Тұрғын үй шаруашылығын цифрландырудан пайда мол

Халықтың жайлы өмір сүруі, баспанадағы сан түрлі түйткіл­дердің уақтылы шешім табуы – тұрғын үй-коммуналық шаруашылығы аясында қарастырылады. Аталған саладағы келелі мәселелердің қаншалықты жүйеленгені турасында Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының қазақстандық орталығы АҚ басқарма төрағасы Нұрсұлтан ЖИЕНБАЕВ айтып берді.

Егемен Қазақстан
24.07.2018 2872
2

− Бүгінгі таңда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласындағы қордаланып қал­ған мәселелерге тоқтал­саңыз?

− Алдымен, тұрғын үй-ком­муналдық шаруашылығы ел экономикасының дамуына елеулі ықпал жасайтын маңызды сала екендігін атап өткім келеді. Елі­мізде бұл салада қордаланып қал­ған күрделі мәселелерді шешу үшін мемлекет тарапынан қолдау көрсетіліп, қаражат бөлінді. Бүгінгі күні аталған саланың барлық секторын жаңғыртуға бағыт­талған мемлекеттік бағдар­ламалар іске асырылуда. Десе де, әлі күнге дейін үйлерді тиім­ді әрі кәсіби басқарудың жет­кіліксіздігі, басқару органдары қызметінің ашық еместігі жә­не пәтер меншік иелерінің коопе­ративтері, өндірістік коопе­ратив, техникалық қызмет көр­сету қызмет жұмыстарының әр­түрлілігі, кондоминиум объек­­тісі ретінде көп пәтерлі тұр­ғын үйлерді тіркеудің төмен дең­гейі, күрделі жөндеуге ақша қара­жаттарын жинау тетігінің жоқтығы, үйлердің энергия тиімділігінің төмен класы сынды мәселелер туындап отыр.

Сонымен қатар коммуналдық салада желілер мен құрылыстар­дың тозығы жетіп отыр. Мысалы, жылу және сумен жабдықтау желілерінің 60 пайызы толық ауыс­тыруды қажет етеді.

– Өзіңіз атап өткен мәселе­лер­дің шешу жолдары қандай?

– Біз қазір саланы цифрлы трансформациялау бойынша жұмыс жасап жатырмыз. Он­да тұрғындардың өмір сүру дең­гейін жақсарту көзделіп, ақ­парат ашық­­тығын қамтамасыз ету на­зар­ға алынған. Сонымен қатар қол­данысқа жаңа технологияларды енгізу бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Атап айтқанда, шетелдік компаниялармен келі­сімдерге қол қойылып, жақын арада қанатқақты жобаларды енгізуді бастаймыз. Оның ішінде құбырлардың тотығуының алдын алу немесе жоюға арналған NMR Pipetector технологиясын енгізу мақсатында жапондық Mitsui&Co компаниясымен ын­тымақтастық туралы келісім жа­сайтын боламыз. Мұндай технология құбырлардың қызмет мерзімін 40 жылға дейін ұзартуға, түрлі зақымданудың алдын алуға, өндірістік шығындарды азайтуға, сондай-ақ ауыз су са­­­пасын біршама жақсартуға мүмкіндік береді.

– Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласында бір­ыңғай зияткерлік ақпараттық жүйе құрылғанынан хабардар­мыз. Аталған жүйенің артық­шы­лықтары қандай?

– E-Shanyraq деп аталатын жүйе Қазақстанның тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласында бірегей цифрлы плат­форма құруға бағытталған. Цифр­­лы экономика құралдарын қол­дана отырып, сектордың бар­лық қатысушыларын бір ақ­параттық арнаға біріктіру ар­қылы аталған саланың қандай жағ­дайда тұрғаны және одан әрі жыл­жу үшін қандай қадамдарды жасау керектігін айқындайтын боламыз.

Елдегі тұрғын үй-коммунал­дық шаруашылығының негізгі түйткілді мәселелерін зерттей отырып, оны заманауи техноло­гиялардың көмегімен шешу жолдарын қарастырып отырмыз. Яғни деректерді автоматты жинау, Big Data (үлкен деректерді) талдау және өңдеу, сондай-ақ талдамалық деректер негізінде уақтылы әсер ету және шешімдер қабылдауды жүзеге асырмақпыз.

Бұған қоса жүйедегі тұрғын үй қорының өзгеру динамикасы­на жедел әсер ету үшін барлық көп пәтерлі тұрғын үйлердің тех­никалық паспорттарын цифр­ландыру көзделуде. Бұл тұрғын үй қорының нақты көрінісін көр­сетуге, жөндеу жұмыстарын дер кезінде жоспарлауға және икемді қаржылық бағдарла­маларды әзірлеуге мүмкіндік береді.

Бұдан бөлек инженерлік желілер­де есепке алудың «ақылды» приборларын жә­не Big Data құралдарын қолдану табиғи монополиялар субъектілері қызметінің мони­то­­рингін жүргізуге, көрсеті­летін қызметтердің сапасын жақ­сартуға және сектор субъек­тілері қызметінің ашықты­ғын арттыруға ықпал етеді.

− Бірыңғай жүйе тұрғын­дар­­­ға қаншалықты тиімді бол­­мақ?­

− Бірінші кезекте, бұл жүйе сектордың барлық қа­ты­­­­сушы­лары үшін бизнес-про­цес­тер­дің ашықтығын арттырады. Тұр­­­ғындар үшін коммуналдық тө­лемдердің дұрыс есептелуі маңызды. Бірыңғай жүйе тұрғын­дардың уақыты мен ақшасын үнемдеуге мүмкіндік бермек. Мәселен, «ақылды» есептеу құ­ралдары шоттарды есептеу барысында қандай да бір қате­ліктердің туындамауына ық­пал етсе, сондай-ақ орташа жалақының коммуналдық қыз­меттерге кететін шығынын 2,6 пайызға дейін үнемдеуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар үйді басқару­дың онлайн-жүйесі құрылып, онда тұрғындар басқарушы я бол­маса сервистік компания­ны электронды дауыс беру арқы­лы анықтап, тіпті оның жұ­мыс барысымен танысып, қада­ға­лауға мүмкіндігі бар. Мысалы, үйге күрделі жөндеу жұмысын жүргізу керек болса, оған кететін қаражаттың қандай бағыттарға жұм­салатынын, мөлшерін қа­даға­лауға болады.

– Өзіңіз атап өткен жоба қай кезде іске асады деп жоспарланып отыр?

– Бүгінгі күні E-Shanyraq жү­йе­сінде кері байланыс орнату бойынша зерттеу жұмыстары жүргізілді. Осы зерттеулердің негізінде біз қазір интерфейсті пысықтап жатырмыз. Бұған қоса жүйенің функционалын қосамыз. Мобильдік қосымшалар міндетті түрде іске қосылатын болады. Қазірдің өзінде Google Play және App Store бойынша аталған жобаны орналастыруға өтінім берілді.

Сондай-ақ қанатқақты режім­де E-Shanyraq жүйесіне сынақ жүргізу жұмыстарын бастадық. Осы жұмыстың бірінші кезеңі көп пәтерлі тұрғын үйлерді (КТҮ) приборландыруды және то­лық көлемді техникалық жаб­дықтауды қамтиды. Осыған орай Инвестициялар және даму ми­нистрлігі мен облыстардағы және де Астана мен Алматы қалалары әкімдіктерінің тыңдауы өткізіліп, нәтижесінде 16 жол картасына қол қойылды. Енді еліміздің барлық өңірлеріндегі 190 пилоттық үйге, яғни 15 000-нан астам пәтерге жылу, су және электрді есепке алудың ортақ үйлік приборлары орнатылмақ.

Қанатқақты режімде прибор­лан­дыру жұмысын ағым­да­­ғы жылдың күзінде аяқтау жос­пар­­ланған. Бұдан кейін қа­нат­қақты үйлер, табиғи монополия­лар субъектілері және ПИК E-Shanyraq іске қосылады.

Алдағы уақытта аталған бағ­дар­лама біртіндеп іске аса бас­тайды. Қазіргі кезде жергілікті ат­қарушы органдардың дерек­теріне сәйкес, республика бойынша есепке алудың ортақ үйлік приборларымен жабдықталуы 45 пайызды құрап отыр. Жоспарға сәйкес приборландыру мен цифрландыру кезеңі 2022 жылдың соңына дейін толығымен аяқта­лады.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен Еркежан АЙТҚАЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу