«Қазақстан Барысында» төрешілер әділдік үшін кепілдікке ақша төлейді

​​​​​​​Шалқар Жоламанов қазақ күресінің өкілі. 2011, 2012 жылдары «Қазақстан Барысы» республикалық турнирінің күміс және қола белбеу иегері атанғанынан жанкүйерлер хабардар. Соңғы рет 2013 жылғы сында жарақат алып, кейіннен бозкілемнен көрінбей кетті. Алайда балуан Шалқар Жоламанов спорттан алыстап кеткен жоқ. Бүгінде ҚР Қазақ күресі федерациясында төрешілер комитетіне төрағалық етеді. Турнир қарсаңында хабарласып, пікірін білген едік. 
Егемен Қазақстан
01.07.2017 3689
2

– Шалқар аға, қазақ күресі уақытпен бірге қарқынды түрде қарыштап дамып келеді. Сіз күрескен кез бен қазіргі күресте айырмашылық байқала ма?

 – Мен 2012 жылы күрестім ғой. Содан бері пәлендей бір өзгеріс болды деп айта алмаймын. Бұл сында күресіп жүргендер самбо, дзюдо күресінің жігіттері. Басқа спорттан «Қазақстан Барысына» қатысып жатқан ешкім жоқ. Жүлделі орындар да айналдырған 10 балуанның арасында айналып жүр.

– Жүлделер 10 балуанның арасында жүргені  өзгелердің осалдығын байқата ма?

– Бізде сол 10 балуаннан асып түсіп жатқан ешкім жоқ қой. Болса, кімді айта аласыз? Дегенмен, Бейбіт Ыстыбаев жігіттік танытып биыл жарысқа қатыспай, басқа балуандарға жолын берді. Сол сияқты шымкенттік Жұманазар Ерсұлтанов та соңынан ерген інілеріне жол беріп, азаматтық танытты. Осылай-осылай жастарға жол ашылып келе жатыр. Қалған мықты балуандар бозкілемде әлі жүр. Бір жағынан олардың жүргені дұрыс. Жастар сол балуандарды жеңуге тырысып, алдарына биік мақсат қойып келеді. Былайша айтқанда жастарға серпін береді.

– Арман Шораев бір сөзінде «Болашақта «Қазақстан барысына» іріктеуді рейтинг арқылы өткізуіміз мүмкін» деп еді. Рейтингпен қатыстыру бізге не береді?

– Өткенде Арман Төлегенұлымен осы рейтинг туралы ақылдасқанбыз. Менің ойымша, бұл жүйе қазіргі уақытта бізге келмейтін сияқты. Өйткені, жоғарыда айтқанымдай «Қазақстан Барысына» қатысып жатқан балуандардың көбі самбо, дзюдо күресінен келгендер дедім ғой. Олар рейтинг жинау үшін міндетті түрде қазақ күресімен шұғылданып, қазақ күресінен өтетін турнирлерге қатысып, ұпай жинау керек болады. Ал, мына жақта олардың өз спорт түрлерінен олимпиада, әлем, Азия чемпионаттарына қатысу керек болады. Рейтинг, жинай алмаса «Қазақстан Барысына» қатыса алмай қалады. Олар турнирге қатыспаса, жарыс көрігі қызбайтыны белгілі. Сондықтан, осы жайттың бәрін сараптап, ақылдасып, ойласа отырып болашақтың еншісіне қалдырдық. Бірақ, түбі осы рейтингке келетін сияқтымыз.

– Сіз төрешілер комитетінің төрағасысыз. Биылғы төрешілік жағы қалай болады? Кейде белдесулерден соң жанкүйерлер арасында ұпайын бермей қалды деген сөздер сіздердің бағыттарыңызға қарай айтылып жататыны жасырын емес...

– Биыл да төрешілік жағынан алып бара жатқан аса қатты өзгеріс жоқ. Тек бір жайт, финалдық бәсекеде төрешілер жаңа ережеге сай, алдын ала 200 000 теңге жарна төлейтін болады. Жыл басында бүкіл республика төрешілерін жинап, олардан емтихан алып іріктедік. Араларында сүрінгендері де болды. Сыннан өткен 12 төрешіні финалдық белдесуге дайындадық. Бірақ, финалда әлі кімдер шығатын анықталмады. Оны ертең жарыс алдында анықтайтын боламыз.

– «Қазақстан Барысының» финалында төрелік ететіндер жарна төлегені қаншалықты дұрыс? Нәтиже жемісін береді деп есептейсіз бе?

 – Әрине, жемісін береді деп ойлаймыз. Финалда қазылық ететін төрешілердің өзі өз облыстарынан келген балуандармен бір залда жаттығып, оларға бапкер болғандар. Сол үшін белдесу кезінде өз жағына бұра тартпас үшін, әділ төрелік ету үшін олардан 200 мың теңге жарна алып отырмыз. Меніңше, ол да аз ақша емес. Егер, кездесу жанжалсыз, талас-тартыссыз өтсе, онда сол төрешіге 200 мың теңгесін қайтарып, үстіне 350 мың теңге сыйақы қосып беретін боламыз. Жалпы, өз басым мұны дұрыс жүйе деп есептеймін.

 

Әңгімелескен Әли БИТӨРЕ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Қазақстандық балалар фильмі халықаралық кинофестивальде жүлде алды

20.01.2019

ШҚО емханалары 100 тонна қағаз үнемдеді

20.01.2019

Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 27 жыл толды

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу