Түркістандағы ұлық тойға түркітілдес 23 мемлекет өкілдері қатысты

«Түркістан – ер түріктің бе­сі­гі ғой» деп ұлы Мағжан ру­хын көркем сөзбен кестелеген Түр­кістан қаласы тек алаш жұрты үшін ғана ардақты емес, тамырын көк түріктен тартқан барлық түркі тілдес халықтар үшін киелі мекен, қасиетті Атажұрт.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 2384
2

Әз-Наурыз күні осы киелі қа­лада «Түркістан −Түркі әлемінің мәдени астанасы» іс-шарасының салтанатты ашылуы мен Нау­рыз мерекесіне арналған «Нау­рыз­нама» шарасы өтті.

Түркістан төрінде өтіп жат­қан жиынға 23 мемлекеттен түр­кі тіл­дес 25 ұлттан тұра­тын 300-ге тарта қо­нақ­тар ат шал­дырып келіп­ті. Олардан бө­лек халықаралық ұйым өкіл­дері мен зиялы қауым, қала тұр­ғындарын қос­қан­да ұзын саны он мыңға жуық адам қатысты.

Қожа Ахмет Ясауи кесе­несін­де киіз туырлықты қазақ­ты өз алдына жеке мемлекет етуге еңбегі сіңген қазақ хан­дары, абыз-әулиелері, батыр­лары мен ел сөзін ұстаған биле­рі мәңгілікке дамылдап жатыр. Құрметті қонақтар осын­да зия­рат жасағаннан кейін қазақ­тың қа­лың тарихының көзі тірі куәгері Түркістан тарихи музейін аралады.

Содан соң Есім хан алаңын­да «Түркістан − Түркі әлемі­нің мәдени астанасы» мен «Наурыз­нама» думаны басталды.

Мерекелік шараны об­лыс әкімі Жансейіт Түйме­баев ашты.

Салтанатты жиында Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұ­­ха­медиұлы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев­тың арнайы жол­даған құттық­тау сөзін оқып берді.

– Баршаңызды түркі халық­тары­ның қасиетті қара шаңырағы саналатын Түркістан қаласының түркі әле­мінің 2017 жылғы мәдени астанасы болып жариялануымен шын жүректен құттықтаймын! Бұл тарихи шешім – түркі тіл­дес мемлекеттердің, ТҮРКСОЙ ұйы­мы­ның елімізге деген құрметі мен Қазақ­станның халықаралық аренадағы зор абырой-беделінің тағы бір жарқын көрінісі.

Түркістан орта ғасырлардан бас­тап түркітілдес халықтардың маңыз­ды рухани орталығы болып ке­леді. Ұлан-ғайыр Еуразия өңірінің мұ­сылмандары Қожа Ах­мет Ясауи кес­енесін Орталық Азия мен Қазақ­стан­дағы ең қас­тер­­лі орын ретінде кие тұ­тып, тәу ету­ді дәстүрге айналдыр­ғаны­на тарих куә.

Үш ғасырдай Қазақ хан­ды­ғының астанасы болып, халқы­мыздың көп­теген игі жақсылары жерленген бұл қала әрдайым киелі мекен болып қала бермек, делінген Елбасы құт­тық­тауында.

Шара барысында Ж.Түймебаев  бар­ша жұртшылықты Түркіс­тан­ның Түркі әлемінің мәдени аста­насы жылы атануымен құттықтады.

− Ұлыстың Ұлы күнімен үйлесіп, жарасып жеткен жүрекжарды, қуанышқа қуаныш қосатын, шаттыққа шадымандық еселейтін тағы бір теңдессіз тойға жиналып отырмыз. Әзірет Сұлтан әспеттеген, күллі түркілер ту етіп көтерген, қашанғы қара шаңырақ, тарихи Түркістан шаһары Түркі әлемінің мәдени астанасы ретінде бауырларымыздың баршасына құшағын айқара ашты, – деп атап көрсетті Жансейіт Қансейітұлы.

Шара барысында ТҮРКСОЙ халық­аралық ұйымының «Бас­пасөз сыйлығы» шетелдік және қазақ­стан­дық 15 үздік журна­лиске тапсырылып, мереке концерттік бағдарламаға ұласты. Онда 500-ге жуық биші күн мен түн, жұл­дыздар бейнесінде «Күн мен Түн­нің теңелуі және Табиғаттың оя­­нуы» театрландырылған сазды-хо­рео­­графиялық қойылымын көр­сетті.

Сонымен қатар, түркітілдес халықтарға ортақ ұлы тұлғалар – Арыстан баб, Ясауи, әл-Фараби, Қор­қыт ата образдарындағы көрі­ніс сахналанса, Қазақ хандары киелі шаңырақты көтеріп, онда­ғы уықтарды өңіріміздегі 20 этномә­дени орталықтың өкілдері ұстауы­мен бейбіт еліміздегі тұрақтылық пен татулықты көрсетті.

Концерттік бағдарлама барысында «Сүйінші. Шашу» көрінісі қойылды. Онда ұлттық киімдегі аттылы жаршылар Наурыз келгені жөнінде сүйінші сұрап, шашу шашты. Алаңда түркітілдес мем­лекеттерге арналған 6 киіз үй көтеріліп, түркітілдес мем­лекеттердің «Наурыз» керуені кел­ді. Керуенде 18 түйе, 30 ат, 4 ар­ба және түркітілдес мемлекет­терден келген 300-ге жуық мәдениет қызметкерлері өнер көрсетті.

Салтанатты жиында түр­кі­тілдес мемлекеттердің әлем халқын бірлікке, достыққа, бейбіт­шілікке шақыруға арнаған үндеуі қабылданды.

Бұдан кейін сөз алған сенатор Қуаныш Айтаханов, ТҮРКСОЙ ха­лықаралық ұйымының бас хатшысы Дүйсен Қасейінов құт­тық­тау сөз сөйлеп, ақжарма тілектерін айтты. Қ.Айтаханов Сенат Төр­а­ға­сы Қасым-Жомарт То­қаевтың құт­тықтауын оқып берді.  

Наурыз тойы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі жанындағы этноауылда жалғасты. Мұнда барлық ұлттық нақыштағы әбзел­дермен безендірілген 12 қанатты 33 киіз үй тігілген. Қазақтай дар­хан халық әлемде сирек қой. Қазе­кең сыйлы қонақтарын күтуге дастарқанға барын салатындығы әлімсақтан мәлім. Сол ұлттық мінез әр киіз үйден көрінді.

Той кезінде бірқатар ел аға­ларын да сөзге тарттық. Солар­дың бірі қоғам және мемлекет қайраткері, Түр­кістандағы Халық­аралық қазақ-түрік универ­си­тетінің қазығын қағуына Елба­сының тапсырмасымен Қазақстан жағынан қол қойған академик Мырзатай Жолдасбеков бүгінгі іс-шараның қаншалықты маңыздылығына өз бағасын берді.

− Бұл біздің кешегі Мұстафа Шоқай бастаған ағаларымыздың арманы еді. Олар Түркістан мемлекетін құрды, бірақ ғұмыры ұзақ болмады. Енді сол бақыт қайта келе жатыр. Мына Наурыз тәуелсіздік екеуі қосылып, түрік кіндігінен жаралған ұрпақтың басын қосып жатыр. Көк түріктің балалары ажырамасын. Елімізде тыныштық болсын, наурыздан наурызға аман-есен жетейік, − деді ол.

Наурыз-думаннан соң Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халық­аралық қазақ-түрік университеті базасында «Түркістан және Түр­ко­логия» атты халықаралық ғы­лыми-теориялық конференция өтті.

Түркологияның өзекті мәсе­лелері ғылыми талқыға түскен алқалы жиынға алыс-жақын шет елдер мен қазақстандық 100-ден аса ғалымдар мен қоғам және мемлекет қайраткерлері қатысты.

Отырысқа модераторлық еткен Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Жансейіт Түймебаев бү­гінгі ғылыми басқосу тілі, ділі, діні, тегі бір түркі халықтарының мәдени ықпалдастығы мен өркениет бірлігін жаңғыртып, қазіргі жағдайын баяндау арқылы терең тарихынан сыр шертетініне сенім білдірді.

− Біздің мығым бірлігіміз, тұтастығымыз – ортақ руханияттың алтын қайнары, сарқылмас ғылым бұлағы. Түркі әлемі бірлігінің бүгінгі шы­найы жанашыры, Түркі әлемі­нің ақсақалы атанған Елбасы­мыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев­тың бастамасымен іске асқан түркі бірлігінің айшықты көріністерінің бірегейі бүгінгі шара деп білемін, − деді өңір басшысы.

Конференцияда Мәдениет және спорт министрі Арыс­танбек Мұхамедиұлы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ТҮРКСОЙ халық­ара­лық ұйы­­мының бас хатшысы Д.Қа­сейі­новке 70 жыл толуына орай жол­­даған құттықтау хаты мен төс­бел­гісін тапсырды.

Басқосуда ғылыми кон­ференцияның құрметті қонақтары Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұха­медиұлы, Түркияның Мәдениет және туризм министрінің орын­басары Мұстафа Рухи Өзбил­гич, мемлекет және қоғам қай­рат­кері, профессор Мырзатай Жол­дасбеков, ТҮРКСОЙ-дың бас хат­шысы Дүйсен Қасейінов, Халықаралық түркі академиясының басшысы Дархан Қыдырәлі сынды бірқатар азаматтар сөз сөй­леді.

Түркияның Мармара уни­верси­тетінің профессоры Томар Женгиз бен Ресей ғылым акаде­мия­сының докторы, профессор Фир­даус Хисамитдинова баян­дама жасады. Ғалымдар «Түр­кістанның түркі тарихы мен мәдениетінен алатын орны», «Қ.А.Ясауидің түркілік ислам идео­­­логиясын қалыптастырудағы рөлі», «Та­рихи жазба деректер мен көне жәдігер­лерді зерт­теу­дің маңыздылығы» және «Б.Кен­­жебайұлы және түркітанудың өзекті мәсе­лелері» бағыттары аясында пікір алмасты.

«Түркістан және Түркология» халықаралық конференциясында 8 мемлекет тарапынан 115 ға­лымның баяндамалары жи­нақ­талып ұсынылды.

Түркістанда өткен ұлы жиын түркітілдес елдер мен Қа­зақ­стан­ның өнер жұлдыздары бір­лесіп өткізген гала-концертке ұласты.

Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан»

Оңтүстік Қазақстан облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу