Тіркелдіңіз бе, азамат?

Егемен Қазақстан
23.02.2017 171
3

Осыдан бір ай бұрын азаматтарды тұрғылықты жері бойынша уақытша тіркеу мәселесі күн тәр­тібіне шыққан болатын. Се­б­е­бі, өткен жылғы 22 жел­тоқ­сан­да Мем­­лекет басшысы «Қазақ­стан Рес­­публикасының кейбір заң­на­ма­лық актілеріне экстремизмге жә­не тер­роризмге қарсы іс-қимыл мә­с­е­лелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң­­ға қол қойған соң, ол биылғы 7 қаңтарда күшіне толықтай енген еді. Соған орай осы заң шеңберінде ішкі көші-қон барысын реттейтін бір­қатар заңнамалық актілерге, атап айт­қанда, «Халықтың көші-қоны ту­ра­лы» Заңға, «Әкімшілік құқық бұ­зу­шы­лық туралы» Кодекске, «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңға, т.б. заңнамалық құжаттарға тиісті өз­герістер мен толықтырулар енгізілді. Бұл өзгерістер мен толықтырулардың бас­­­ты мақсаты ішкі көші-қон барысын ба­­қылауды күшейту, мониторингілеу екен­дігі түсінікті. Дәл қазіргі кезде елде тір­кел­ме­­ген азаматтардың саны едәуір кө­­рі­­неді. Халыққа қызмет көр­се­ту орта­лық­та­рына жүгінген аза­мат­тар­дың саны ша­мамен 8-9 мыңды құ­­рап отыр, бұл үсті­міздегі жылғы қаң­тар айындағы көр­сеткіштермен са­лыс­тыр­ғ­анда әл­деқайда аз, өйткені, қаң­тар айында күніне 25-40 мың адам түпкілікті және уақытша тіркелген болса, қазір олар­дың саны 3-4 есеге азая түскен. Мұн­дай жағдай азаматтарды өздерінің әлеу­­меттік қолдауларға, бірінші кезек­те, денсаулық сақтау және білім бе­р­у салаларындағы игіліктерге қол­же­­тімділігін айтарлықтай шектейді. Ал тұрғын үйлердің меншік иелері көп жағдайда өздерінің пәтерлерін жал­ға алушыларды тіркемейді. Бұл – олар қолданыстағы заңнаманы бұзып отыр деген сөз. Осылайша, «жасырын көші-қон» мен заңсыз пай­­­­­да табушылар мәселесі түпкілікті ше­­­­шілмеуде. Бір айдан астам мерзімге уақытша тұ­ру үшін келген ішкі көшіп-қону­шы­лар алғашқы күнінен бастап күн­тіз­белік 10 күн ішінде уақытша бола­тын не­месе тұратын жері бойынша тір­ке­луі тиіс. Бұл заңнамалық талаптарды бұз­ған жағдайда, яғни азамат уақытша тұ­­рып жатқан жерінде бір айдан аса уа­­қыт тіркеусіз тұрғаны үшін оған 7 АЕК, яғни 15 883 теңге айыппұл салынады. Осы бұзушылық бір жыл­дың ішінде қайталанған жағдайда айып­пұл 13 АЕК, яғни 29 497 теңге бо­­лады. Пә­тер, тұрғынжай меншік ие­­лері өз пәтерінде тұрып жатқан аза­мат­тар­ды тіркеуге қоймағаны үшін 10 АЕК, яғни 22 690 теңге айыппұл төлейді. Олар же­ке тұлға емес, шағын кәсіпкерлер бол­са, айыппұл көлемі 15 АЕК-ке немесе 34 035 теңгеге, ал ірі кәсіп­кер­лік субъектілері болса, 50 АЕК көр­сет­кішке, яғни 113 450 тең­ге­ге дейін ар­тады. Алайда, заң күшіне енгенімен, айыппұл салына қойған жоқ. Өйткені, айыппұл салу реті әлі де бірқатар нор­ма­тивті-құқықтық актілердің қабыл­да­нуын талап етеді. Сондықтан, бү­гінгі күні азаматтардың уақытша бол­ған жері бойынша тіркеусіз тұруын анық­тау шаралары жүргізіліп жатқан жоқ. Тек наурыз айынан бастап бұл заң бұзушылықтарға жол берген аза­мат­­тарға қатысты әкімшілік шаралар қабылданатындығы ескертілді. Сөй­тіп, үй немесе пәтерді жалға беретін адам­дар онда тұратын азаматтарды тір­кеуі міндеттелді. Ал тұрғылықты және уақытша бол­атын (тұратын) жері бойынша тір­кел­удің еш қиындығы жоқ. Ең бастысы, қажетті құжаттарды тіркеу орнына алып бару керек. Мәселен, ол үшін үй иесінің келісімі, үй иесінің жеке куә­лі­гі, тіркелушінің жеке куәлігі жә­не тір­келу үшін 226,9 теңге баж са­лығын төле­гені туралы түбіртек қа­жет. Соны­мен қатар, тіркелетін үй ие­сінің өзі ке­луі шарт немесе оның но­тариус куәландырған сенімхаты қа­жет. Бұдан бас­қа, биылғы жылғы 17 қаң­тардан баст­ап электрондық үкімет пор­талы ар­­қылы уақытша болатын (тұ­ратын) же­рі бойынша тіркелу мүм­кіндігі ту­ды, яғни электронды ци­фрлық қолы бол­ған жағдайда, азамат электрондық үкімет порталына жү­гіне алады. Осындай түрлі жеңілдіктерге бай­ла­­нысты бүгінде азаматтарды тұр­ғы­­­лықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу ба­­­рысы қайта қарқын ала бастады. Биыл­ғы 7 қаңтардан, яғни заң күшіне ен­­ген күннен бастап 14 ақпанға дей­ін­­гі мерзім ішінде 876 969 азамат тір­­­­келген, олардың 392 191-і тұр­ғы­лық­­ты жері бойынша, ал 484 778-і­ уа­­­қытша болатын (тұратын) жері бой­­ы­нша тіркелген. Соның ішінде тір­­келген азаматтар санының басым бө­­­­лігі – Алматы (165 229), Астана қа­ла­­­ларына (132 104), Алматы (82 130), Оң­түстік Қазақстан (71 364) және Шы­ғыс Қазақстан облыстарына (62 915) тиесілі болып отыр. Ал сіз тіркелдіңіз бе, азамат?

Александр ТАСБОЛАТОВ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу