Салық ала білу үшін оны дұрыс сала білу керек

Егемен Қазақстан
24.02.2017 203
3

Кез келген мемлекет үшін салық саясатының маңызы зор. Өйт­кені, осы арқылы мемлекет өз қызметін жүзеге асырады. Халыққа қажетті мәселелерді шешіп, тұрмыс-тіршіліктің дамуына ықпал етеді. Әлеуметтік-экономикалық жағдайды ретке келтіріп, қоғамдық тәртіп пен қатынасты қамтамасыз етеді. Қоғамның әлеуметтік қорғалмаған топтарына көмек көрсетеді. Салық жеңілдіктерін ұсыну – кәсіпкерлікті ынталандырудың, оны белгілі бір мақсатқа жұмылдырудың тиімді құралдарының бірі. Сондықтан, кез келген мемлекет уақыт қоятын талаптарға сәйкес өзінің салық саясатына тиісті өзгерістер жасайды. Дәл қазіргі уақыттары біздің еліміз үшін де жаңа салық саясатын белгілеудің мерзімі пісіп-жетілген секілді. Жуырда өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында бұл мәселе жөнінде де едәуір сөз болды. Үкіметтің жүргізіп келе жатқан салық саясатындағы кемшіліктерді Елбасының өзі ашып көрсетті. Президент кәсіпкерлікті дамытудың жаңа сапалық деңгейге көтерілуіне қазіргі қолданыстағы Салық кодексінің кедергі жасап отырғандығын айтты. Мысалы, қосымша құн салығы бойынша салық төлеуші аталмыш кодекстің 82 бабын білуі керек екен. Өз кезегінде бұл баптардың 268 сілтемесі бар. Ал олардың 206-сының басқа заңдарға сілтемесі және бар. Осыған орай Елбасы Үкіметке Салық кодексін қайта қарап шығуды тапсырды. Басты талап – оның барынша түсінікті болуы. Сондықтан Салық кодексін оңтайлы етіп қайта жасап шығу керек. Расында да, қазіргі қолданыстағы Салық кодексінің күрделілігі ең алдымен біздің кәсіпкерлік ортамызда сөз болып келе жатқан мәселелердің бірі. Осыған орай «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы бұл жөнінде арнайы басқосу өткізіп, жаңа салық кодексін әзірлеу жөнінде бастама көтерген болатын. Сөйтіп, жаңа салық кодексіне қажетті ұсыныстар әзірлеу үшін арнайы сарапшылар тобы белгіленді. Осындай жиындағы сөзінде «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқармасының төрағасы Абылай Мырзахметов Үкіметтің қолдауымен, кәсіпкерлердің қатысуымен еліміздің жаңа салық саясатын белгілеу ісіне үлес қосудың мұндай мүмкіндігі өздеріне бірінші рет беріліп отырғандығын атап көрсетті. Біздегі қазіргі қолданыстағы Салық кодексі несімен күрделі? Сара­пшы­лардың айтуынша, қазіргі күні Қазақ­станда салықтың 13 түрі бар. Бұған 16 түрлі төлемді қосыңыз. Мұның сыр­тын­да бюджеттен тыс тағы да 7 төлем түрі бар. Бәрін қосқанда 36 түрлі салықтар мен міндетті төлемдер пайда болады. «Бұдан біз салық заңдылықтарының шектен тыс күрделене түскендігін көріп отырмыз. Тіпті 2001 жылы әзірленген Салық кодексінің көлемі осындай күрделендіру салдарынан үш есе ұлғая түскен», деп мәлімдеді «Талап» қолданбалы зерттеулер орталығы қамқоршылық кеңесінің басшысы Рақым Ошақбаев журналистер үшін өткізілген баспасөз мәслихатында. «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы мен сарапшы экономистердің бұл бастамасы қоғамнан қолдау тауып отыр деуге болады. Мәсе­лен, жауап­кершілігі шектеулі серіктес­тіктердің бірінде бухгалтер қызметін атқаратын Бақтина Бисекеева «Мен бұл бастаманы барынша қолдаймын. Бұл біз үшін қазір өткір мәселеге айналып отыр. Бір салықтың есебін табу үшін бүкіл Салық кодексін ақтарып шығуға тура келеді. Оны ақтарып отырғанда, тіпті өзіңнің іздеген дүниеңнен де жаңылып қаласың. Әрбір салықты ешқандай қосымша түсіндірмейсіз, қайдағы бір сілтемелерсіз заңда нақты жазу керек, оның есептеу тәсілін және кімнің төлейтіндігін, қандай декларацияны толтыру керектігін және оны жөнелту уақытын нақты көрсету керек», дейді. Біз жоғарыда мемлекет пен қоғам үшін салықтың қаншалықты маңызды рөлге ие екендігін баяндадық. Олай болса, сол салықты кәсіпкерлер және жеке тұлғалар үшін түсінікті етіп дұрыс белгілеу – мемлекеттік орган­дар­дың маңызды міндеті. Елдің салық төлеу жүйесі мейлінше оңтайлы бол­са, бұл кәсіпкерлік қозғалыстың дамуы­на үлкен үлес қосып қана қоймай, олар­дың өздеріне тиесілі салықтар мен төлем­дерді уақытымен төлеуіне қыз­мет етеді. Сондай-ақ, көлеңкелі биз­нес пен жемқорлықтың алдын алуға жәрдемдеседі. Мәселен, посткеңестік елдер ішінде жемқорлықтың жолы кесілді деп есептелінетін Грузияда барлығы 7 түрлі салық қана бар екен. Осы жағдайдың өзі көпшілікке, әсіресе, еліміздің салық жинау ісімен айналысатын басты органы – Қаржы министрлігіндегілерге ой салуы тиіс.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу