр­ғындарының қалыпты өміріне ешқандай қауіп төнбеуі тиіс. Төтенше жағдай орын алған жағдайда адамдарды қауіп­сіз жерлерге көшіру, жылы киім­дермен, ыстық тағамдармен қамту, қоғамдық тәртіп жайы ке­шенді жүргізілуі тиіс. Қар дер кезінде шығарылса, су ағатын құбырлар уақытында тазаланса, бәрі дін аман болатынын ескертті. Су тасқынына қарсы іс-шараларды ұйымдастыруға 561 миллион теңге қарастырылып, инертті материалдар мен жанар-жағармайдың жеткілікті қоры жинақталған.

Петропавл және Сергеев су қоймалары, сәйкесінше, 90 және 95 пайызға толғанын, су тасқыны сәуір айында күтіліп отырғанын ескерсек, сақтық жұмыстарын бір сәт те босаңсытуға болмайды.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.12.2018

Алматыда «Сиқырлы әуендер» киноконцерті өтті

18.12.2018

Ақтөбе облысында алпыс отбасы қоныс тойын тойлады

18.12.2018

Қарағандының 2018 жылғы аруы белгілі болды

18.12.2018

Қарағанды облысында спорт кешені пайдалануға берілді

18.12.2018

«Астана» велоклубының жаңа маусымдағы құрамы анықталды

18.12.2018

«Айка» фильмі «Оскар» жүлдесіне үмітті картиналар тізіміне енді

18.12.2018

Отырарда «Оқсыз» спорт кешені ашылды

18.12.2018

Үндістанда ауруханадағы өрттен 6 адам қаза тапты

18.12.2018

Бүгін Қазақстан аумағында ауа райы құбылмалы болады

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу