Қайраткерлік қағидасы

Мың жерден төрткүл дүниенің оқуын тауысса да, азаматтық ұс­та­­нымы болмаса адам баласы бі­лім саласындағы жиған-тергенін халық­тың қажетіне жаратуы қиын-ақ. Осы тұрғыдан келгенде алаш қай­раткері Әлихан Бөкейханнан асыра айту мүмкін емес: «Ұлтына, жұр­­тына қызмет ету – білімнен емес, мінезден». Біздің жұртына қыз­­мет етуде тек білім аздық етеді деген­ді меңзеп отырғанымыз да сол. 
Егемен Қазақстан
03.07.2017 175
2

Игі жақсылардың айтқандарын көкейге түйіп, орайы келсе ойлы оқырманның олжасына айналдырып отырудың өзі сауап емес пе. Әдетте, халқына қалтқысыз қызмет етудің ар жағында, астарында қарапайымдылық қасиет менмұндалайды. Өзбекстанның халық әртісі Фарух Закировтің осы жөнінде айтқаны көңілден шығып, күнделік бетіне қонақтаған екен: «Қарапайымдылық ғана халқыңмен жақындастыра түседі. Мен осы уа­қытқа дейін өзім жайлы пиар жасап көрмеппін. Пиар сабын су сияқты, пайда болып, жылдам жоғалып кетеді. Ал адам бойындағы асыл қасиеттерді ешқандай ақшаға сатып ала алмайсыз». Иә, қолдан жасаған пиардың арқасында атаң-даңқыңды аспандатып, жарнаманың арқасында жалаулатып, қалың жұртқа атың танылар-ау. Бірақ, ақша арқылы әу басындағы жа­ратылысыңды, болмысыңды тү­бегейлі өзгертем деу асылық болар еді. Ал қарапайымдылық қанмен, от­басындағы тәрбиемен, ұлттық дәс­түр арқылы беріледі емес пе. Ол ыңғайлы керек кезінде сатып ала салатын тауар емес, ол асыл қасиет.

Айтпақшы, адамдар арасындағы қарым-қатынас бар да, қоғам дамуына белгілі бір деңгейде әсер ететін би­ліктегілердің арасындағы қарым-қа­тынас бар. Басқалай айтқанда, бұқара биліктегілерге қарап бой түзейді. Мем­лекеттік қызметшілер өз міндетін қаншалықты деңгейде тия­нақты адал атқарады, билікке деген көзқарас соған қарап қалыптасады. Басшы мен қосшы арасындағы байланыстың да қоғамдық ортада өзіндік ықпалы бар.
«Бастық пен бағынышты арасын­дағы қарым-қатынас құқықтық межеден аттап кетпеуге, әдеп-әжеттен аттап кетпеуге тиіс деп есептеймін. Мә­селені ақылдасудың, талқылаудың, кеңесу мен дәйектеудің, келісудің, шешім қабылдаудың өркениетті тәсілдерін білу – кәсіби парыз. Одан аттап, бас изей беру – көлгірлік, жағадан алып, жармаса кету – оспадарсыздық, қалайда өз дегенімді өткізем деп, айла-шарғыға бару – интригандық деп білемін. Билікті аздыратын осы үшеуі. Мемлекеттік қызметші осы үшеуінен де аулақ тұруға тиіс» дейді ел Тәуелсіздігінің қалыптасуына ерен еңбек сіңірген мемлекет қайраткері, ойшыл Әбіш Кекілбайұлы.

Кәсіби парызына, мемлекет­ке берген антына мемлекеттік қызмет­шілердің барлығы бірдей адалдық танытып жүр ме? Бар гәп осында. Адалдық танытып жүр десек, біздікі Кекілбайұлы айтқандай көлгірсу болып шығады. Сол себепті, кейбір мемлекеттердің өн бойында кездесетін кемшіліктер қазақ қоғамына да тән деп айтар едік. Ендеше, билікті аздыратын үшеу – көлгірсу, оспадарсыздық, интригандықтан арылудың амалдарын қарастырғанымыз абзал. 

Өзіндік мінез туралы, қара­пайым­дылық қасиет жөнінде, мем­лекеттік қызметшілер хақында бекер әңгіме қозғап отырғанымыз жоқ. Өйткені, елдігіміздің ертеңі осы үштағанның төңірегінде тоғысады десек, ұшқары пікір болмайтын шығар. Біздіңше, қа­рапайымдылық қасиетті берік ұс­танған адам өзіндік мінезімен ұлтына, жұртына адал қызмет ететін болса, мемлекет қайраткері деңгейіне көтерілетініне сөз жоқ. Олай болса, қайраткерлік қағидасының бастауы халқының дәстүріне, тәлім-тәрбиесіне негізделген қарапайымдылық қасиетте жатыр деп айтуымызға әбден болатындай.
Халқының дәстүріне, тәлім-тәр­биесіне негізделген демекші, тағы бір мемлекетшіл қайраткер туралы оқиғаның есімізге түскені. Ма­хатма Гандиді анасы Англияға оқу­ға жіберерде: «Үш талабым бар. Орындай аламын десең ғана жібе­ремін», деген екен. Сонда «ет же­мейсің, арақ ішпейсің және жат ұлттың қызына бармайсың», – деген талап қойған. «Мақұл» деген Ма­хатма бір күн бойы табанынан таусылып, Англияда етсіз тамақ істейтін, қазіргіше вегетариандық асхананы әзер тауыпты. Ұлттық тәлім-тәрбиенің арқасында Махатма Гандидің қандай биікке көтерілгенінен бүгінде төрткүл дүние хабардар. «Ұлық болсаң, кішік бол» дегенді Махатма бала жасынан осылайша бойына сіңіріп өсіпті. Әрбірімізге өнеге боларлық-ақ тағылым.

Ғабит Іскендерұлы,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.03.2019

Асқар Мамин Талдықорғандағы құрылыс нысандарымен танысты

23.03.2019

Шекарашылар заң бұзушылардың жолын кесті

23.03.2019

Президент: Жастарға арналған кадрлық бағдарлама дайындалады

23.03.2019

Имидждік іс-шараларды азайту қажет – Қ.Тоқаев

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының даму жоспарымен танысты

23.03.2019

Шымкентте жаңа медициналық орталық ашылды

23.03.2019

The Star: Назарбаев елде тұрақтылық пен келісім орната білді

23.03.2019

Астаналық балалар «Мұзбалақ» фильмін тегін көре алады

23.03.2019

Премьер-Министр «Қорғас — Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағын аралады

23.03.2019

Президент алғашқы сапарын неліктен Түркістаннан бастағанын түсіндірді

23.03.2019

Мемлекет басшысы Шымкенттегі «Азала текстиль» фабрикасын аралады

23.03.2019

Полицейлер Петропавл тұрғындары үшін наурыз көже мен бауырсақ әзірледі

23.03.2019

Шекарашылар бірнеше заң бұзушылықтың алдын алды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының әкімшілік-іскерлік орталығына барды

23.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған адам ұсталды

23.03.2019

Анар Жайылғанова:  Астананың атауын өзгерту процедурасы заңға сай жүргізіліп жатыр

23.03.2019

Атырау халқы ерлікпен қаза тапқан полицейді соңғы сапарға шығарып салды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев жұмыс сапарымен Шымкентке барды

23.03.2019

Димаш әлем жұртшылығын аузына қаратты

23.03.2019

Павлодарда үздік ұлттық киімдер анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу