«Қазақстан Барысында» төрешілер әділдік үшін кепілдікке ақша төлейді

​​​​​​​Шалқар Жоламанов қазақ күресінің өкілі. 2011, 2012 жылдары «Қазақстан Барысы» республикалық турнирінің күміс және қола белбеу иегері атанғанынан жанкүйерлер хабардар. Соңғы рет 2013 жылғы сында жарақат алып, кейіннен бозкілемнен көрінбей кетті. Алайда балуан Шалқар Жоламанов спорттан алыстап кеткен жоқ. Бүгінде ҚР Қазақ күресі федерациясында төрешілер комитетіне төрағалық етеді. Турнир қарсаңында хабарласып, пікірін білген едік. 
Егемен Қазақстан
01.07.2017 3470
2

– Шалқар аға, қазақ күресі уақытпен бірге қарқынды түрде қарыштап дамып келеді. Сіз күрескен кез бен қазіргі күресте айырмашылық байқала ма?

 – Мен 2012 жылы күрестім ғой. Содан бері пәлендей бір өзгеріс болды деп айта алмаймын. Бұл сында күресіп жүргендер самбо, дзюдо күресінің жігіттері. Басқа спорттан «Қазақстан Барысына» қатысып жатқан ешкім жоқ. Жүлделі орындар да айналдырған 10 балуанның арасында айналып жүр.

– Жүлделер 10 балуанның арасында жүргені  өзгелердің осалдығын байқата ма?

– Бізде сол 10 балуаннан асып түсіп жатқан ешкім жоқ қой. Болса, кімді айта аласыз? Дегенмен, Бейбіт Ыстыбаев жігіттік танытып биыл жарысқа қатыспай, басқа балуандарға жолын берді. Сол сияқты шымкенттік Жұманазар Ерсұлтанов та соңынан ерген інілеріне жол беріп, азаматтық танытты. Осылай-осылай жастарға жол ашылып келе жатыр. Қалған мықты балуандар бозкілемде әлі жүр. Бір жағынан олардың жүргені дұрыс. Жастар сол балуандарды жеңуге тырысып, алдарына биік мақсат қойып келеді. Былайша айтқанда жастарға серпін береді.

– Арман Шораев бір сөзінде «Болашақта «Қазақстан барысына» іріктеуді рейтинг арқылы өткізуіміз мүмкін» деп еді. Рейтингпен қатыстыру бізге не береді?

– Өткенде Арман Төлегенұлымен осы рейтинг туралы ақылдасқанбыз. Менің ойымша, бұл жүйе қазіргі уақытта бізге келмейтін сияқты. Өйткені, жоғарыда айтқанымдай «Қазақстан Барысына» қатысып жатқан балуандардың көбі самбо, дзюдо күресінен келгендер дедім ғой. Олар рейтинг жинау үшін міндетті түрде қазақ күресімен шұғылданып, қазақ күресінен өтетін турнирлерге қатысып, ұпай жинау керек болады. Ал, мына жақта олардың өз спорт түрлерінен олимпиада, әлем, Азия чемпионаттарына қатысу керек болады. Рейтинг, жинай алмаса «Қазақстан Барысына» қатыса алмай қалады. Олар турнирге қатыспаса, жарыс көрігі қызбайтыны белгілі. Сондықтан, осы жайттың бәрін сараптап, ақылдасып, ойласа отырып болашақтың еншісіне қалдырдық. Бірақ, түбі осы рейтингке келетін сияқтымыз.

– Сіз төрешілер комитетінің төрағасысыз. Биылғы төрешілік жағы қалай болады? Кейде белдесулерден соң жанкүйерлер арасында ұпайын бермей қалды деген сөздер сіздердің бағыттарыңызға қарай айтылып жататыны жасырын емес...

– Биыл да төрешілік жағынан алып бара жатқан аса қатты өзгеріс жоқ. Тек бір жайт, финалдық бәсекеде төрешілер жаңа ережеге сай, алдын ала 200 000 теңге жарна төлейтін болады. Жыл басында бүкіл республика төрешілерін жинап, олардан емтихан алып іріктедік. Араларында сүрінгендері де болды. Сыннан өткен 12 төрешіні финалдық белдесуге дайындадық. Бірақ, финалда әлі кімдер шығатын анықталмады. Оны ертең жарыс алдында анықтайтын боламыз.

– «Қазақстан Барысының» финалында төрелік ететіндер жарна төлегені қаншалықты дұрыс? Нәтиже жемісін береді деп есептейсіз бе?

 – Әрине, жемісін береді деп ойлаймыз. Финалда қазылық ететін төрешілердің өзі өз облыстарынан келген балуандармен бір залда жаттығып, оларға бапкер болғандар. Сол үшін белдесу кезінде өз жағына бұра тартпас үшін, әділ төрелік ету үшін олардан 200 мың теңге жарна алып отырмыз. Меніңше, ол да аз ақша емес. Егер, кездесу жанжалсыз, талас-тартыссыз өтсе, онда сол төрешіге 200 мың теңгесін қайтарып, үстіне 350 мың теңге сыйақы қосып беретін боламыз. Жалпы, өз басым мұны дұрыс жүйе деп есептеймін.

 

Әңгімелескен Әли БИТӨРЕ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу