Қос азаматтық алғанның құқы қорғалмайды

Біз, ортақ тарихи тағдыр бірік­тір­ген Қазақстан халқы, бір елдің ға­на, яғни Қазақстанның азаматы­мы­з. Біздің ұғымымызда қос ел­дің азама­ты болу деген түсінік мүл­де жоқ және болмауы тиіс. Бі­рақ біз солай ойласақ та, екі ел­­дің аза­мат­ты­ғын алған, яғни қос аза­ма­т­тығы бар адамдар қа­та­ры­мыз­да жүруі әбден мүмкін кө­рінеді. Тіпті, солай жүруге әрекет жасайтындары да бар екен. 
Егемен Қазақстан
19.05.2017 1674
2

Бұл заң талаптарына қаншалықты қарама-қайшы мәселе? Ал анығында мұндай іс-әрекетке әлемдегі бірде-бір ел төзбейді, өрескел жағдай санайды. Демек, қайсыбір адам мұны білмейді немесе заңға мойынсұнғысы келмейді деген сөз. Ал оларға заңның өз айта­ры бар. Заң адамды жақсылыққа жете­лей­ді. Ендеше, бұл туралы Қазақстан аза­маттарының түсінігі мол болуға тиіс.
 Егер белгілі бір адам Қазақстан Рес­пуб­ликасының азаматтығын алған болса, онда Ата Заңымыздың 10-бабында жә­не «Қазақстан Республикасының аза­­маттығы туралы» Заңның 3-бабын­да жазылғандай, ол адамда басқа мем­ле­­кеттің азаматтығының бар болуы заң­­ды деп танылмайды. Яғни, өзге ел­дің азаматтығын қоса алу біздің заң­­ға қайшы. Алайда, осы арада бұл заң тала­бына қарамастан, ол адам өз­ге мем­лекеттің азаматтығын алып қой­­ған бол­са қайтеді деген сұрақ та ту­ын­дайты­ны анық қой. 
Ондай жағдайда еліміздің Кон­­сти­­туциялық Кеңесінің 2003 жыл­ғы желтоқсандағы «Қазақстан Рес­пуб­ликасы Конституциясының 10 жә­не 12-баптарын ресми түсіндіру ту­ра­лы» қаулысына сәйкес, егер Қазақ­стан Республикасының азаматы басқа мемлекеттің азаматтығын ала­тын болса, онда сол сәттен бастап оның Қазақстан Республикасының аза­маттығы сақталмайды. Егер әл­гі адамның басқа мемлекеттің аза­мат­ты­ғын алғандығы анықталса, онда ол «Қазақстан Республикасының аза­мат­тығы туралы» Заңның 21-бабына сәй­кес, Қазақстан Республикасының аза­­маттығынан айырылады.
Міне, көрдіңіз бе, заңда соқырға та­яқ ұстатқандай, бәрі айқын жазылған. Мұны біле тұра қайшы әрекетке бару – аталған заңды мойынсұнбау деген сөз. Осы арада бұл мәселе туралы ха­бар­ласқан ІІМ Мемлекеттік тіл және ақ­парат департаментінің директоры А.Садубаевтың пікірін де келтіре кет­­кенді жөн көрдік. «Қазақстан Рес­­публикасының азаматы болып та­былатын және шет мемлекеттің аза­маттығын қабылдаған адам өзге аза­маттықты алған күнінен бастап күн­­тізбелік отыз күн ішінде шет ел азаматтығын алу фактісі туралы Қа­зақ­стан Республикасының іш­кі іс­тер ор­гандарына немесе Қазақстан Рес­публикасының шет ел­дердегі меке­ме­леріне хабарлауға жә­не Қазақстан Рес­публикасы аза­ма­ттығының паспортын және жеке куә­лі­г­ін тапсыруға міндетті. Шет ел аз­а­­маттықты алу фактісі туралы осы бап­тың екінші бөлігінде бел­гі­лен­ген мерзімде хабарламаса, онда ол Қазақстан Республикасының заң­да­ры­на сәйкес, жауапқа тартылады», – дей­ді А.Садубаев.
Алайда, заңда осылай көр­се­тіл­ге­німен, бұл жағдайда аяғын шалыс бас­қан жандар арасында төлқұжаты мен жеке куәлігін уақтылы тапсыруды қажет деп санамайтындары да болады екен. Ондай жағдайда заңымыздың нақты тетігі іске қосылады деп ойлай­мыз. Яғни, «Әкімшілік құқық бұ­зу­шылық туралы» кодекстің 496-бабын­да көрсетілгендей, Қазақстан Рес­пуб­ликасының азаматтығынан айы­рыл­ған адам Қазақстан Республикасы аза­матының паспортын немесе жеке куәлігін одан әрі пайдаланса, оған 100 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салынады. Сол сияқты, бел­гіленген мерзім ішінде шет ел аза­мат­тығын алғаны туралы хабарламау –200 ай­лық есептік көрсеткіш мөлшерінде айы­ппұл салуға, не Қазақстан Рес­пуб­ли­касының аумағынан тыс шығарып жі­бе­руге апарып соғатынын есте ұс­та­ған жөн.
Сонымен қатар, аталған баптың 1 және 2-бөліктерінде көзделген іс-әре­кеттерді мемлекеттік қызметтегі адам­дар, сондай-ақ, билік өкілінің фун­кцияларын жүзеге асыратын, не мем­лекеттік органдарда ұйым­дас­ты­ру­шы­лық-өкімдік немесе әкімшілік-ша­руа­шылық функцияларды орындайтын адам­дар жасаған жағдайда олар да әкім­шілік жауапкершілікке тартыла­тынын ұмытпау керек. Мұндай жағ­дай­да оларға 300 айлық есептік көр­сет­­кіш мөлшерінде айыппұл салына­ды. 
Сонымен, қос азаматтық дерегін анық­тау және оның алдын алу мақ­са­тында басқа мемлекеттің аза­мат­ты­ғының бар болуы туралы хабарлама қа­­зақстандық азаматтықпен қатар тек­се­рілетінін қаперден шығармаған жөн. 

Александр ТАСБОЛАТОВ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу