Татами үстін жалын шарпыды

​Өткен сенбі, жексенбі күн­дері Алматыда Қазақ елі Дзюдо федерациясының Құр­метті президенті Бекет Махмұтов жүлдесі үшін жастар арасында дзюдодан халықаралық турнир өтті дүрілдеп. Сол тур­нир­дің салтанатты ашылу сә­тінде Олимпиада чемпионы Ермахан Ыбырайымов Бекет ағаны алтын медальмен ма­рапаттады. Бұл – 1996 жылғы Атланта олимпиадасы алтын медалінің көшірмесі. Олим­пиада комитетінің медалі де табыс етілді.
Егемен Қазақстан
27.04.2017 10220
2

Дзюдо турнирінде қаптаған боксшылар... Екінің бірі, егеудің сынығы емес, Олимпиада чемпиондары бастаған мықтылар. Олимпиада чемпиондары Ермахан Ыбырайымов, Бақтияр Артаев, КСРО жеңімпазы Кә­рімжан Абдрахманов, әлем чемпионы Галиб Жафаров, ел боксы дәурендеген кезде бас бап­кер болған Тұрсынғали Еділов. Алтын балық үйі­рін­дей бұлардың дзюдо тур­ни­рінде неге жүргендерін көп­шілік жүректерімен сезеді, кейбіреулер аңтарылып қалған. 

Тоқсаныншы жылдардың қиын күндерінде спортшы­лардың жағдайлары да мәз емес еді. Шетелде өтетін жарыстар, елдегі оқу-жаттығу жиын­дары қомақты қаржыны қажет етті. Сол ауыр кезеңде Бекет Махмұтов Қазақ елі бокс федерациясының тізгінін қолына алды. Сол 1993 жылдан бастап бокстың дәуірлеу, дәурендеу кезеңі басталды. Бекет аға қаржысын да, бар қажыр-қайратын да аямай, түрен салды. Қазақ боксының тынысы ашылды, боксшылар дүр етіп сілкініп шыға келді. Махмұтов 1996-2006 жылдары АИБА-ның 1-вице-президенті болып сайланды. Сол биік лауазымда жүріп қазақ боксшыларын әлемдік до­даларда қақпайлаудан, қия­наттан қорғады. Аса беделді ұйымның басшылығында жүр­­генде қазақ боксшылары буыр­қанып, бұрқанып шыңға ұмтылды. Әлемнің ең беделді додасы Олимпиададан алтын, күміс, қола медальдармен орала бастады. Бұл жерде Бекет Махмұтовтың орасан зор еңбегі бар. Қандай талант болсын, бабы келмесе, қолдау болмаса бағы да таяды. Мына жерде атақты боксшылардың жүруінің сыры да осында. Бекет ағаға деген шексіз алғыстарын, ризашылықтарын білдіруде.

«Халық арена» сарайының төрінде төселген үш татами үсті жалын шарпиды. Әзербайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Грузия, Молдова және Қазақ елінің балуандары жауырындарынан бу атқылап, сілкілесіп жатыр. Турнирдің тұңғыш рет өткізіліп жатқанына қарамастан, балуандар саны өте көп. Межелеген 400 балуан орнына 530 татами шеберлері білек түре жетіпті. Тек 60 кило салмақтың өзінде 60, ал 66 килода 67 балуан. Осы­­дан-ақ турнирге деген ықыласты бағамдай беріңіз. Жан­­күйер қарасы да мол.

Ұлт спортының жана­шыры Бекет Махмұтов 2009 жылы Қазақ елі дзюдо фе­дерациясының президенті болып сайланды. Өте іскер басшы дзюдоны да дүрілдетіп көтере бастады. Балуандар әлем­дік додаларда бұзып-жа­рып шыға келді. Кейін бұл іскер де, ойлы басшының бе­делін құрлықтағылар мойын­дап, Азия Дзюдо одағының вице-президенті лауазымына сайлады. Асхат Житкеев, Асхат Шахаров, Максим Раков, Ғалымжан Мұқанов, Елдос Сметовтердің Олимпиада, әлем чемпионаттарында Қазақ елінің қасиетті туын желбіреткен жыл­дар – федерацияны Бекет Мах­мұтов басқарған алтын кезең. Тек 2009-2012 жылдары жастар арасынан жарқ етіп Азияның 10 чемпионы шықты. Булығып жүрген жас толқын бұрқ етіп жанартаудай атылды. Жанартауға дүмпу берген – осы Бекет аға. Сондықтан да бұл ақса­қалға деген спортшылар құ­рметі ерекше. Әсіресе, дзюдо мен бокста.

Осы жылы наурыз айында Орал қаласында жастар арасында бокстан Бекет Махмұтов жүлдесі үшін халықаралық турнир өткізді шапағатын көрген шәкірттері. Енді Алматыда өтті халықаралық дзюдо турнирі ақ жүрек ақсақал құрметіне. Бұл – сонау қиын кезеңде ша­пағатын, қамқорлығын көрген шәкірттерінің алғысы. Жақсылық ұмытылмаса екен деген сауапты іс. Бұл турнир­дің өтуіне ұйытқы болған – Олим­­пиаданың күміс жүл­де­гері (Бейжің, 2008 ж.), әлем чем­пионатының қола медаль иегері (Мюнхен, 2001 ж.) Асхат Жит­­кеев бастаған дзюдо мамандары.

– Қазіргі жастар білсін, Бе­кет Махмұтов ағамыздың қан­дай ақ жүрек, ұлт спортының жанашыры болғанын, – деді Қазақ дзюдо федерациясының даму жөніндегі директоры Асхат Житкеев. – Бекет ағаның жүрегі де, қолы да ашық жан. Құрамадағы әр балуанның атын білетін. Үнемі намыстарын қай­рап, қамшылап отыратын. Же­ңімпаздар мен жүлдегерлерді қаржылай қомақты сыйақы бе­ріп, қанаттандырып отырды. Спортшылардың тарықпауына баса көңіл бөлді. Жарыстарға елден бұрын келіп, елдің соңынан қай­татын. Біз де сол кісінің іс­кер­лік тәжірибесінен үлгі ал­дық. Жақсылықты ұмытуға бол­майды. Шіркін, осындай адам­дар көбірек болса екен елі­­мізде.

Турнирге арнайы келген Азия Дзюдо одағының бас хатшысы Мукеш Кумар мен Азия одағының спорт директоры Че Куонг Хон жарыстың жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын, табысты өткенін ықыласпен айт­ты. Бұл – Қазақ еліндегі дзюдо күресінің даму қарқынына бер­ген баға.

Әзербайжан – дзюдо күресі жақсы дамыған ел. Елнур Мамедли, Назим Гусенов сияқ­­ты Олмпиада чемпиондары, Ельхом Мамедовтей әлем чемпионы шыққан топы­рақ. Олимпиада және әлем біріншілігінің жүлдегерлері де жеткілікті.

– Мамыр айында Әзербай­жанда «Ислам ойындары» өтеді, ел қазір үлкен дайындық үстінде, – деді команданы алып келген жасөспірімдер құрамасының аға бапкері Адил Садыков. – Соның бағдарламасында дзюдо да бар. Құраманың бас балуандары Санкт-Петербургтегі Гран-при жарысына кетті. Кейбіреулері шет­елде оқу-жаттығу жиынын­да. Бұл турнирге 3 балуан әкел­гем. Үш-үш белдесу өткіз­ді, шамаларының жеткені сол. Турнирдің ұйымдастыру дең­гейі өте жоғары, төрешілер де әділ қазылық етті. Күні кеше ғана ересектер арасында Еуропа чемпионаты өтті Польшада. Екі алтын, үш қола медаль жеңіп алдық. Осының өзі Әзербайжан дзюдосының деңгейін көрсетіп тұр. Тағы бір айта кететін нәрсе, біз шетелден бапкер де, спортшы да шақырмаймыз. Қайтеміз, шетел маманын асырап, білікті бапкерлер мен Олимпиада чемпиондары өзімізде де бар.

Көрші Өзбекстан дзюдосы да жақсы көтеріліп келеді. Бұл елде Олимпиада чемпионы болмағанымен, Армен Баг­дасаров, Абдулло Тангриев, Ришод Собиров, Диорбек Уроз­баев сияқты Олимпиада жүл­дегерлері бар. Осы елден қалың қол болып 44 балуан жетті. Турнирдің бірінші күні 1 алтын, 1 қола медальға ие болды. 1996 жылы Атланта олимпиа­дасында күміс медаль жеңіп алған Армен Багдасаровтың ұлы Артем Багдасаров финалда біздің Қайсар Шамшадиновтан жеңілді.

Қазақ елінің қыздар құра­масы сегіз салмақта да алтын тұғырды меншіктеп алды. Олар: Адия Сайын (44 кг), Ақмарал Науат­бек (48 кг), Диана Аипова (52 кг), Аида Карчаева (57 кг), Гүл­дерайым Әлмағанбет (63 кг), Перизат Қадірбекова (70 кг), Әми­на Расул (78 кг), Нұрғаным Тұршабек (+78 кг). Жігіттер құрамасы жеті салмақта алтын тұғырға көтерілді. Олар: Дә­мір Болатбеков( 55 г), Марат Жан­қожа (66 кг), Барыс Қуан (73 кг), Мадияр Сембаев (81 кг), Ал­мас Жұмағали (90 кг), Қайсар Шам­шидинов (100 кг), Санжар Жабборов (+100 кг). Тек 60 кило­дағы өзбекстандық Кемран Ну­ри­лаев қана ырық бермей, алтын жүлдені жұлып әкетті. Өз­бек қызы Нодира Юлдашева (78 кг) мен қырғыз Кристина Нежникова (+78 кг) қола ме­дальға қол жеткізді. Ерлер арасында қырғызстандық Асман Акылбекұлы (60 кг), грузиялық Гиорги Базандарашвили (66 кг) және өзбекстандық Адхамжон Ах­медов (90 кг) пен Синдор Ну­руллоев (66 кг) қола медальға ие болды. Әзербайжан, Молдова ел­­дерінің дзюдошылары ең­се­лері түсіп, елге қайтты. Қа­зақ елі­нің қоржыны – уыс-уыс медаль.


Зейнел ЖЕКЕЙҰЛЫ,

журналист

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

19.09.2018

Йога жүктілікті жеңілдетеді

19.09.2018

Дамудың рецепті – балалардың ойнауы

19.09.2018

Жайнагүлдің жанарындағы жарқыл

19.09.2018

Теңіз деңгейінің көтерілуі әуежайларға қауіпті

19.09.2018

Интернеттен келер қауіп қандай?

19.09.2018

Жүректерге жылылық ұялатқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу