Қызылжар төріндегі аламан айтыс

Айтыс десе ішкен асын жерге қоятын жанкүйерлер Қызылжар өңірінде де көп. Алайда, жылына бір-ақ рет – Ұлыстың Ұлы күні қарсаңында өткізілетін мәдени шара сападан гөрі сан қуалап кетіп, сүйінішінен күйініші басым болып жататын. Оның басты себептерінің бірі «қалдық принципімен» бөлінетін қаражатқа және жас айтыскерлер мектебінің қалыптаспағанына келіп тірелетін.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 2760
2

Әйтпесе, бір кездері өңірдің атағын шартарапқа танытқан Ерік Асқаровтай ақтангер айтыскердің ізбасарлары жоқ дегенге сену қиын. Тіпті 15 жыл бойы жөні дұрыс не аймақтық, не республикалық сөз сайысы ұйымдастырылмай «өз қазанында бүлкілдеп қайнап» келгеніне біреу сенер, біреу сенбес. Енді кештеу болса да осы олқылықтың орны толтырылып, тамыры солған кәрі ағаштай көзден де, көңілден де тасада қалған көнеден келе жатқан кенен өнердің тамырына биыл қан жүгірді. Облыстық әкімдік қолдау білдіріп еді, қаржы да, демеуші де табылып, мәдениет басқармасы ұйымдастыру жұмыстарына білек сыбана кірісті. Еліміздің әр қиырына «сауын» айтылып, республикалық аламан айтыс өткізілетін болып шешілді. Қара өлеңнің жілігін шағып, майын ішіп жүрген, атақтарынан ат үркетін кіл жүйріктердің келетінін естіген жұртшылық Жастар сарайы­на қарай ағылып, зәулім залға сыймай кетті. 

Аламан айтыс басталар алдында облыс әкімінің орынбасары Анархан Дүйсенова жиналғандарға құттықтау сөз арнады.

− Күн мен түннің теңеліп, Жер-Анамыз бусанар шақта асыға, тағатсыздана тосқан ақжа­рылқап күн өз нұрын, шапағатын ала келді. Елімізде Наурыз мейрамын тойлау дәстүрге айналған. Биылғы мереке ерек­ше­ліктерге толы. Ұлы сөз зергері Ғабит Мүсі­реповтің 115 жылдық мерейтойымен тұс­па-тұс келіп отыр. Республикалық жыр дода­сы­ның, бір жағынан, жерлесіміздің құрметіне ұйымдастырылуы сондықтан, дей келіп, айтыскерлерге шалқар шабыт тіледі.

Дәулеткерей Кәпұлы, Ринат Зайытов секілді белгілі айтыс ақындарының қазылық етуі айтыс ажарын аша түсті.

Сахна төріне бірінші болып қарағандылық Мақсат Ақанов пен тараздық ару Аруна Керім­бек көтерілді. Дүбірлі додаға алғаш шық­қанына қарамастан Аруна қарсыласынан тосыл­мады. Шымшыма әзілдермен жауап қайы­рып отырды. Көрермендер жезде мен бал­дыздың жарасты сөз қақтығысына куә болды. Десек те, тәжірибелі, әбден ысылған Мақ­сат оза шапты. Алғашқы жұпты 40 минут бойы қыбыр етпестен тыңдаған көрермен қауым екінші жұп астаналық Дәулет Ерлан мен қызылжарлық Жұмабек Рахимовтың бабы келіспегенін бірден байқап, бас шайқаумен болды.

Үшінші жұп жұртшылықтың делебесін қайта қоздырды. «Жүрсіннің жүйріктерінің» ішінде әйгілісі, 2015 жылғы «Алтын домбыра» жүлдесінің иегері, халықаралық додаларда олжа салып жүрген павлодарлық Аспанбек Шұғатаевтың есімі аталғанда зал ішін ду қол шапалақ кернеп кетті. Ескінің көзі Бұқар жырау бабамыздың кесек-кесек сөздерінен, бейнелі кестелерінен нәр алып, өзі де сондай бір образға кіріп, дүбірлетті-ау! Оның қарсыласы− семейлік Нұржан Өмірбаев та оңай шағылатын жаңғақ болмай шықты. Десек те, Аспанбек Нұржанның осал тұстарын дөп басты.

«Уылдырықтың дәмі тәтті ме еді,

Уыз ішкен жеріңді ұмыттырған?! – деген тапқыр шумақтар аз кездескен жоқ. Әдетте, кез келген айтыскердің алымдылығы мен шалым­дылығы ә дегеннен қапысыз аңға­ры­лады. Кейбіреулерінің амандасулары бір-бірі­не ұқсап, жаттандылықтан, қара­дүр­сінді­лік­тен аспай жатса, Аспанбек әрқилы мәнерде, мақамда келісті келтіре білді.

Ассалаумағалейкум, ақсақалдар,

Бәкісін мәсісіне қайрайтұғын.

Армысың, айқаракөз апаларым,

Жаулығы жайнамаздай жайнайтұғын.

Аман ба, менің дархан Қызылжарым,

Тоқсан күн той көрсе де тоймайтұғын, – деп сөз мәйегін суша сапырды. Солтүстік­қазақ­стандық Мұхаммед Қоңқаев бұл жолы еркін көсілді. Оңтүстік Қазақстан облы­сы­ның намысын арқалап келген Дәурен Ысқақ Қызылжар жұртшылығының қона­қжай­лы­лығын, меймандостығын шабыттана жырлады. Мұхаммедтің күнгейден Мағжан еліне алғаш рет ат басын тіреген Дәуреннің иығына шапан жауып, өз жолын, кәдесыйын жасауы өте жарасымды болды. Жүріс-тұрысынан да, киім киісінен де сырбаз серілік желдей есетін көкшетаулық Қуаныш Оспанов пен республикалық айтыстардың бірнеше мәрте бас жүлдегері атанған қызылордалық Мөлдір Айтбайдың тартысы доданың көрігін одан әрі қыздырды.

Мөлдірде:

Бірақ та мұның бәрі өңіңде емес,

Түсіңде бола ма деп қауіптенем, – деген ұтымды қайырымдар көп ұшырас­ты. Қостанайлық Тоба Өтепбаев пен қара­ғандылық Дидар Қамиевтің айтысында соңғысының айқын басымдығы айқын сезілді.

Аламан айтыстың бас жүлдесі мен 600 мың теңге Аспанбек Шұғатаевқа бұйырды. Мақсат Ақанов бірінші орынға (400 мың теңге), Мөлдір Айтбай мен Мұхаммед Қоңқаев екінші орынға (300 мың теңге) ие болды.М.Жұмабаев ауданының әкімдігі тіккен Ерік Асқаров атындағы жүлде Нұржан Өмірбаевқа тапсырылды.

Өзге ақындарға да сый-сияпат көрсетілді.


Өмір ЕСҚАЛИ

«Егемен Қазақстан»,

Нұргүл ОҚАШЕВА,

журналист

Солтүстік Қазақстан облысы



Суреттерді түсірген

Амангелді БЕКМҰРАТОВ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу