Сөз сойыл №39

Егемен Қазақстан
31.03.2017 7667
2

Бірде...

Халық батыры, майдангер жазушы Бауыржан Момышұлы ертеректе «Сары­ағаш» шипажайына бара жатып, Шымкент қаласындағы бір қонақүйге аялдап­ты. Мұны естіген жазушы Нәсіред­дин Серәлиев бір топ жас қаламгерді ертіп, батырға сәлем бермекке қонақүйге келеді.

Жүрексіне есікті тықылдатады.

– Войдите! – дейді арғы жақтан. Жазушылар имене ішке кіреді. Үстел үстінде қағаз ақтарып отырған Баукең:

– Кімсіңдер? – деп сұрайды.

– Мына жастар сәлем беріп, сізді көруге келіп еді! – дейді Нәсіреддин күмілжіп.

Сонда Баукең:

– Сәлемдерің жөн, қабылдадым, ал көретін мен сендерге зоопарк емеспін! – деп шығарып салыпты.

***

Белгілі жазушы Мұхтар Мағауин сексенінші жылдардың орта кезінде «Жазушы» баспасының бас редакторы болып қызмет атқарады. Бірде баспа­ның күйіп-жанып жататын жұмысымен ренжіңкіреп отырса, қаламдас дос­тарының бірі келіп:

– Мұха, шаршап отырсыз ғой, жұмыс көп-ау шамасы, – дейді.

Сонда Мұхтар:

– Баспаның жұмысы емес, басқаның жұмысы шаршатады, – депті.

– Иә, қағазбасты жұмыс қой, – дейді қаламдас досы жаны ашыған кейіпте.

– Жұмысың бұзық болса да, қағазың түзік болу керек, – деп Мұхтар бұл жолы да келте тіл қатады.

– Мұха-ау, тек мақалмен сөйлейтін бол­ған­бысыз? – дейді досы. Сонда Мұхтар:

– Мақал жетіскеннен шықпайды, – деп бұл жолы да келте қайырған екен.

***

Қазақ балуандарынан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы Жақсылық Үшкемпіров Торғай облысын аралағанда атақты халық ақыны Қонысбай Әбілов жанында жүреді. Бір отырыста елдің әзілкеш жігіттерінің бірі:

– Қоныс аға, Қажымұқан ата мен Жақ­­сылықтың ұқсастығы неде, айырма­шы­лығы неде? – деп сұрапты.

Сонда Қонысбай:

– Егер ел алдындағы қызметтерін тара­зы­­ға тартса, тең түсіп қалуға тиіс. Ал дене­сі жағынан келсек, – деп, жымия күледі де:

– Тауларды ырғап салған арқасына,

Есімін ойып жазған әр тасына.

Қажымұқан атасы тірі болса,

Сыйып-ақ кетер еді қалтасына, – деп сөзінің аяғын өлеңдетіп жіберіпті.

Көрген БІЛГЕНОВ

АСТАНА



Біз не өндіреміз?

Директор кабинетіндегі тетікті басады, хатшы қыз кіреді.

Директор: – Бас инженерді шақырыңызшы.

– Қазір, Игорь Александрович.

Бас инженер кіреді.

Инженер: – Сәлеметсіз бе, Игорь Александрович.

Директор: – Сәлемет пе, Виктор Иванович. Айтшы, осы біз не өндіреміз?

Инженер сасқалақтап: – Түсінем, директор мырза... Дегенде сөзіңіздің жаны бар. Тауардың әрқилылығы жағынан онша емеспіз. Сападан гөрі жоспарды орындауға көп мән беріп келдік... бірақ...

Директор: – Тоқтай тұр, сен сөз ауа­нын басқа жаққа бұрып жібердің. Мен сенен: «Біз қандай өнім өндіріп отырмыз?» деп сұрап тұрмын.

Инженер: – Әрине, өнімдеріміздің сапасы әлемдік жобаға сай келмей жатыр, бірақ тауар жеткізушілер...

Директор: – Сен тағы да мен сұраған нәрседен ауытқып кеттің. Мен сенен: «Біз не өндіреміз?» деп сұрап тұрмын, миың бар ма өзіңнің?

Инженер қипақтап: – Иә... сіз жарнамалау жағының кемшіліктерін теріп айтқыңыз келген болар... Білесіз бе, бізбен байланыстағы кәсіпорындар үнемі бізді ұятқа қалдыра береді...

Директор ашуланып: – Сен өзің не оттап отырсың? Мен сенен: «Біз қандай өнім өндіреміз?» деп сұрап отырмын. Мені осында асығыс-үсігіс ауыстырғандықтан, қандай өндіріс орнына директор болып тағайындалғанымды әлі білмеймін. Сонымен, біз не өндіреміз?..

Юрий РИХТЕР

Аударған

Үміт ЗҰЛХАРОВА


Шымшыма шумақтар

Піл мен тышқан

Пілдей еркек сырт көзге жайнаң қақты,

Өзгелерді алдында маймаңдатты.

Ал үйінде тышқандай жас әйелі,

Төбесіне от жағып, шай қайнатты.


«Мәңгілік» пен әңгүдік

Төртінші рет жас қатын алып тұрып,

«Махаббатымыз мәңгілік» деді.

Сонда әлгісі: «Көп сөйлеме қарық қылып,

Мәңгілік ештеңе жоқ, әңгүдік» деді.


Қара жерге тоймады

Мың гектар қара жерді сатып алды,

Содан соң қыбыр етпей жатып алды.

Бұл байдың бар бітірген шаруасы,

Жылғадан бір қоянды атып алды.


«Кресломды қызғанамын»

«Қырық бесте қызыл гүл қыз баламын,

Ішім жылы, сырт көзге сызданамын.

Қыл мойыным қисайып қалғанша бір,

Кресломды өлгенше қызғанамын».


Әкесі көлеңкеде қалды

Тойда әкім бата сөзді бастады,

Жаттанды сөз «әләулайдан» аспады.

Той иесі қарт әкесін «ұмытып»,

Жаутаңдатып көлеңкеде тастады.


«Қай бетіңмен...»

Өмір бойы өрекпіп өрде жүрдің,

«Акула» боп тұңғиық көлде жүрдің.

Алиментті төлемей балдарыңа,

Қай бетіңмен ұялмай көрге кірдің?


Әзірбайжан ҚОНАРБАЕВ

Маңғыстау облысы


Ауылдың айтқыштары


«Оптым» тууға жазсын

Бірде оң жақта отырыңқырап қалған қызметтес қыз бала үсті-үстіне түшкірсін келіп. Аяқ астынан әбігерге түскеніне қысылып «кешіріңіздер» деп жатыр. Сонда Сиқым тұрып:

– Ой, бәрекелді! Жәрәкімәлда!!! Үзік, үзік жібермей, «оптым» жібергенің де дұрыс болды. Ертең сәтін салып, орныңды тауып күйеуге шыққанда да баланы егіздетіп, үшемдетіп, «оптым» тууға жазсын, – деп әзілдеген екен.


Қуғын қағаз

– Мен бір базарлық сұрайтындай қала шығып келгеніңді жасырсаң да естідік.

– Иә, ал қайда барыппын?

– Кеңсеге өзіңді іздеп қаладағы айықтырғыш үйінен «қуғын қағаз» келді. Сыбырлағанды жел естиді, желден ел естиді де.


Жеңіл буыңызбен

– Жиналысқа түсіп шықтым. Құры­сын, тер одан да кетті, бұдан да кетті.

– Е, бәрекелді, жеңіл буыңызбен!


Өлмеудің көзі

– Әй, осы сенің, сәпсем білмейтінің жоқ кө­рі­неді ғой. Өлмеудің көзін білдің бе?

– Білдім. Тумасаң өлмейтін көріне­сің.


Жарлы болсаң...

Төл теңгеміз шыққан аласапыран кезінде Бөлекбай саудадан артылып, саудагерлерден қалған азын-аулақ ақшасы жүз мыңнан асып түскесін, жоқ-жұқалтаңдау-ау деген дос-жарандарына қосып, ың-шыңсыз ауыстыра қойғысы келді. 100 мыңнан артық ақша ауыстырудың машақаты болды сонда. Ойы оңды. Ойлады да Айдабол досына телефон салды. «Сүт сұрайын деп тұрса да, ыдысын жасырып»: – Әллеу, Айдабол, осындайда пайда бол. Мына жарлы-жақыбай досыңды нарықтың тырнағынан құтқара көр. Қысылып тұрмын. Елу-алпыс мыңдай қарыз бере тұршы, өте қажет боп тұрғаны, – деп қиылып жорта жыларманға барды. «Қарыз күліп барып, жылап қайтадыны» бетке ұстады ма Айдабол:

– Бөке, бүтін бөлкемді де, бөтелкемді де бөліп беруге бармын, үйде соқыр сом қалмапты, бұйырмасын, – деп қалтасын қағынып шыға келді. «Құланның қашуына мылтықтың басуы». Айдаболға да керегі осы еді: – Е, бәрекелді, сенде ақша жоқ екен ғой, онда сен менің 100 мың сомымды теңгеге айырбастап бере қойшы, – деп кенедей жабысты.

Айдабол қысылыңқырап қалып: – Бөке-ау, енді «жарлы болсаң, көшіп көр» демекші, кешелі бері осы көрпе астын көтеріп әне жер, мына жерді қопарып, жан қалта, төс қалта, ышқыр қалта, жасырын қалталарды ақтарып дегендей. Мен де 100 мыңға жетіп жығылып дегендей ... – деп тігісін жатқызып, қашқақтай бастады.

– Әй, бұл адамнан айла артылмас, – деп Бөлекбай телефон тұтқасын тас­тай салды.


Сүйкей салар

– Сылқым жан-ау, біз сендерден ештеңе дәметпейміз. Өз тапқанымыз өзімізге жетеді. Ең болмағанда, айына бір рет амандық-саулықтарыңды білдіріп, хат жазып тұрсаңдаршы.

– Сіз де қызықсыз-ау, әке! Хатты айтасыз, сес көрсетіп анда-санда домалақ арыз-марыз сүйкей салатын да мұрша жоқ қой қазір бізде.

Сапар ӘБІЛКӘКІМТЕГІ

ҚОСТАНАЙ


Суретшілердің арасындағы әңгіме:

– Кеше сурет көрмесіне бардым. Барғанымды қайтейін, сенікінен басқа сурет көрмедім. Көруге болатын жалғыз сурет сенікі екен.

– Қалғандары онша емес пе екен?

– Жоқ. Басқа суреттердің алды құжынаған адам. Түк көрсетпейді...

***

Енді жарқырап келе жатқан эстрада «жұлдызы» продюсеріне:

– Репертуарымдағы жалғыз әнді айта беріп жалықтым, енді бір ән жаздырып, концерт берсем деп едім...

***

Жазушының үш түрі болады:

1.Нағыз жазушы.

2. Арыз жазушы.

3. Бас жазушы.

***

М. Әуезов театрына хабарласады.

– Бізге ертеңгі спектакльге екі билет керек еді.

– Ромео мен Джульеттаға ма?

– Сіз мені біреумен шатастырып тұрған шығарсыз? Мен Сәрсенмін ғой, билет әйеліміз екеуімізге керек.




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

26.09.2018

Сатунда сайысқа түседі

26.09.2018

Құсбегі қыздар

26.09.2018

Қостанайлық полицейлер қырғызстандық жүк машинасын өрттен аман алып қалды

26.09.2018

Дирижердің бақытты сәті

26.09.2018

Жылу беру маусымына әзірлік басталды

26.09.2018

Қостанай облысы мен Қытай арасында үш инвестициялық жоба жүзеге асады

26.09.2018

Сөз сойыл №67

26.09.2018

Қостанайда Қазақ ұлттық мәдени күні өтті

26.09.2018

Қоғам жұмыла қарсы тұруы қажет

26.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

26.09.2018

Қазақстанда жасалған өнімдер Мәскеуде «Жыл тағамы» номинациясын иеленді

26.09.2018

Алғашқы медициналық көмектің сапасын арттырмақ

26.09.2018

GGG-дің алдағы жоспарлары қандай?

26.09.2018

Төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

26.09.2018

Әріп танымайтын баладан Африканы сұраған...

26.09.2018

Оқушыларды ағылшын тіліне баулиды

26.09.2018

«Асан» фильмінің актері «Байқоңырда» үздік атанды

26.09.2018

Елордада «Astana Media Week» апталығы басталды

26.09.2018

Басқарма басшысы неге өтірік айтады?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу