Тұрғын үй шаруашылығын цифрландырудан пайда мол

Халықтың жайлы өмір сүруі, баспанадағы сан түрлі түйткіл­дердің уақтылы шешім табуы – тұрғын үй-коммуналық шаруашылығы аясында қарастырылады. Аталған саладағы келелі мәселелердің қаншалықты жүйеленгені турасында Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының қазақстандық орталығы АҚ басқарма төрағасы Нұрсұлтан ЖИЕНБАЕВ айтып берді.

Егемен Қазақстан
24.07.2018 2765
2

− Бүгінгі таңда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласындағы қордаланып қал­ған мәселелерге тоқтал­саңыз?

− Алдымен, тұрғын үй-ком­муналдық шаруашылығы ел экономикасының дамуына елеулі ықпал жасайтын маңызды сала екендігін атап өткім келеді. Елі­мізде бұл салада қордаланып қал­ған күрделі мәселелерді шешу үшін мемлекет тарапынан қолдау көрсетіліп, қаражат бөлінді. Бүгінгі күні аталған саланың барлық секторын жаңғыртуға бағыт­талған мемлекеттік бағдар­ламалар іске асырылуда. Десе де, әлі күнге дейін үйлерді тиім­ді әрі кәсіби басқарудың жет­кіліксіздігі, басқару органдары қызметінің ашық еместігі жә­не пәтер меншік иелерінің коопе­ративтері, өндірістік коопе­ратив, техникалық қызмет көр­сету қызмет жұмыстарының әр­түрлілігі, кондоминиум объек­­тісі ретінде көп пәтерлі тұр­ғын үйлерді тіркеудің төмен дең­гейі, күрделі жөндеуге ақша қара­жаттарын жинау тетігінің жоқтығы, үйлердің энергия тиімділігінің төмен класы сынды мәселелер туындап отыр.

Сонымен қатар коммуналдық салада желілер мен құрылыстар­дың тозығы жетіп отыр. Мысалы, жылу және сумен жабдықтау желілерінің 60 пайызы толық ауыс­тыруды қажет етеді.

– Өзіңіз атап өткен мәселе­лер­дің шешу жолдары қандай?

– Біз қазір саланы цифрлы трансформациялау бойынша жұмыс жасап жатырмыз. Он­да тұрғындардың өмір сүру дең­гейін жақсарту көзделіп, ақ­парат ашық­­тығын қамтамасыз ету на­зар­ға алынған. Сонымен қатар қол­данысқа жаңа технологияларды енгізу бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Атап айтқанда, шетелдік компаниялармен келі­сімдерге қол қойылып, жақын арада қанатқақты жобаларды енгізуді бастаймыз. Оның ішінде құбырлардың тотығуының алдын алу немесе жоюға арналған NMR Pipetector технологиясын енгізу мақсатында жапондық Mitsui&Co компаниясымен ын­тымақтастық туралы келісім жа­сайтын боламыз. Мұндай технология құбырлардың қызмет мерзімін 40 жылға дейін ұзартуға, түрлі зақымданудың алдын алуға, өндірістік шығындарды азайтуға, сондай-ақ ауыз су са­­­пасын біршама жақсартуға мүмкіндік береді.

– Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласында бір­ыңғай зияткерлік ақпараттық жүйе құрылғанынан хабардар­мыз. Аталған жүйенің артық­шы­лықтары қандай?

– E-Shanyraq деп аталатын жүйе Қазақстанның тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласында бірегей цифрлы плат­форма құруға бағытталған. Цифр­­лы экономика құралдарын қол­дана отырып, сектордың бар­лық қатысушыларын бір ақ­параттық арнаға біріктіру ар­қылы аталған саланың қандай жағ­дайда тұрғаны және одан әрі жыл­жу үшін қандай қадамдарды жасау керектігін айқындайтын боламыз.

Елдегі тұрғын үй-коммунал­дық шаруашылығының негізгі түйткілді мәселелерін зерттей отырып, оны заманауи техноло­гиялардың көмегімен шешу жолдарын қарастырып отырмыз. Яғни деректерді автоматты жинау, Big Data (үлкен деректерді) талдау және өңдеу, сондай-ақ талдамалық деректер негізінде уақтылы әсер ету және шешімдер қабылдауды жүзеге асырмақпыз.

Бұған қоса жүйедегі тұрғын үй қорының өзгеру динамикасы­на жедел әсер ету үшін барлық көп пәтерлі тұрғын үйлердің тех­никалық паспорттарын цифр­ландыру көзделуде. Бұл тұрғын үй қорының нақты көрінісін көр­сетуге, жөндеу жұмыстарын дер кезінде жоспарлауға және икемді қаржылық бағдарла­маларды әзірлеуге мүмкіндік береді.

Бұдан бөлек инженерлік желілер­де есепке алудың «ақылды» приборларын жә­не Big Data құралдарын қолдану табиғи монополиялар субъектілері қызметінің мони­то­­рингін жүргізуге, көрсеті­летін қызметтердің сапасын жақ­сартуға және сектор субъек­тілері қызметінің ашықты­ғын арттыруға ықпал етеді.

− Бірыңғай жүйе тұрғын­дар­­­ға қаншалықты тиімді бол­­мақ?­

− Бірінші кезекте, бұл жүйе сектордың барлық қа­ты­­­­сушы­лары үшін бизнес-про­цес­тер­дің ашықтығын арттырады. Тұр­­­ғындар үшін коммуналдық тө­лемдердің дұрыс есептелуі маңызды. Бірыңғай жүйе тұрғын­дардың уақыты мен ақшасын үнемдеуге мүмкіндік бермек. Мәселен, «ақылды» есептеу құ­ралдары шоттарды есептеу барысында қандай да бір қате­ліктердің туындамауына ық­пал етсе, сондай-ақ орташа жалақының коммуналдық қыз­меттерге кететін шығынын 2,6 пайызға дейін үнемдеуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар үйді басқару­дың онлайн-жүйесі құрылып, онда тұрғындар басқарушы я бол­маса сервистік компания­ны электронды дауыс беру арқы­лы анықтап, тіпті оның жұ­мыс барысымен танысып, қада­ға­лауға мүмкіндігі бар. Мысалы, үйге күрделі жөндеу жұмысын жүргізу керек болса, оған кететін қаражаттың қандай бағыттарға жұм­салатынын, мөлшерін қа­даға­лауға болады.

– Өзіңіз атап өткен жоба қай кезде іске асады деп жоспарланып отыр?

– Бүгінгі күні E-Shanyraq жү­йе­сінде кері байланыс орнату бойынша зерттеу жұмыстары жүргізілді. Осы зерттеулердің негізінде біз қазір интерфейсті пысықтап жатырмыз. Бұған қоса жүйенің функционалын қосамыз. Мобильдік қосымшалар міндетті түрде іске қосылатын болады. Қазірдің өзінде Google Play және App Store бойынша аталған жобаны орналастыруға өтінім берілді.

Сондай-ақ қанатқақты режім­де E-Shanyraq жүйесіне сынақ жүргізу жұмыстарын бастадық. Осы жұмыстың бірінші кезеңі көп пәтерлі тұрғын үйлерді (КТҮ) приборландыруды және то­лық көлемді техникалық жаб­дықтауды қамтиды. Осыған орай Инвестициялар және даму ми­нистрлігі мен облыстардағы және де Астана мен Алматы қалалары әкімдіктерінің тыңдауы өткізіліп, нәтижесінде 16 жол картасына қол қойылды. Енді еліміздің барлық өңірлеріндегі 190 пилоттық үйге, яғни 15 000-нан астам пәтерге жылу, су және электрді есепке алудың ортақ үйлік приборлары орнатылмақ.

Қанатқақты режімде прибор­лан­дыру жұмысын ағым­да­­ғы жылдың күзінде аяқтау жос­пар­­ланған. Бұдан кейін қа­нат­қақты үйлер, табиғи монополия­лар субъектілері және ПИК E-Shanyraq іске қосылады.

Алдағы уақытта аталған бағ­дар­лама біртіндеп іске аса бас­тайды. Қазіргі кезде жергілікті ат­қарушы органдардың дерек­теріне сәйкес, республика бойынша есепке алудың ортақ үйлік приборларымен жабдықталуы 45 пайызды құрап отыр. Жоспарға сәйкес приборландыру мен цифрландыру кезеңі 2022 жылдың соңына дейін толығымен аяқта­лады.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен Еркежан АЙТҚАЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу