Қазақстан – жаһандық бастамалар жаршысы

Нью-Йоркте АҚШ-тың төрағалығымен БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде «Қаруды таратпау/Корей Халық-Демократиялық Республикасы (КХДР)» тақырыбында министрлік деңгейіндегі ашық тақырыптық пікірталастар өтті. Оған Кеңеске мүше елдер сыртқы саясат ведомстволарының басшылары: АҚШ – Рекс Тиллерсон, Жапония – Фумио Кишида, Сенегал – Манкер Ндиайе, Қытай – Ван И, Ұлыбритания – Борис Джонсон, Эфиопия – Воркнех Гебейху; сыртқы істер министрлерінің орынбасарлары: Швеция – Анника Содер, Италия – Бенедетто делла Ведова қатысты. Қазақстан делегациясына Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов басшылық етті.
Егемен Қазақстан
03.05.2017 5077
2

Сөз сөйлегендер планета халқы­ның бестен бір бөлігі тұратын және әлемдік ІЖӨ-нің 20%-ына жуығын иеле­ніп отырған Солтүстік-Шығыс Азия өңіріндегі әскери эскалация ықтималдығына байланысты алаң­даушылықтарын білдірді. КХДР бұл ғасырда әлем бойынша ядролық сынақтарды өткізген жалғыз мемлекет екені айтылып, халықаралық қоғамдастық «Солтүстік Кореяның арандатушылығына ермеуге» және ғаламдық салдарларға соқтыратын жаңсақтықтарды болдырмауға шақырылды.

Мемлекеттік хатшы Р.Тиллер­сон «КХДР тарапынан қауіптің өсуіне АҚШ әрекет­сіз қарап отыра бере алмайтынын» мәлімдеді. Соған байланыс­ты, АҚШ Мемле­кеттік депар­та­ментінің басшысы барлық мем­лекеттерді «эко­но­микалық санк­ция­ларды енгізу мен Пхеньян­мен дип­ломатия­лық және сауда қаты­нас­тарын шектеу арқылы Сол­түс­тік Кореяға эко­но­микалық және дипло­матия­лық әсер ету шара­ларын барынша қолдануға» шақы­р­ды. «Сонымен бірге, АҚШ мәселені әскери жолмен шешу мүмкіндігін де жоққа шы­ғар­майды», – деп түйіндеді Р.Тиллерсон.

Пхеньян ядролық бағдарлама­сынан бас тартуы үшін КХДР-ге қатысты шектеу шараларын едәуір кеңейтуді Франция мен Ұлы­британия қолдады.

Қауіпсіздік Кеңесінің өзге тұрақ­ты мүшелері – Ресей мен Қытай әлем­дік қоғамдастықты күш қолдану жолдарын қарастыру Корей түбегі мен Солтүстік-Шығыс Азия аймағы үшін абсолюттік түрде өрескел әрекет болатынын және апатты салдарларға әкеліп соғатынын ескертті. Осыған орай, мәселені шешу бойынша Қы­тай ядролық қарусыздану мен бей­біт үдерістерге бағытталған шаралар кешенін қамтитын қос-тректі фор­муласын ұсынды. Ресей алты жақ­ты келіссөздерді жандандыруды ұсы­нып, Қытайдың шешу формуласын қолдады.

Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелері КХДР-дегі ядролық сынақтардың, Қауіпсіздік Кеңесінің бұл іс-әрекеттерді тоқтату туралы бірнеше рет қойған талаптарына қара­мастан жалғасуына бай­ланысты алаңдаушылығын біл­дірді. Бұл белсенділік өңірлік және халықаралық қауіпсіздікке қауіп төндіреді, сонымен бірге, қару­сыз­дану мен қаруды таратпау сала­сын­дағы халықаралық күш-жігерді түбегейлі бұзады.

Қ.Әбдірахманов пікірталасқа қатысушылар алдындағы сөзінде қарусыздану, қаруды таратпау және ядролық қауіпсіздік Қазақ­стан сыртқы саясатының негізгі басым­дықтарының бірі болып табылатынын атап өтті. 1992 жылы Қазақ­стан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қуаты бойынша әлемдегі төртінші болып табылатын ядролық арсеналдан бас тарту туралы тарихи шешім қабылдады. Ядро­лық қарусыз ел мәртебесін таңдау өңір­лік және жаһандық қауіп­сіздікті сақтаудың бірден-бір дұрыс жолы болып табылады, деді қазақ­стан­дық министр.

Министр БҰҰ ҚК-нің барлық тиісті қарарларына қарамастан, КХДР-дің зымыран сынақтарын жүр­гізуін қоймай отырғанына алаң­даушылық білдірді. Қазақстан алты жақты келіссөздерді өткізу немесе орын алған күрделі жағ­дайды бей­біт жолмен шешу мақ­­сатында Қауіп­сіз­дік Кеңесі мүше­­лерінің басқа да саяси және дип­ломатиялық шараларды қол­дану мақсаттарын қолдайды.

Сондай-ақ, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі­нің отырысына қатысу шең­берінде Қ.Әбдірахманов Кеңеске мүше мемлекеттердің сыртқы саясат ведомстволары басшыларымен бірқатар екіжақты кездесу өткізді. Атап айтқанда, Қайрат Әбдірахманов АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Рекс Тиллерсонмен кездесті. Ми­нистр кездесуді аша отырып: «Қазақ­стан АҚШ-пен көп қырлы стра­тегия­лық әріптестікті дамытуға ай­рық­ша маңыз береді және жаңа Әкім­шілікпен тығыз өзара іс-қимыл жасауға ниетті», – деді.

Өз кезегінде Р.Тиллерсон Пре­зи­­дент Н.Назарбаевтың қуаты жөнінен әлемде 4-ші орын алатын ядро­лық қарудан бас тартқан тарихи шешімін ерекше атап көрсетті.

Тараптар  Қазақстан-Амери­­ка стратегиялық әріптестігін іс жүзіне асыру мәселелерін, атап айтқанда, бұған дейін Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамп арасындағы телефон арқылы әңгіме барысында айқындалған сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту жолдарын талқылады.

Құрама Штаттардың Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық маман­дандырылған көрмесіне қаты­суына кездесуде жеке назар аударылды. Сондай-ақ, халық­аралық күн тәртібіне, оның ішінде Сириядағы, Ауғанстандағы жағ­д­айға, Иранның ядролық бағ­дар­ламасы мен Корей түбегіндегі жағ­дайға байланыс­ты қызықты пікір алмасу болды. Қ.Әбдірахманов Қазақстанның жаһандық және өңірлік қауіпсіздік саласындағы өткір мәселелерді шешуге сындарлы түрде қатысуға дайын екенін мәлімдеді.  

Қазақстан сыртқы саясат ве­домст­восының басшысы сұхбат­­тасына 29 тамызда АЭХА-ның Қазақ­станда Халықаралық төмен байытылған уран банкінің (ТБУБ) ресми ашылуы жоспарланып отыр­ғанын хабарлады. АҚШ үкі­меті мен «Ядролық қаруды азай­ту бағдарламасы» қорының ТБУБ құрудағы үлесін ескере отырып, америкалық тарапқа ресми салта­натқа қатысу үшін шақыру берілді.

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің отырысы аясында Қ.Әбдірахманов өзінің британдық әріптесі Борис Джонсонмен де кездесу өткізді. Дипломатия ведомстволарының басшылары екіжақты ынтымақтас­тықты дамыту перспективаларын талқылады. Б.Джонсон «Ұлы­британия Қазақстан экономикасына инвестиция салатын 6 ірі инвестордың бірі екенін және өзара тиімді іс-қимылдарды одан әрі кеңейтудің әлеуеті зор екенін» атап өтті. Осыған байланысты ірі іскер топтарды қатыстыра отырып, таяу арада Қазақстан-Британия бизнес-форумын өткізуге қызығушылық білдірілді.

Британия сыртқы істер офисі­нің басшысы ЭКСПО көрмесі тақы­рыбының өзектілігін атай отырып, өзінің оған қатысуға дайын еке­нін айтты. Ал Қ.Әбдірахманов оны Астана процесінің барысымен таныстырып, үнқатысуды жалғас­тырудың маңызы жоғары екенін баса айтты.

Біріккен Ұлттық Ұйымының штаб-пәтерінде БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришпен жүз­десу екіжақты кездесулерді қоры­тын­дылады. Қ.Әбдірахманов Пре­зи­дент Н.Назарбаевтың БҰҰ Бас Ас­сам­блеясының 70-сессиясында мә­лімдеген бастамаларын БҰҰ Хат­шылығының дәйекті түрде қолдауының маңызы зор екенін атап өтті.

Тараптар халықаралық қауіп­сіздік саласындағы ағымдағы ахуал бойынша пікір алмасты. Атап айтқанда, министр Бас хат­шыға Астана процесі туралы ақпарат берді. А.Гутерриш Ас­тана келіссөздері Женева келіс­сөз­дерінің табысты болуына жол аша­ды дей отырып, бұл процесті толық қолдайтынын білдірді. БҰҰ-ның Бас хатшысы Президент Н.Назарбаевтың көпжақты дипло­ма­тиядағы рөлін жоғары бағалады.

Кездесу барысында А.Гутер­риш Астанада өтетін ШЫҰ сам­митіне және ЭКСПО-2017 көрме­сінің ашылуына қатысу ниеті бар екені туралы хабарлады. Бұл Қазақстанға соңғы жарты жыл ішінде жасалатын екінші сапар екені және мұның Қазақстанмен әрі Орталық Азия елдерімен ынты­мақтастыққа БҰҰ-ның баса назар аударатынын көрсететіні айрықша атап өтілді, деп хабарлады Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметі.


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақпен» оқи алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа мол ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасы Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелер өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Ағам – мен үшін нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

Сыр өңірінің «Өлкетану» оқулығы әзірленді

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда шетелдіктер тастап кеткен кемелерді сатып алып жүр

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу