Төл спорттың орны – төр

Астанада Дүниежүзілік қазақ күресі федерациясының кезекті конгресі өтті. Жиында қазақ күресінің қазіргі даму деңгейі, федерацияның соңғы кездері атқарған жұмысы мен алдағы жоба-жоспарлары талқыланды.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 4943
2

Конгресс жұмысына Америка, Африка, Еуропа және Азия құрлық­тарынан 46 елдің делегаттары, Мәдениет және спорт министрлігі Спорт және дене шынықтыру істері комитетінің қызметкерлері, ұлттық күрестің арда­герлері мен белгілі мамандар қатысты.

Конгресте әуелі федерацияның прези­денті Серік Төкеев баяндама жасады. Ол ұлттық күресіміз әлемдік аренаға шығып, жер жүзіне таныла бастаған кезден бері атқарылған жұмыстар туралы айтып берді. Серік Адамұлы өз сөзінде төл күресіміздің соңғы кездері шартарапқа кеңінен таныл­ғанын, одан 30 елде федерациялардың ашы­лып, осы уақытқа дейін 7 әлем, 11 Азия, 3 Еуропа мен Африка чемпионаты, 3 Әлем кубо­гы мен көптеген халықаралық жарыс­тар­дың өткізілгенін, ал биыл тұңғыш рет қазақ күресінен жабық ғимараттағы Азия ойын­дарында белдесу­лердің болатынын атап өтті.

– Қазақ күресін әлемдік аренаға шығару оңайға соққан жоқ. Біз бар күшімізді жұмыл­дырып, қаржылық және басқа да қиын­дықтарға мойымай, шетелдік маман­дарды көптеп тартуға күш сал­дық. Тек халықаралық жарыстар ұйымдастырумен шектелмей, әлем мойындаған белді ұйым­дардың назарын аударуға тырыстық. Соның нәтижесінде, қазақ күресі 2010 жылы ФИЛА-ның толық мүшесі болып қабылданды. Қазір ұлттық күресіміз бойынша барлық белдесулер UWW (Біріккен Күрес Әлемі) аясында өтеді. Осының бәрі төл күресімізді жер жүзінің төріне шығару үшін жасаған және жасап жатқан жұмыстарымыздың жемісі.

Біздің соңғы кездегі тағы бір жетіс­тігіміз – күресіміздің жабық ғима­раттағы Азия ойындарының бағдарламасына қосылуы. Бұл біле – білсек, үлкен жеңісі­міз. Енді біз келесі жылы өтетін жазғы Азиаданың кіле­міне балуан­дарымыздың шығуы үшін  жұмыс істеп жатырмыз. Амандық болса бұл күнге де жетеміз, – деді ол.

Одан әрі ол 2010-2016 жылдарда қазақ күресін ЮНЕСКО танып, мойындауы үшін қыруар шаруаның атқарыл­ғанын, был­тыр күресіміздің атал­ған халықаралық ұйым­ның 11-сессиясында «Мате­риалдық емес мәдени мұра» тізіміне енгенін, бұл оқиғаның тарихы­мызда тасқа қашалып мәңгі сақ­талып қалатынын атап өтті.

– Қазақ күресі ЮНЕСКО қанатының асты­на кіруі үшін ең әуелі Ха­лы­қ­­ара­лық жауын­гер­лі­к өнер одағы (WoMAU) мойындауы қажет екен. Оның академия­сы Оңтүстік Ко­рея­да орналас­қан. Сондықтан, біз 2010 жылдан бастап алты жыл қатарынан Чхун­­д­жуға, WoMAU сес­сиясына ма­ман­дарымыз­ды жіберіп отырдық. Олар кү­ре­­­сі­­мізді насихаттап, Халықаралық жауын­­­герлік өнер ода­ғы­­ның танып, білуі­не зор ық­пал етті. Тарихи ма­­ңы­зы зор бұл шара­­ға Материалдық емес мәдени мұраны қор­ғау жөніндегі Қазақ ұлттық комитетінің төрайымы Ханзада Есенова, ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері бойынша Қазақстан Респуб­лика­сы Ұлттық комиссиясының бас хат­шы­сы Әсел Өтегенова көп үлес қосты. Сөйтіп, былтыр Эфиопияда бол­ған ЮНЕСКО-ның 11-сессиясына Мә­де­ниет және спорт министрлігінің Спорт комитетінен Әсия Аманбаева мен Нұрлыбек Ермағамбетов арнайы қаты­сып, 17 мемлекеттің дауыс беруі нәти­жесі­н­де қазақ күресі материалдық емес мәде­ни мұра тізіміне кірді. Бұл тарихи оқиға елімізге үлкен абырой әкелді, – деді С.Төкеев.

Конгресте Серік Адамұлы федера­ция­­ның соңғы 13 жылдағы жұмысын жан-жақты баян­дап болғаннан кейін, өзінің орнын басқа адамға тапсыратынын жеткізді.

Сөйтіп, федерацияның жаңа басшысы болып елімізге белгілі азамат, спорт жана­шыры Ислам Әбішев сайланды. Ол бұған дейін ұйымның бірінші вице-президенті қыз­метін атқарған. Ал Серік Төкеевті деле­гаттар федерация бас­шы­сының бірінші орын­басары етіп сайлады. Сондай-ақ, Нұрлыбек Ермағамбетов ұйым­ның бас хатшысы қыз­метін атқа­ратын болып шешілді.

Жиында федерацияның жаңа пре­зиденті өзіне артылған сенім үшін алғысын білдіріп, қазақ күресін дамытуға бар күш-жігерін жұмсайтынын айтты. Одан кейін ұйымның құрметті президенті Қажымқан Мәсімов сөз алып, төл өнерімізге әрқашан тілекші болып, қазақ күресін дамытуға қолда бар көмектің бәрін жасайтынын мәлімдеді.

Конгрестің соңында ұлттық күресі­міздің дамуына қосқан зор үлесі үшін ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық комис­сиясының бас хатшысы Әсел Еркенқызы Өтегенова, Африка құрлығы қазақ күресі федерациясы­ның президенті Хусейн Наркер, Азия феде­рациясының вице-президенті Тамболи Омармұхтар, Еуропа федерациясының вице-президенті Сироп Адреасян, қазақ күресінен екі дүркін әлем чемпионы Естек Ерлан, Қазақ­стан Республикасының ең­бек сіңірген спорт шебері Ғайни Сейділдаев пен 2013 жылғы әлемнің абсолюттік салмақтағы чемпионы Мақсат Мәзібаев марапатталды.


Дастан КЕНЖАЛИН,

«Егемен Қазақстан»

АСТАНА



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

16.11.2018

С.Алексиевич. «Біз болашаққа мүлдем дайын емеспіз»

16.11.2018

Ветеринария мұраты – адам саулығы

16.11.2018

Қостанайда оқушылардың «Мәриям оқулары» байқауы өтті

16.11.2018

Қарағандыда қара фонға салынған картиналар көрмесі ашылды

16.11.2018

Асыл болуға асыққандар

16.11.2018

Денсаулық сақтау саласында қол жеткізілген келелі келісім

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу