Тапсырмалар тиянақталды

Алдағы жылдан бастап елімізде атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алудың тәртібі өзгереді. Ал сол жаңа форматты енгізуге дайындық барысы қалай? Бұл мәселе кеше Үкімет отырысында талқыланды. Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен өткен жиында еліміздегі арнайы экономикалық аймақтардың (АЭА) даму жайы да қаралды.
Егемен Қазақстан
07.06.2017 4689
2

АЭА даму қарқыны қалай?
Мәлім болғандай, еліміздегі арнайы экономикалық аймақтардың даму қарқыны мәз емес. Мәселен, Инвестициялар және даму ми­нистрі Жеңіс Қасымбек арнайы эко­номикалық аймақтар қыз­метіне жүргізілген талдау қоры­тындысы бойынша бірқатар жүйе­лі мәселелер анықталғанын айтты. Олардың қатарында ин­фра­құ­ры­лым құры­лысы қарқынының төмен­дігі, бас­қару органдары жұмыс­тары­ның тиім­сіздігі, жеңіл­діктерді пай­да­ла­нудағы проблемалар, жер телім­­дерін алудың ұзақ мер­зімі мен арнайы экономикалық ай­мақ­тардағы салалық шектеулер  бар. 
Инвестициялар және даму министрлігінің мәліметінше, елі­мізде түрлі салалық бағыт бойын­ша өңдеу өнеркәсібінде 10 ар­найы экономикалық ай­мақ құ­рылған. Бүгінде арнайы эконо­микалық ай­мақ аумақтарында 154 жоба іс­ке қосылған, 651 млрд теңге инвес­тиция салынған, 11 600-ден астам жұмыс орны ашылған. Бюд­жетке салық түрінде 107 млрд-тан астам теңге қайтарылған. Биыл 3 мың жаңа жұмыс орны ашыла­тын қо­сымша 24 жобаны іске қосу жоспар­да бар. Алайда, осынша әле­уе­тіміз бар бола тұра, бұл саладағы жұ­мыс­тың екпіні әлі де төмен болып отыр. 
Инвестициялар және даму ми­нис­трлігінің мәліметінше, ин­дус­триялық аймақтардың тиімді жұмыс істеуіне кедергі келтіретін негіз­гі проблема олардың қызметін заң­намалық реттеудің және аймақ­тарды құру мен олардың жұмыс жасауы саясатына жауапты бірыңғай мемлекеттік органның жоқтығында болып отыр. Осыған байланысты Ин­вестициялар және даму ми­нистр­лігі заңнамаға өзгерістер енгі­зуді, атап айтқанда, жеке индус­трия­лық аймақтардың қызме­тін регламенттеуді ұсынды. Индус­триялық аймақтарды дамыту мәсе­лелерінің мемлекеттік саясатын қалыптастыру бойынша функ­цияларды Ұлттық экономика министр­лігінен Инвестициялар және даму министрлігіне беру ұсы­­нылып отыр. Оған қоса, аймақ­тар­дың өздерін дамыту мә­селелерін жер-жерлерде әкім­дік­тердің басқаруына қалдырған жөн.  

Қандай кедергілер бар?


«Әлемдік тәжірибеде АЭА инфрақұрылымы құрылысының орташа мерзімі 2-3 жылға созылады. Алайда, бізде бұл мерзім 5 жылдан асып түседі», деді Ж.Қасымбек. Бұл ретте министр біздің елде 10 жылдан бері инфрақұрылымы аяқталмай келе жатқан арнайы экономикалық аймақтардың бар екендігін мысалға келтірді. Тағы бір мәселе − басқару органдары жұмыстарының тиімсіздігі. Осыған байланысты министр бірқатар жұмыс жүргізіліп жатқанын жеткізді. «Сіздің тапсырмаңыз бойынша біз «ИТП» АЭА барлық қатысушыларының шарттарына толық аудит жүргіздік. Толық аудиттің қорытындысы бойынша өз міндеттерін орындамай отырған 42 қатысушымен шарттарды бұзу бойынша жұмыс жүргізілуде. Сондай жұ­мысты біз АЭА-ның меншік ие­лерімен бірлесіп басқа да АЭА-да бастадық», деді Ж.Қасымбек Үкі­­мет басшысына қарата айтқан сөз­інде. 
Сонымен қатар, министр арнайы экономикалық аймақтарда жеңілдіктерді пайдалануда да мәселелер бар екендігін атап өтті. Салықтық және басқа да жеңілдіктерді тиімді және нақты ұсыну үшін АЭА қатысушыларына салықтық әкімшілендіру тетігін оңтайландыру қажет. Оған қоса, арнайы экономикалық ай­мақ­тарда қатаң салалық шектеу бар. «Қызметтің басым бағыттарын кеңей­ту тәртібінің өзі қиын және айтарлықтай ұзақ процесс. Мем­лекет басшысының жарлықтарын және РБК комиссиясының оң ше­ші­мімен үш қаулысы қабылданғанға дейін инвесторларға бір жылға жуық күту қажет. Мысалы, біз жыл­дың басынан бастап  өңірлермен «Оң­түстік» АЭА химия және мұ­най-химия бөлігінде және «Пав­ло­­дар» АЭА металлургия және резең­ке бойынша қызметтің басым ба­ғыттарын кеңейту бойынша жұ­мыс жүргізіп жатырмыз. Атал­­ған мәселе қазіргі уақытта өкі­лет­тіктердің аражігін ажырату жө­­ніндегі Парламенттегі заң жоба­­сы шеңберінде ішінара шеші­луде. Бұл қызметтің басым түрле­ріне енгізілмеген жаңа жобалар бо­­йынша шешімдерді жедел қа­был­дауға мүмкіндік береді», деді министр. 
Сондай-ақ, тағы бір мәселе − өңірлерде жер учаскелерін алу ұзақ мерзімді қамтиды. Жалпы қағи­далар бойынша рұқсатнама құ­жаттары да жобалардың іске асырылуын баяулатуда. Алайда АЭА тәртібі әлемдік тәжірибеге сәй­кес арнайы жеңілдетілген тәр­тіпті қарастыруы қажет. Сондық­тан да АЭА режімінің әлеуетін то­лық көлемде ашып және жер учас­келерін, басқа да рұқсат беру құ­жаттарын алудың жеңілде­тілген тәр­тібін қарастыру қажет.
Арнайы экономикалық аймақ­тар мәселесі бойынша бизнес қо­ғам­дастықтың позициясы туралы «Атамекен» ҰКП басқарма төр­ағасы Абылай Мырзахметов айтып өтті. Сондай-ақ, Маңғыстау, Оңтүс­тік Қазақстан, Қарағанды, Пав­лодар, Қызылорда облыстары мен Алматы қаласының әкімдері есеп берді. Ал «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ басқарма төрағасы Өмірзақ Шө­кеев АЭА-дағы инфрақұрылым құры­лысының барысы туралы баяндады.
Талқылау қорытындысында Пре­мьер-Министр Б.Сағынтаев арнайы экономикалық және индус­триялық аймақтардың қызметін же­тілдіру бойынша қажетті шара­ларды қабылдауды тапсырды. Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың тиімділігі басқарушы компаниялардың қызметіне тіке­лей тәуелді. Осыған орай Бақыт­жан Сағынтаев жауапты мем­лекет­тік органдарға осындай ұйым­дар­ды таңдау кезінде мұқият қарап, олар­дың жұмыстарын тиімді бақылау қажеттігін айтты. Инвестициялар және даму министрлігіне Қаржы, Ұлттық экономика және Ауыл ша­руашылығы министрліктерімен бірлесіп, арнайы экономикалық аймақ қатысушыларына салық­тық әкімшіліктендіру тетігін оңтай­ландыру, қызметтің басымдықты түрлерін ұлғайту тәртібін жеңілдету мен арнайы экономикалық ай­мақ­тарға жер телімдерін берудің жеке, жеңілдетілген тәртібін әзір­леу мә­селелерін пысықтау тапсырылды. 
Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Асқар Маминге кө­терілген мәселелердің шешімін бақылауға алу жүктелді.

АӘК алудың жаңа тәртібі


Жаңа форматтағы атаулы әлеу­меттік көмекті енгізуге дайындық туралы Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау министрі Тамара Дүйсенова баяндады. Министрдің мәлімдеуінше, 2018 жылғы 1 қаң­тардан бастап енгізілетін жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек жәрдемақы тағайындау рәсімін едәуір жеңілдетіп, оны алушыларды барынша қамтуға мүмкіндік береді. Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек қазіргі қолданыстағы жәрдемақылардың үш түрін алмастырады, осылайша жәрдемақыны алуға қажетті құжаттардың санын айтарлықтай қысқарту көзделген. 
Жаңа форматтағы атаулы әлеу­меттік көмек шартсыз және шартты ақшалай көмекке бөлінген. Шартсыз көмек еңбекке жарамды отбасы мүшесі жоқ барлық отбасыларға (мысалға, мүгедектер немесе зейнеткерлер отбасыларына), немесе еңбекке жарамды отбасы мүшесі дәлелді себептер бойынша жұмысқа араласа алмайтын отбасыларға (мысалға, мектепке дейінгі жастағы балалары бар жалғыз басты аналарға) беріледі. Осындай отбасыларға жәрдемақыны алу үшін жұмыспен қамту шараларына міндетті түрде қатысу талап етілмейді. Ал шартты ақшалай көмек отбасында кем дегенде бір еңбекке жарамды мүшесі бар отбасыларға әлеу­меттік келісімшартқа қол қо­йып, отбасының еңбекке жарам­ды барлық мүшесі жұмыспен қам­ту шараларына міндетті түрде қатыс­қан кезде беріледі.
Т.Дүйсенованың айтуынша, әлеу­меттік көмек жүйесіндегі рефор­ма нәтижесінде жаңа формат­тағы атаулы әлеуметтік көмектің әрбір алушысы үшін жәрдемақы сомасы 2018 жылы орташа есеппен 25 пайызға ұлғайтылады.
Әлеуметтік көмек алу ереже­леріне енгізілген өзгерістерге ха­лықты дайындау үшін еліміздің үш өңірінде 2014 жылдан бастап қанатқақты режімде «Өрлеу» жобасы іске асырылған. Бағдарламаға шамамен 79 мың азамат қатысқан, олардың 19 мыңға жуығы ең­бек­пен қамтылған. Өңірлерде қанат­қақты жобаны жүзеге асыру мен жұмыспен қамту шаралары туралы Ақмола және Жам­был об­лыстарының әкімдері М.Мыр­залин мен К.Көкірекбаев есеп берді.
Талқылау қорытындысында Премьер-Министр Б.Сағынтаев «Нәтижелі жұмыспен қамту және жап­пай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасына еңбекке қабілетті ха­лықты белсенді түрде тартуды тапсырды. Сондай-ақ, халық ара­сында түсіндіру жұмысын кеңі­нен жүргізу керектігін ескертті. Бар­лық деңгейдегі әкімдерге жаңа фор­маттағы атаулы әлеуметтік көмек көрсету шарттарына жататын отбасылар санатын анықтау жүктелді. 
2017 жылдың соңына дейін әр­бір аз қамтылған отбасы мен олар­дың еңбекке қабілетті мүшелерін оқыту, еңбекпен қамту, жеке кә­сі­бін ашу бойынша жеке жоспар­лар жасауға дейін жұмыспен қам­ту мәселесін пысықтау қажет. Бұл жұ­мысты сапалы жүргізу үшін Үкімет басшысы Еңбек жә­не халықты әлеуметтік қорғау министр­лігіне жергілікті атқарушы орган­дар және жұмыспен қамту орта­лық­тарының қызметкерлерін даярлау­ды қамтамасыз етуді тапсырды.  
Үкіметтің әлеуметтік көмек фор­матын өзгерту бойынша жұмы­сы Мемлекет басшысының «Бес инс­титуттық реформаны  жүзеге асыру бойынша 100 нақты қадам» Ұлт жоспарының міндеттеріне сәй­кес жүргізіліп жатыр. 84-қадамда әлеуметтік көмекті оған шын мәнінде мұқтаж азаматтар үшін ғана оның атаулы сипатын күшейту арқылы оңтайландыру туралы айтылған болатын. 

Динара БІТІКОВА, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Жібек жолының жаңа бағыты

19.09.2018

Гектарына – 62,5 центнер!

19.09.2018

Жұлдызы биік Жуалы

19.09.2018

Өзара үнқатысу мәдениетін қалыптастыру маңызды

19.09.2018

Сенатта – атыраулық ардагерлер

19.09.2018

Ғасырдан астам тарихы бар

19.09.2018

Рухани жаңғыру және білім беру ісі

19.09.2018

Межелі жоспарға жету көзделді

19.09.2018

Esti men eski

19.09.2018

Алаш арыстары білім алған Семейдегі оқу орнына 115 жыл толды

19.09.2018

«Егеменнің» жаңа жобасы

19.09.2018

Судың да сұрауы бар

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу