Қызғалдақ саудасы қызбай тұр

Егемен Қазақстан
06.01.2017 125
3

galym-aga-2

Күнде әйеліме гүл сыйлап жатқан жоқпын, Жаңа жылдың құрметіне оған есте қаларлықтай тосынсый жасайыншы деген оймен екі күн бойы Астананың гүл сататын дүңгір­шектерін адақтап шықтым. Іздегенім – кәдімгі қырмызы қызыл қызғалдақ. Шынын айтсақ, жалындаған жастық шағыңызда көбіңіз қыздарға көздің жауын алатын, иісі мұрын жаратын қызғалдақ сыйлаған шығарсыз-ау. Қыздарға ерте көктемде енді ғана бүр жарған бәйшешек, ал мамыражай мамыр айында  қызғалдақ сыйлаушы едік ғой. Сай-саланы, қыр-белесті, тау-тасты кезіп, тамыры терең бойлаған қызғалдақты өз қолымызбен асықпай-саспай үзген, тамаша көңіл-күй мен сезімге бөленген күндерді қалайша ұмытарсың? Гүл сататын оншақты дүңгір­шек­ке бас сұққаныммен, іздегенімді таба алмадым. Тіпті, кейбір гүл сатушы­лар: «Есіңіз дұрыс па, осындай қы­раулы, қытымыр қыс айында қыз­ғалдақ іздегеніңіз қай сасқаныңыз?» дегендей бажырая қарады. Гүл дүңгіршектерін күнде аралап жүрген кім бар дейсіз?!. Сөйтсем, гүл бизнесінің де көбіміз біле бермейтін қыр-сыры бар екен. Қызғалдақтар 8 Наурыз – халықаралық әйелдер мерекесіне екі-үш күн қалғанда ғана жаппай сау­да сөрелеріне шығарылатын болып шықты. Басқа уақытта бірлі-жарым болмаса, көп дүңгіршектерден  қызғалдақ табуыңыз екіталай. Тек алдын ала тапсырыс берсеңіз ғана қол жеткізуіңіз мүмкін. Онда да бағасын қалтаңыз көтерсе жақсы. Гүл сатушылардың айтуына қарағанда, арнайы тапсырыстың құны қымбат. Оның үстіне қызғалдақтар басқа гүлдер секілді бірнеше күн жайқалып тұрмауы мүмкін, тез солып қалатын көрінеді. Сондықтан да гүл бизнесімен айналысатындар нартәуекелге бара бермейтін болып шықты. Барлық кіріс-шығысын, тиын-тебенін есептейтін кәсіпкердің пайда ойлайтыны анық. Өйткені, айшылық алыс жерден десте-десте гүлдерді жеткізетін кәсіпкерлер бірінші кезекте шығынға батпауды ойлайтыны сөзсіз. Қызғалдаққа интернет-дүкен арқылы да тапсырыс беруіңізге болады. Бірақ, шынында да бағасы удай. Бір дестесі 14 000 теңгеден 50 000 теңгеге дейін. Дизайны мен безендірілуіне және дестедегі қызғалдақтың данасына байланысты баға бұдан да жоғары болуы мүмкін. Байлығы асып-тасып жатқандар болмаса, орташа табысы бар адамдардың мұндай тапсырыс беруі екіталай. Сіз білесіз бе, Қазақстанға гүлдер қай елдерден тасымалданады? Гүл сатушылардан сыр суыртпақтап жүріп білгеніміз – Қазақстанның қалаларында сатылып жатқан гүлдердің 75 пайызы сырт елдерден тасымалданатын болып шықты. Голландия, Германия, Австрия, Таиланд, Иран, Эквадор... Ең жақыны – Өзбекстан. Қытайдан келіп жатқан гүл де көп. Өйткені, бұл елде гүл өсірумен айналысатын 25 мыңнан астам ірі шаруашылық бар екен. Бұл шағын шаруашылықтарын қоспағанда. «Сонда сырттан тасымалдағанша, қазақстандық кәсіпкерлер гүл өсірумен неге өздері айналыспайды?» деген сұрақтың туындайтыны сөзсіз. – Айналысуға болады, – деді гүл сатушылардың бірі. Ізет сақтай отырып, сыпайы түрде жөнін сұрап едім, айтқысы келмеді. – Қажеті жоқ, біз бар болғаны сатушымыз. Дайын гүлдерді жеткізіп береді, біз тұтынушыларға ұсынамыз. – Басқа мемлекеттерден тасымалдамай, өзімізде өндірсе, гүлдің де бағасы удай болмас еді ғой... – Жоқ. Гүлді өсіргеннен гөрі сырттан тасымалдаған пайдалы. Өйткені, оның өзіндік құны төмен. Жылыжай салып, қымбат бағаға көшет, тұқым сатып алғаннан гөрі, дайын өнімді сырттан тасымалдаған әлдеқайда тиімді. Әңгімелерінен ұққаным, гүл – қымбат бизнес. Жастар тіпті бұл бизнестен аулақ жүретін көрінеді. Өйт­кені, тәуекелге баруына тура келеді. Сонымен, қырмызы қызыл қыз­ғалдақ іздеймін деп гүл бизнесінің бұ­ған дейін біле қоймаған кейбір қыр-сырына қанықтым. Бір көз жеткені –  қазіргі қызғалдақтардың тауар ретінде түрі жақсы, көз тартады, бірақ дала қызғалдағындай көңіл хошын көтеретіндей тамаша иісі жоқ-ау, жоқ...

Ғалым Омархан,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асхат Маемиров Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры болып тағайындалды

15.11.2018

Бекзат жаттыққан спортзал

15.11.2018

А. Майтиев тариф қалыптастырудың ашықтығын арттыру шаралары туралы айтып берді

15.11.2018

Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

15.11.2018

Бас прокуратурада бизнес саласындағы проблемалық сұрақтар талқыланды

15.11.2018

Қазақстан мен Швеция ынтымақтастықтың перспективалық бағыттарын анықтады

15.11.2018

Маңғыстау облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының кезекті сессиясы өтті

15.11.2018

Алматыда композитор Әсет Бейсеуовты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Президент Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры Такир Балықбаевты қабылдады

15.11.2018

Жезқазған мен Сәтбаевтың арасында ірі супермаркет салынады

15.11.2018

Елбасы Словакия Республикасының Премьер-Министрі П. Пеллегринимен кездесті

15.11.2018

Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Нұтфолла Шәкеновты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Алматыда Құрманғазының 200 жылдығына арналған дәстүрлі музыка фестивалі аяқталды

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу