Татами үстін жалын шарпыды

​Өткен сенбі, жексенбі күн­дері Алматыда Қазақ елі Дзюдо федерациясының Құр­метті президенті Бекет Махмұтов жүлдесі үшін жастар арасында дзюдодан халықаралық турнир өтті дүрілдеп. Сол тур­нир­дің салтанатты ашылу сә­тінде Олимпиада чемпионы Ермахан Ыбырайымов Бекет ағаны алтын медальмен ма­рапаттады. Бұл – 1996 жылғы Атланта олимпиадасы алтын медалінің көшірмесі. Олим­пиада комитетінің медалі де табыс етілді.
Егемен Қазақстан
27.04.2017 10834
2

Дзюдо турнирінде қаптаған боксшылар... Екінің бірі, егеудің сынығы емес, Олимпиада чемпиондары бастаған мықтылар. Олимпиада чемпиондары Ермахан Ыбырайымов, Бақтияр Артаев, КСРО жеңімпазы Кә­рімжан Абдрахманов, әлем чемпионы Галиб Жафаров, ел боксы дәурендеген кезде бас бап­кер болған Тұрсынғали Еділов. Алтын балық үйі­рін­дей бұлардың дзюдо тур­ни­рінде неге жүргендерін көп­шілік жүректерімен сезеді, кейбіреулер аңтарылып қалған. 

Тоқсаныншы жылдардың қиын күндерінде спортшы­лардың жағдайлары да мәз емес еді. Шетелде өтетін жарыстар, елдегі оқу-жаттығу жиын­дары қомақты қаржыны қажет етті. Сол ауыр кезеңде Бекет Махмұтов Қазақ елі бокс федерациясының тізгінін қолына алды. Сол 1993 жылдан бастап бокстың дәуірлеу, дәурендеу кезеңі басталды. Бекет аға қаржысын да, бар қажыр-қайратын да аямай, түрен салды. Қазақ боксының тынысы ашылды, боксшылар дүр етіп сілкініп шыға келді. Махмұтов 1996-2006 жылдары АИБА-ның 1-вице-президенті болып сайланды. Сол биік лауазымда жүріп қазақ боксшыларын әлемдік до­даларда қақпайлаудан, қия­наттан қорғады. Аса беделді ұйымның басшылығында жүр­­генде қазақ боксшылары буыр­қанып, бұрқанып шыңға ұмтылды. Әлемнің ең беделді додасы Олимпиададан алтын, күміс, қола медальдармен орала бастады. Бұл жерде Бекет Махмұтовтың орасан зор еңбегі бар. Қандай талант болсын, бабы келмесе, қолдау болмаса бағы да таяды. Мына жерде атақты боксшылардың жүруінің сыры да осында. Бекет ағаға деген шексіз алғыстарын, ризашылықтарын білдіруде.

«Халық арена» сарайының төрінде төселген үш татами үсті жалын шарпиды. Әзербайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Грузия, Молдова және Қазақ елінің балуандары жауырындарынан бу атқылап, сілкілесіп жатыр. Турнирдің тұңғыш рет өткізіліп жатқанына қарамастан, балуандар саны өте көп. Межелеген 400 балуан орнына 530 татами шеберлері білек түре жетіпті. Тек 60 кило салмақтың өзінде 60, ал 66 килода 67 балуан. Осы­­дан-ақ турнирге деген ықыласты бағамдай беріңіз. Жан­­күйер қарасы да мол.

Ұлт спортының жана­шыры Бекет Махмұтов 2009 жылы Қазақ елі дзюдо фе­дерациясының президенті болып сайланды. Өте іскер басшы дзюдоны да дүрілдетіп көтере бастады. Балуандар әлем­дік додаларда бұзып-жа­рып шыға келді. Кейін бұл іскер де, ойлы басшының бе­делін құрлықтағылар мойын­дап, Азия Дзюдо одағының вице-президенті лауазымына сайлады. Асхат Житкеев, Асхат Шахаров, Максим Раков, Ғалымжан Мұқанов, Елдос Сметовтердің Олимпиада, әлем чемпионаттарында Қазақ елінің қасиетті туын желбіреткен жыл­дар – федерацияны Бекет Мах­мұтов басқарған алтын кезең. Тек 2009-2012 жылдары жастар арасынан жарқ етіп Азияның 10 чемпионы шықты. Булығып жүрген жас толқын бұрқ етіп жанартаудай атылды. Жанартауға дүмпу берген – осы Бекет аға. Сондықтан да бұл ақса­қалға деген спортшылар құ­рметі ерекше. Әсіресе, дзюдо мен бокста.

Осы жылы наурыз айында Орал қаласында жастар арасында бокстан Бекет Махмұтов жүлдесі үшін халықаралық турнир өткізді шапағатын көрген шәкірттері. Енді Алматыда өтті халықаралық дзюдо турнирі ақ жүрек ақсақал құрметіне. Бұл – сонау қиын кезеңде ша­пағатын, қамқорлығын көрген шәкірттерінің алғысы. Жақсылық ұмытылмаса екен деген сауапты іс. Бұл турнир­дің өтуіне ұйытқы болған – Олим­­пиаданың күміс жүл­де­гері (Бейжің, 2008 ж.), әлем чем­пионатының қола медаль иегері (Мюнхен, 2001 ж.) Асхат Жит­­кеев бастаған дзюдо мамандары.

– Қазіргі жастар білсін, Бе­кет Махмұтов ағамыздың қан­дай ақ жүрек, ұлт спортының жанашыры болғанын, – деді Қазақ дзюдо федерациясының даму жөніндегі директоры Асхат Житкеев. – Бекет ағаның жүрегі де, қолы да ашық жан. Құрамадағы әр балуанның атын білетін. Үнемі намыстарын қай­рап, қамшылап отыратын. Же­ңімпаздар мен жүлдегерлерді қаржылай қомақты сыйақы бе­ріп, қанаттандырып отырды. Спортшылардың тарықпауына баса көңіл бөлді. Жарыстарға елден бұрын келіп, елдің соңынан қай­татын. Біз де сол кісінің іс­кер­лік тәжірибесінен үлгі ал­дық. Жақсылықты ұмытуға бол­майды. Шіркін, осындай адам­дар көбірек болса екен елі­­мізде.

Турнирге арнайы келген Азия Дзюдо одағының бас хатшысы Мукеш Кумар мен Азия одағының спорт директоры Че Куонг Хон жарыстың жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын, табысты өткенін ықыласпен айт­ты. Бұл – Қазақ еліндегі дзюдо күресінің даму қарқынына бер­ген баға.

Әзербайжан – дзюдо күресі жақсы дамыған ел. Елнур Мамедли, Назим Гусенов сияқ­­ты Олмпиада чемпиондары, Ельхом Мамедовтей әлем чемпионы шыққан топы­рақ. Олимпиада және әлем біріншілігінің жүлдегерлері де жеткілікті.

– Мамыр айында Әзербай­жанда «Ислам ойындары» өтеді, ел қазір үлкен дайындық үстінде, – деді команданы алып келген жасөспірімдер құрамасының аға бапкері Адил Садыков. – Соның бағдарламасында дзюдо да бар. Құраманың бас балуандары Санкт-Петербургтегі Гран-при жарысына кетті. Кейбіреулері шет­елде оқу-жаттығу жиынын­да. Бұл турнирге 3 балуан әкел­гем. Үш-үш белдесу өткіз­ді, шамаларының жеткені сол. Турнирдің ұйымдастыру дең­гейі өте жоғары, төрешілер де әділ қазылық етті. Күні кеше ғана ересектер арасында Еуропа чемпионаты өтті Польшада. Екі алтын, үш қола медаль жеңіп алдық. Осының өзі Әзербайжан дзюдосының деңгейін көрсетіп тұр. Тағы бір айта кететін нәрсе, біз шетелден бапкер де, спортшы да шақырмаймыз. Қайтеміз, шетел маманын асырап, білікті бапкерлер мен Олимпиада чемпиондары өзімізде де бар.

Көрші Өзбекстан дзюдосы да жақсы көтеріліп келеді. Бұл елде Олимпиада чемпионы болмағанымен, Армен Баг­дасаров, Абдулло Тангриев, Ришод Собиров, Диорбек Уроз­баев сияқты Олимпиада жүл­дегерлері бар. Осы елден қалың қол болып 44 балуан жетті. Турнирдің бірінші күні 1 алтын, 1 қола медальға ие болды. 1996 жылы Атланта олимпиа­дасында күміс медаль жеңіп алған Армен Багдасаровтың ұлы Артем Багдасаров финалда біздің Қайсар Шамшадиновтан жеңілді.

Қазақ елінің қыздар құра­масы сегіз салмақта да алтын тұғырды меншіктеп алды. Олар: Адия Сайын (44 кг), Ақмарал Науат­бек (48 кг), Диана Аипова (52 кг), Аида Карчаева (57 кг), Гүл­дерайым Әлмағанбет (63 кг), Перизат Қадірбекова (70 кг), Әми­на Расул (78 кг), Нұрғаным Тұршабек (+78 кг). Жігіттер құрамасы жеті салмақта алтын тұғырға көтерілді. Олар: Дә­мір Болатбеков( 55 г), Марат Жан­қожа (66 кг), Барыс Қуан (73 кг), Мадияр Сембаев (81 кг), Ал­мас Жұмағали (90 кг), Қайсар Шам­шидинов (100 кг), Санжар Жабборов (+100 кг). Тек 60 кило­дағы өзбекстандық Кемран Ну­ри­лаев қана ырық бермей, алтын жүлдені жұлып әкетті. Өз­бек қызы Нодира Юлдашева (78 кг) мен қырғыз Кристина Нежникова (+78 кг) қола ме­дальға қол жеткізді. Ерлер арасында қырғызстандық Асман Акылбекұлы (60 кг), грузиялық Гиорги Базандарашвили (66 кг) және өзбекстандық Адхамжон Ах­медов (90 кг) пен Синдор Ну­руллоев (66 кг) қола медальға ие болды. Әзербайжан, Молдова ел­­дерінің дзюдошылары ең­се­лері түсіп, елге қайтты. Қа­зақ елі­нің қоржыны – уыс-уыс медаль.


Зейнел ЖЕКЕЙҰЛЫ,

журналист

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

Оралдықтар 19 қаңтарда суық суға шомылады

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстар тұрақты жүргізіліп келеді

17.01.2019

Жаңадан ашылған ауданға жастар оралып жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу