Салық ала білу үшін оны дұрыс сала білу керек

Егемен Қазақстан
24.02.2017 191
3

Кез келген мемлекет үшін салық саясатының маңызы зор. Өйт­кені, осы арқылы мемлекет өз қызметін жүзеге асырады. Халыққа қажетті мәселелерді шешіп, тұрмыс-тіршіліктің дамуына ықпал етеді. Әлеуметтік-экономикалық жағдайды ретке келтіріп, қоғамдық тәртіп пен қатынасты қамтамасыз етеді. Қоғамның әлеуметтік қорғалмаған топтарына көмек көрсетеді. Салық жеңілдіктерін ұсыну – кәсіпкерлікті ынталандырудың, оны белгілі бір мақсатқа жұмылдырудың тиімді құралдарының бірі. Сондықтан, кез келген мемлекет уақыт қоятын талаптарға сәйкес өзінің салық саясатына тиісті өзгерістер жасайды. Дәл қазіргі уақыттары біздің еліміз үшін де жаңа салық саясатын белгілеудің мерзімі пісіп-жетілген секілді. Жуырда өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында бұл мәселе жөнінде де едәуір сөз болды. Үкіметтің жүргізіп келе жатқан салық саясатындағы кемшіліктерді Елбасының өзі ашып көрсетті. Президент кәсіпкерлікті дамытудың жаңа сапалық деңгейге көтерілуіне қазіргі қолданыстағы Салық кодексінің кедергі жасап отырғандығын айтты. Мысалы, қосымша құн салығы бойынша салық төлеуші аталмыш кодекстің 82 бабын білуі керек екен. Өз кезегінде бұл баптардың 268 сілтемесі бар. Ал олардың 206-сының басқа заңдарға сілтемесі және бар. Осыған орай Елбасы Үкіметке Салық кодексін қайта қарап шығуды тапсырды. Басты талап – оның барынша түсінікті болуы. Сондықтан Салық кодексін оңтайлы етіп қайта жасап шығу керек. Расында да, қазіргі қолданыстағы Салық кодексінің күрделілігі ең алдымен біздің кәсіпкерлік ортамызда сөз болып келе жатқан мәселелердің бірі. Осыған орай «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы бұл жөнінде арнайы басқосу өткізіп, жаңа салық кодексін әзірлеу жөнінде бастама көтерген болатын. Сөйтіп, жаңа салық кодексіне қажетті ұсыныстар әзірлеу үшін арнайы сарапшылар тобы белгіленді. Осындай жиындағы сөзінде «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқармасының төрағасы Абылай Мырзахметов Үкіметтің қолдауымен, кәсіпкерлердің қатысуымен еліміздің жаңа салық саясатын белгілеу ісіне үлес қосудың мұндай мүмкіндігі өздеріне бірінші рет беріліп отырғандығын атап көрсетті. Біздегі қазіргі қолданыстағы Салық кодексі несімен күрделі? Сара­пшы­лардың айтуынша, қазіргі күні Қазақ­станда салықтың 13 түрі бар. Бұған 16 түрлі төлемді қосыңыз. Мұның сыр­тын­да бюджеттен тыс тағы да 7 төлем түрі бар. Бәрін қосқанда 36 түрлі салықтар мен міндетті төлемдер пайда болады. «Бұдан біз салық заңдылықтарының шектен тыс күрделене түскендігін көріп отырмыз. Тіпті 2001 жылы әзірленген Салық кодексінің көлемі осындай күрделендіру салдарынан үш есе ұлғая түскен», деп мәлімдеді «Талап» қолданбалы зерттеулер орталығы қамқоршылық кеңесінің басшысы Рақым Ошақбаев журналистер үшін өткізілген баспасөз мәслихатында. «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы мен сарапшы экономистердің бұл бастамасы қоғамнан қолдау тауып отыр деуге болады. Мәсе­лен, жауап­кершілігі шектеулі серіктес­тіктердің бірінде бухгалтер қызметін атқаратын Бақтина Бисекеева «Мен бұл бастаманы барынша қолдаймын. Бұл біз үшін қазір өткір мәселеге айналып отыр. Бір салықтың есебін табу үшін бүкіл Салық кодексін ақтарып шығуға тура келеді. Оны ақтарып отырғанда, тіпті өзіңнің іздеген дүниеңнен де жаңылып қаласың. Әрбір салықты ешқандай қосымша түсіндірмейсіз, қайдағы бір сілтемелерсіз заңда нақты жазу керек, оның есептеу тәсілін және кімнің төлейтіндігін, қандай декларацияны толтыру керектігін және оны жөнелту уақытын нақты көрсету керек», дейді. Біз жоғарыда мемлекет пен қоғам үшін салықтың қаншалықты маңызды рөлге ие екендігін баяндадық. Олай болса, сол салықты кәсіпкерлер және жеке тұлғалар үшін түсінікті етіп дұрыс белгілеу – мемлекеттік орган­дар­дың маңызды міндеті. Елдің салық төлеу жүйесі мейлінше оңтайлы бол­са, бұл кәсіпкерлік қозғалыстың дамуы­на үлкен үлес қосып қана қоймай, олар­дың өздеріне тиесілі салықтар мен төлем­дерді уақытымен төлеуіне қыз­мет етеді. Сондай-ақ, көлеңкелі биз­нес пен жемқорлықтың алдын алуға жәрдемдеседі. Мәселен, посткеңестік елдер ішінде жемқорлықтың жолы кесілді деп есептелінетін Грузияда барлығы 7 түрлі салық қана бар екен. Осы жағдайдың өзі көпшілікке, әсіресе, еліміздің салық жинау ісімен айналысатын басты органы – Қаржы министрлігіндегілерге ой салуы тиіс.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

21.09.2018

Жер үстінде жұмақ бары рас па?

21.09.2018

Зейнетақы қоры жалған қауесетті жоққа шығарды

21.09.2018

Димаш Акимов: Көрерменім «Адам» атандырып жіберді

21.09.2018

Қостанайда 11500 адам бірыңғай жиынтық төлем төлейтін болады

21.09.2018

Вьетнам президенті Чан Дай Куанг көз жұмды

21.09.2018

Роналду алғаш рет ойыннан қуылды

21.09.2018

Qasiet pen qasiret

21.09.2018

Жабайы бәсекелестік немесе жолаушыларды заңсыз тасымалдау белең алып барады

21.09.2018

Ректор Мәлік Ғабдуллин

21.09.2018

Парасаттылық пен азаматтықтың өнегесі

21.09.2018

Танзанияда паром суға батып, 44 адам қаза тапты

21.09.2018

Антон қарттың айтқандары

21.09.2018

Көшенің сәнін келтіріп...

21.09.2018

Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

21.09.2018

Алда елді елге қосу мұраты тұр

21.09.2018

Мүгедектерді әлеуметтік қорғау мәселелері қаралды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу