Қазақстан – жаһандық бастамалар жаршысы

Нью-Йоркте АҚШ-тың төрағалығымен БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде «Қаруды таратпау/Корей Халық-Демократиялық Республикасы (КХДР)» тақырыбында министрлік деңгейіндегі ашық тақырыптық пікірталастар өтті. Оған Кеңеске мүше елдер сыртқы саясат ведомстволарының басшылары: АҚШ – Рекс Тиллерсон, Жапония – Фумио Кишида, Сенегал – Манкер Ндиайе, Қытай – Ван И, Ұлыбритания – Борис Джонсон, Эфиопия – Воркнех Гебейху; сыртқы істер министрлерінің орынбасарлары: Швеция – Анника Содер, Италия – Бенедетто делла Ведова қатысты. Қазақстан делегациясына Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов басшылық етті.
Егемен Қазақстан
03.05.2017 5880
2

Сөз сөйлегендер планета халқы­ның бестен бір бөлігі тұратын және әлемдік ІЖӨ-нің 20%-ына жуығын иеле­ніп отырған Солтүстік-Шығыс Азия өңіріндегі әскери эскалация ықтималдығына байланысты алаң­даушылықтарын білдірді. КХДР бұл ғасырда әлем бойынша ядролық сынақтарды өткізген жалғыз мемлекет екені айтылып, халықаралық қоғамдастық «Солтүстік Кореяның арандатушылығына ермеуге» және ғаламдық салдарларға соқтыратын жаңсақтықтарды болдырмауға шақырылды.

Мемлекеттік хатшы Р.Тиллер­сон «КХДР тарапынан қауіптің өсуіне АҚШ әрекет­сіз қарап отыра бере алмайтынын» мәлімдеді. Соған байланыс­ты, АҚШ Мемле­кеттік депар­та­ментінің басшысы барлық мем­лекеттерді «эко­но­микалық санк­ция­ларды енгізу мен Пхеньян­мен дип­ломатия­лық және сауда қаты­нас­тарын шектеу арқылы Сол­түс­тік Кореяға эко­но­микалық және дипло­матия­лық әсер ету шара­ларын барынша қолдануға» шақы­р­ды. «Сонымен бірге, АҚШ мәселені әскери жолмен шешу мүмкіндігін де жоққа шы­ғар­майды», – деп түйіндеді Р.Тиллерсон.

Пхеньян ядролық бағдарлама­сынан бас тартуы үшін КХДР-ге қатысты шектеу шараларын едәуір кеңейтуді Франция мен Ұлы­британия қолдады.

Қауіпсіздік Кеңесінің өзге тұрақ­ты мүшелері – Ресей мен Қытай әлем­дік қоғамдастықты күш қолдану жолдарын қарастыру Корей түбегі мен Солтүстік-Шығыс Азия аймағы үшін абсолюттік түрде өрескел әрекет болатынын және апатты салдарларға әкеліп соғатынын ескертті. Осыған орай, мәселені шешу бойынша Қы­тай ядролық қарусыздану мен бей­біт үдерістерге бағытталған шаралар кешенін қамтитын қос-тректі фор­муласын ұсынды. Ресей алты жақ­ты келіссөздерді жандандыруды ұсы­нып, Қытайдың шешу формуласын қолдады.

Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелері КХДР-дегі ядролық сынақтардың, Қауіпсіздік Кеңесінің бұл іс-әрекеттерді тоқтату туралы бірнеше рет қойған талаптарына қара­мастан жалғасуына бай­ланысты алаңдаушылығын біл­дірді. Бұл белсенділік өңірлік және халықаралық қауіпсіздікке қауіп төндіреді, сонымен бірге, қару­сыз­дану мен қаруды таратпау сала­сын­дағы халықаралық күш-жігерді түбегейлі бұзады.

Қ.Әбдірахманов пікірталасқа қатысушылар алдындағы сөзінде қарусыздану, қаруды таратпау және ядролық қауіпсіздік Қазақ­стан сыртқы саясатының негізгі басым­дықтарының бірі болып табылатынын атап өтті. 1992 жылы Қазақ­стан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қуаты бойынша әлемдегі төртінші болып табылатын ядролық арсеналдан бас тарту туралы тарихи шешім қабылдады. Ядро­лық қарусыз ел мәртебесін таңдау өңір­лік және жаһандық қауіп­сіздікті сақтаудың бірден-бір дұрыс жолы болып табылады, деді қазақ­стан­дық министр.

Министр БҰҰ ҚК-нің барлық тиісті қарарларына қарамастан, КХДР-дің зымыран сынақтарын жүр­гізуін қоймай отырғанына алаң­даушылық білдірді. Қазақстан алты жақты келіссөздерді өткізу немесе орын алған күрделі жағ­дайды бей­біт жолмен шешу мақ­­сатында Қауіп­сіз­дік Кеңесі мүше­­лерінің басқа да саяси және дип­ломатиялық шараларды қол­дану мақсаттарын қолдайды.

Сондай-ақ, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі­нің отырысына қатысу шең­берінде Қ.Әбдірахманов Кеңеске мүше мемлекеттердің сыртқы саясат ведомстволары басшыларымен бірқатар екіжақты кездесу өткізді. Атап айтқанда, Қайрат Әбдірахманов АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Рекс Тиллерсонмен кездесті. Ми­нистр кездесуді аша отырып: «Қазақ­стан АҚШ-пен көп қырлы стра­тегия­лық әріптестікті дамытуға ай­рық­ша маңыз береді және жаңа Әкім­шілікпен тығыз өзара іс-қимыл жасауға ниетті», – деді.

Өз кезегінде Р.Тиллерсон Пре­зи­­дент Н.Назарбаевтың қуаты жөнінен әлемде 4-ші орын алатын ядро­лық қарудан бас тартқан тарихи шешімін ерекше атап көрсетті.

Тараптар  Қазақстан-Амери­­ка стратегиялық әріптестігін іс жүзіне асыру мәселелерін, атап айтқанда, бұған дейін Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамп арасындағы телефон арқылы әңгіме барысында айқындалған сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту жолдарын талқылады.

Құрама Штаттардың Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық маман­дандырылған көрмесіне қаты­суына кездесуде жеке назар аударылды. Сондай-ақ, халық­аралық күн тәртібіне, оның ішінде Сириядағы, Ауғанстандағы жағ­д­айға, Иранның ядролық бағ­дар­ламасы мен Корей түбегіндегі жағ­дайға байланыс­ты қызықты пікір алмасу болды. Қ.Әбдірахманов Қазақстанның жаһандық және өңірлік қауіпсіздік саласындағы өткір мәселелерді шешуге сындарлы түрде қатысуға дайын екенін мәлімдеді.  

Қазақстан сыртқы саясат ве­домст­восының басшысы сұхбат­­тасына 29 тамызда АЭХА-ның Қазақ­станда Халықаралық төмен байытылған уран банкінің (ТБУБ) ресми ашылуы жоспарланып отыр­ғанын хабарлады. АҚШ үкі­меті мен «Ядролық қаруды азай­ту бағдарламасы» қорының ТБУБ құрудағы үлесін ескере отырып, америкалық тарапқа ресми салта­натқа қатысу үшін шақыру берілді.

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің отырысы аясында Қ.Әбдірахманов өзінің британдық әріптесі Борис Джонсонмен де кездесу өткізді. Дипломатия ведомстволарының басшылары екіжақты ынтымақтас­тықты дамыту перспективаларын талқылады. Б.Джонсон «Ұлы­британия Қазақстан экономикасына инвестиция салатын 6 ірі инвестордың бірі екенін және өзара тиімді іс-қимылдарды одан әрі кеңейтудің әлеуеті зор екенін» атап өтті. Осыған байланысты ірі іскер топтарды қатыстыра отырып, таяу арада Қазақстан-Британия бизнес-форумын өткізуге қызығушылық білдірілді.

Британия сыртқы істер офисі­нің басшысы ЭКСПО көрмесі тақы­рыбының өзектілігін атай отырып, өзінің оған қатысуға дайын еке­нін айтты. Ал Қ.Әбдірахманов оны Астана процесінің барысымен таныстырып, үнқатысуды жалғас­тырудың маңызы жоғары екенін баса айтты.

Біріккен Ұлттық Ұйымының штаб-пәтерінде БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришпен жүз­десу екіжақты кездесулерді қоры­тын­дылады. Қ.Әбдірахманов Пре­зи­дент Н.Назарбаевтың БҰҰ Бас Ас­сам­блеясының 70-сессиясында мә­лімдеген бастамаларын БҰҰ Хат­шылығының дәйекті түрде қолдауының маңызы зор екенін атап өтті.

Тараптар халықаралық қауіп­сіздік саласындағы ағымдағы ахуал бойынша пікір алмасты. Атап айтқанда, министр Бас хат­шыға Астана процесі туралы ақпарат берді. А.Гутерриш Ас­тана келіссөздері Женева келіс­сөз­дерінің табысты болуына жол аша­ды дей отырып, бұл процесті толық қолдайтынын білдірді. БҰҰ-ның Бас хатшысы Президент Н.Назарбаевтың көпжақты дипло­ма­тиядағы рөлін жоғары бағалады.

Кездесу барысында А.Гутер­риш Астанада өтетін ШЫҰ сам­митіне және ЭКСПО-2017 көрме­сінің ашылуына қатысу ниеті бар екені туралы хабарлады. Бұл Қазақстанға соңғы жарты жыл ішінде жасалатын екінші сапар екені және мұның Қазақстанмен әрі Орталық Азия елдерімен ынты­мақтастыққа БҰҰ-ның баса назар аударатынын көрсететіні айрықша атап өтілді, деп хабарлады Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметі.


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 22:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

24.03.2019

Б.Сағынтаев жаңа лауазымға тағайындалды

24.03.2019

Кремльді тамсандырған Димаш

24.03.2019

Димашқа өзі бейнеленген қуыршақ сыйға берді

24.03.2019

Маңғыстаулық 40 мың жұмысшы астанамыздың Нұр-Сұлтан болып өзгеруін оң шешім деп бағалады

24.03.2019

Бақыт Сұлтанов елорда атауын өзгерту туралы: Біз барынша үнемді жолды таңдаймыз

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу