Тапсырмалар тиянақталды

Алдағы жылдан бастап елімізде атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алудың тәртібі өзгереді. Ал сол жаңа форматты енгізуге дайындық барысы қалай? Бұл мәселе кеше Үкімет отырысында талқыланды. Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен өткен жиында еліміздегі арнайы экономикалық аймақтардың (АЭА) даму жайы да қаралды.
Егемен Қазақстан
07.06.2017 5502
2

АЭА даму қарқыны қалай?
Мәлім болғандай, еліміздегі арнайы экономикалық аймақтардың даму қарқыны мәз емес. Мәселен, Инвестициялар және даму ми­нистрі Жеңіс Қасымбек арнайы эко­номикалық аймақтар қыз­метіне жүргізілген талдау қоры­тындысы бойынша бірқатар жүйе­лі мәселелер анықталғанын айтты. Олардың қатарында ин­фра­құ­ры­лым құры­лысы қарқынының төмен­дігі, бас­қару органдары жұмыс­тары­ның тиім­сіздігі, жеңіл­діктерді пай­да­ла­нудағы проблемалар, жер телім­­дерін алудың ұзақ мер­зімі мен арнайы экономикалық ай­мақ­тардағы салалық шектеулер  бар. 
Инвестициялар және даму министрлігінің мәліметінше, елі­мізде түрлі салалық бағыт бойын­ша өңдеу өнеркәсібінде 10 ар­найы экономикалық ай­мақ құ­рылған. Бүгінде арнайы эконо­микалық ай­мақ аумақтарында 154 жоба іс­ке қосылған, 651 млрд теңге инвес­тиция салынған, 11 600-ден астам жұмыс орны ашылған. Бюд­жетке салық түрінде 107 млрд-тан астам теңге қайтарылған. Биыл 3 мың жаңа жұмыс орны ашыла­тын қо­сымша 24 жобаны іске қосу жоспар­да бар. Алайда, осынша әле­уе­тіміз бар бола тұра, бұл саладағы жұ­мыс­тың екпіні әлі де төмен болып отыр. 
Инвестициялар және даму ми­нис­трлігінің мәліметінше, ин­дус­триялық аймақтардың тиімді жұмыс істеуіне кедергі келтіретін негіз­гі проблема олардың қызметін заң­намалық реттеудің және аймақ­тарды құру мен олардың жұмыс жасауы саясатына жауапты бірыңғай мемлекеттік органның жоқтығында болып отыр. Осыған байланысты Ин­вестициялар және даму ми­нистр­лігі заңнамаға өзгерістер енгі­зуді, атап айтқанда, жеке индус­трия­лық аймақтардың қызме­тін регламенттеуді ұсынды. Индус­триялық аймақтарды дамыту мәсе­лелерінің мемлекеттік саясатын қалыптастыру бойынша функ­цияларды Ұлттық экономика министр­лігінен Инвестициялар және даму министрлігіне беру ұсы­­нылып отыр. Оған қоса, аймақ­тар­дың өздерін дамыту мә­селелерін жер-жерлерде әкім­дік­тердің басқаруына қалдырған жөн.  

Қандай кедергілер бар?


«Әлемдік тәжірибеде АЭА инфрақұрылымы құрылысының орташа мерзімі 2-3 жылға созылады. Алайда, бізде бұл мерзім 5 жылдан асып түседі», деді Ж.Қасымбек. Бұл ретте министр біздің елде 10 жылдан бері инфрақұрылымы аяқталмай келе жатқан арнайы экономикалық аймақтардың бар екендігін мысалға келтірді. Тағы бір мәселе − басқару органдары жұмыстарының тиімсіздігі. Осыған байланысты министр бірқатар жұмыс жүргізіліп жатқанын жеткізді. «Сіздің тапсырмаңыз бойынша біз «ИТП» АЭА барлық қатысушыларының шарттарына толық аудит жүргіздік. Толық аудиттің қорытындысы бойынша өз міндеттерін орындамай отырған 42 қатысушымен шарттарды бұзу бойынша жұмыс жүргізілуде. Сондай жұ­мысты біз АЭА-ның меншік ие­лерімен бірлесіп басқа да АЭА-да бастадық», деді Ж.Қасымбек Үкі­­мет басшысына қарата айтқан сөз­інде. 
Сонымен қатар, министр арнайы экономикалық аймақтарда жеңілдіктерді пайдалануда да мәселелер бар екендігін атап өтті. Салықтық және басқа да жеңілдіктерді тиімді және нақты ұсыну үшін АЭА қатысушыларына салықтық әкімшілендіру тетігін оңтайландыру қажет. Оған қоса, арнайы экономикалық ай­мақ­тарда қатаң салалық шектеу бар. «Қызметтің басым бағыттарын кеңей­ту тәртібінің өзі қиын және айтарлықтай ұзақ процесс. Мем­лекет басшысының жарлықтарын және РБК комиссиясының оң ше­ші­мімен үш қаулысы қабылданғанға дейін инвесторларға бір жылға жуық күту қажет. Мысалы, біз жыл­дың басынан бастап  өңірлермен «Оң­түстік» АЭА химия және мұ­най-химия бөлігінде және «Пав­ло­­дар» АЭА металлургия және резең­ке бойынша қызметтің басым ба­ғыттарын кеңейту бойынша жұ­мыс жүргізіп жатырмыз. Атал­­ған мәселе қазіргі уақытта өкі­лет­тіктердің аражігін ажырату жө­­ніндегі Парламенттегі заң жоба­­сы шеңберінде ішінара шеші­луде. Бұл қызметтің басым түрле­ріне енгізілмеген жаңа жобалар бо­­йынша шешімдерді жедел қа­был­дауға мүмкіндік береді», деді министр. 
Сондай-ақ, тағы бір мәселе − өңірлерде жер учаскелерін алу ұзақ мерзімді қамтиды. Жалпы қағи­далар бойынша рұқсатнама құ­жаттары да жобалардың іске асырылуын баяулатуда. Алайда АЭА тәртібі әлемдік тәжірибеге сәй­кес арнайы жеңілдетілген тәр­тіпті қарастыруы қажет. Сондық­тан да АЭА режімінің әлеуетін то­лық көлемде ашып және жер учас­келерін, басқа да рұқсат беру құ­жаттарын алудың жеңілде­тілген тәр­тібін қарастыру қажет.
Арнайы экономикалық аймақ­тар мәселесі бойынша бизнес қо­ғам­дастықтың позициясы туралы «Атамекен» ҰКП басқарма төр­ағасы Абылай Мырзахметов айтып өтті. Сондай-ақ, Маңғыстау, Оңтүс­тік Қазақстан, Қарағанды, Пав­лодар, Қызылорда облыстары мен Алматы қаласының әкімдері есеп берді. Ал «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ басқарма төрағасы Өмірзақ Шө­кеев АЭА-дағы инфрақұрылым құры­лысының барысы туралы баяндады.
Талқылау қорытындысында Пре­мьер-Министр Б.Сағынтаев арнайы экономикалық және индус­триялық аймақтардың қызметін же­тілдіру бойынша қажетті шара­ларды қабылдауды тапсырды. Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың тиімділігі басқарушы компаниялардың қызметіне тіке­лей тәуелді. Осыған орай Бақыт­жан Сағынтаев жауапты мем­лекет­тік органдарға осындай ұйым­дар­ды таңдау кезінде мұқият қарап, олар­дың жұмыстарын тиімді бақылау қажеттігін айтты. Инвестициялар және даму министрлігіне Қаржы, Ұлттық экономика және Ауыл ша­руашылығы министрліктерімен бірлесіп, арнайы экономикалық аймақ қатысушыларына салық­тық әкімшіліктендіру тетігін оңтай­ландыру, қызметтің басымдықты түрлерін ұлғайту тәртібін жеңілдету мен арнайы экономикалық ай­мақ­тарға жер телімдерін берудің жеке, жеңілдетілген тәртібін әзір­леу мә­селелерін пысықтау тапсырылды. 
Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Асқар Маминге кө­терілген мәселелердің шешімін бақылауға алу жүктелді.

АӘК алудың жаңа тәртібі


Жаңа форматтағы атаулы әлеу­меттік көмекті енгізуге дайындық туралы Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау министрі Тамара Дүйсенова баяндады. Министрдің мәлімдеуінше, 2018 жылғы 1 қаң­тардан бастап енгізілетін жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек жәрдемақы тағайындау рәсімін едәуір жеңілдетіп, оны алушыларды барынша қамтуға мүмкіндік береді. Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек қазіргі қолданыстағы жәрдемақылардың үш түрін алмастырады, осылайша жәрдемақыны алуға қажетті құжаттардың санын айтарлықтай қысқарту көзделген. 
Жаңа форматтағы атаулы әлеу­меттік көмек шартсыз және шартты ақшалай көмекке бөлінген. Шартсыз көмек еңбекке жарамды отбасы мүшесі жоқ барлық отбасыларға (мысалға, мүгедектер немесе зейнеткерлер отбасыларына), немесе еңбекке жарамды отбасы мүшесі дәлелді себептер бойынша жұмысқа араласа алмайтын отбасыларға (мысалға, мектепке дейінгі жастағы балалары бар жалғыз басты аналарға) беріледі. Осындай отбасыларға жәрдемақыны алу үшін жұмыспен қамту шараларына міндетті түрде қатысу талап етілмейді. Ал шартты ақшалай көмек отбасында кем дегенде бір еңбекке жарамды мүшесі бар отбасыларға әлеу­меттік келісімшартқа қол қо­йып, отбасының еңбекке жарам­ды барлық мүшесі жұмыспен қам­ту шараларына міндетті түрде қатыс­қан кезде беріледі.
Т.Дүйсенованың айтуынша, әлеу­меттік көмек жүйесіндегі рефор­ма нәтижесінде жаңа формат­тағы атаулы әлеуметтік көмектің әрбір алушысы үшін жәрдемақы сомасы 2018 жылы орташа есеппен 25 пайызға ұлғайтылады.
Әлеуметтік көмек алу ереже­леріне енгізілген өзгерістерге ха­лықты дайындау үшін еліміздің үш өңірінде 2014 жылдан бастап қанатқақты режімде «Өрлеу» жобасы іске асырылған. Бағдарламаға шамамен 79 мың азамат қатысқан, олардың 19 мыңға жуығы ең­бек­пен қамтылған. Өңірлерде қанат­қақты жобаны жүзеге асыру мен жұмыспен қамту шаралары туралы Ақмола және Жам­был об­лыстарының әкімдері М.Мыр­залин мен К.Көкірекбаев есеп берді.
Талқылау қорытындысында Премьер-Министр Б.Сағынтаев «Нәтижелі жұмыспен қамту және жап­пай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасына еңбекке қабілетті ха­лықты белсенді түрде тартуды тапсырды. Сондай-ақ, халық ара­сында түсіндіру жұмысын кеңі­нен жүргізу керектігін ескертті. Бар­лық деңгейдегі әкімдерге жаңа фор­маттағы атаулы әлеуметтік көмек көрсету шарттарына жататын отбасылар санатын анықтау жүктелді. 
2017 жылдың соңына дейін әр­бір аз қамтылған отбасы мен олар­дың еңбекке қабілетті мүшелерін оқыту, еңбекпен қамту, жеке кә­сі­бін ашу бойынша жеке жоспар­лар жасауға дейін жұмыспен қам­ту мәселесін пысықтау қажет. Бұл жұ­мысты сапалы жүргізу үшін Үкімет басшысы Еңбек жә­не халықты әлеуметтік қорғау министр­лігіне жергілікті атқарушы орган­дар және жұмыспен қамту орта­лық­тарының қызметкерлерін даярлау­ды қамтамасыз етуді тапсырды.  
Үкіметтің әлеуметтік көмек фор­матын өзгерту бойынша жұмы­сы Мемлекет басшысының «Бес инс­титуттық реформаны  жүзеге асыру бойынша 100 нақты қадам» Ұлт жоспарының міндеттеріне сәй­кес жүргізіліп жатыр. 84-қадамда әлеуметтік көмекті оған шын мәнінде мұқтаж азаматтар үшін ғана оның атаулы сипатын күшейту арқылы оңтайландыру туралы айтылған болатын. 

Динара БІТІКОВА, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу