Қазақ киносы туралы кітап

Кеше Ұлттық Академиялық кітапханасында «ҚАЗАҚ КИНОСЫ: кеше және бүгін» атты кітаптың тұсаукесер рәсімі өтті. Авторы – Қазақ ұлттық өнер университеті «Өнертану» кафедрасының доценті, кинотанушы, өнертану кандидаты, Қазақстан Кинематографистер одағының мүшесі Нәзира Рахманқызы.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 6749
2

Шыны керек, анау «Амангелді» фильмінен бастау алып бүгінге жеткен қазақ киносы небір бұралаң жолдарды бастан өткеріп келеді. Қаншама биікті бағындырды, қаншама талантты танытты. Десе де, жүре түзеліп келе жатқан осы көштің шаруасы әлі де шаш етектен. Соның бірі, қазақ киносының тарихы мен теориясы туралы қазақша жазылған еңбектердің аздығы еді. Бұл кітап сол бір олқы тұсқа қосылған қомақты қазына болды.

Шараға Астанадағы зиялы қауым өкілдері мен өнер саласының майталмандары және жас өскін студенттер қатысып, мұндай еңбектің аса қажеттілігі жайында кеңінен сөз қозғады. «Киноның зерттеушілері, сыншылары болмай, кино басылым болмай оның биік белесті бағындыруы қиын шаруа. Өкінішке қарай, біз бұл жағынан әлі жұтаңбыз. Бұл сала әсіресе, қазақша материалдар жағынан кедей. Ал мына кітап маған қазақ киносы тарихының де­ректі репортажы секілді әсер етті», дейді белгілі кинорежиссер Сламбек Тәуекел.

«Қазақ киносы туралы жазып жүрген мамандар бар ғой, бірақ қазақша ойлап, қазақша жазып, оның проблемаларын қазақтілді ортада көтеріп жүрген кәсіби мамандарымыз азшылық екені айтпасақ та түсінікті. Нәзира солардың бірі. Бұл енді киносүйер қауым мен ізденуші студенттерге таптырмайтын құрал болды», деді белгілі режиссер Талғат Теменов.

Өз кезегінде Қазақ ұлттық өнер университеті «Театр, кино және ТД» факультетінің деканы, режиссер Сәулебек Асылхан авторға шәкірт тәрбиелеумен қатар, университеттің түрлі іс-қағаздарына араласа жүріп осыншама еңбек тындырғанына ризашылығын жеткізе отырып, студенттерді еңбексүйгіштікке ша­қырды.

Шындығында, соңғы 25 жылда қазақ тілінде шыққан кітаптар тым аз екен. «Қазақ киносының тарихы» атты оқулықтан өзге Мәжит Бегалин, Шәкен Айманов туралы естеліктер жинағы, Сатыбалды Нарымбетовтің жақында жарық көрген «Көзімнің қарасы» сынды санаулы кітаптарды ғана есі­мізге түсіре алдық. Ал Нәзира Рах­манқызының еңбектері сол санаулылар сапында. Ол Қазақстан деректі киносының негізін қа­лаушылардың бірі, кинорежиссер Ораз Әбішевтің шығармашылығы туралы «Кинорежиссер Ораз Әбішев», «Ораз Әбішев» атты кітаптардың, «Қазақ киносының тарихы» оқулығындағы «Қазақ деректі киносы» бөлімінің, «Исто­рия искусств Казахстана» атты екі томдық кітаптағы «Қазақ киносының тарихы» бөлімінің авторы. Кино өнері туралы 100-ге жуық мақалалар, рецензиялар, сұхбаттар мен зерттеулердің авторы.

Бұл кітап автордың жеке қара­жатымен жарық көріп отыр.


Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

19.01.2019

Мексикада құбыр жарылып, 20-дан астам адам қаза болды

19.01.2019

Мәжіліс депуттары Түркістандағы тарихи орындарды аралады

19.01.2019

Маңғыстаулық жас кәсіпкерлер бас қосты

19.01.2019

Оралда өзен аңғарына 6 тонна сиыр терісін төккендер анықталды

19.01.2019

Түркістанда Мәжілістің Әлеуметтік – мәдени даму комитетінің көшпелі отырысы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу