Түркістандағы ұлық тойға түркітілдес 23 мемлекет өкілдері қатысты

«Түркістан – ер түріктің бе­сі­гі ғой» деп ұлы Мағжан ру­хын көркем сөзбен кестелеген Түр­кістан қаласы тек алаш жұрты үшін ғана ардақты емес, тамырын көк түріктен тартқан барлық түркі тілдес халықтар үшін киелі мекен, қасиетті Атажұрт.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 3084
2

Әз-Наурыз күні осы киелі қа­лада «Түркістан −Түркі әлемінің мәдени астанасы» іс-шарасының салтанатты ашылуы мен Нау­рыз мерекесіне арналған «Нау­рыз­нама» шарасы өтті.

Түркістан төрінде өтіп жат­қан жиынға 23 мемлекеттен түр­кі тіл­дес 25 ұлттан тұра­тын 300-ге тарта қо­нақ­тар ат шал­дырып келіп­ті. Олардан бө­лек халықаралық ұйым өкіл­дері мен зиялы қауым, қала тұр­ғындарын қос­қан­да ұзын саны он мыңға жуық адам қатысты.

Қожа Ахмет Ясауи кесе­несін­де киіз туырлықты қазақ­ты өз алдына жеке мемлекет етуге еңбегі сіңген қазақ хан­дары, абыз-әулиелері, батыр­лары мен ел сөзін ұстаған биле­рі мәңгілікке дамылдап жатыр. Құрметті қонақтар осын­да зия­рат жасағаннан кейін қазақ­тың қа­лың тарихының көзі тірі куәгері Түркістан тарихи музейін аралады.

Содан соң Есім хан алаңын­да «Түркістан − Түркі әлемі­нің мәдени астанасы» мен «Наурыз­нама» думаны басталды.

Мерекелік шараны об­лыс әкімі Жансейіт Түйме­баев ашты.

Салтанатты жиында Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұ­­ха­медиұлы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев­тың арнайы жол­даған құттық­тау сөзін оқып берді.

– Баршаңызды түркі халық­тары­ның қасиетті қара шаңырағы саналатын Түркістан қаласының түркі әле­мінің 2017 жылғы мәдени астанасы болып жариялануымен шын жүректен құттықтаймын! Бұл тарихи шешім – түркі тіл­дес мемлекеттердің, ТҮРКСОЙ ұйы­мы­ның елімізге деген құрметі мен Қазақ­станның халықаралық аренадағы зор абырой-беделінің тағы бір жарқын көрінісі.

Түркістан орта ғасырлардан бас­тап түркітілдес халықтардың маңыз­ды рухани орталығы болып ке­леді. Ұлан-ғайыр Еуразия өңірінің мұ­сылмандары Қожа Ах­мет Ясауи кес­енесін Орталық Азия мен Қазақ­стан­дағы ең қас­тер­­лі орын ретінде кие тұ­тып, тәу ету­ді дәстүрге айналдыр­ғаны­на тарих куә.

Үш ғасырдай Қазақ хан­ды­ғының астанасы болып, халқы­мыздың көп­теген игі жақсылары жерленген бұл қала әрдайым киелі мекен болып қала бермек, делінген Елбасы құт­тық­тауында.

Шара барысында Ж.Түймебаев  бар­ша жұртшылықты Түркіс­тан­ның Түркі әлемінің мәдени аста­насы жылы атануымен құттықтады.

− Ұлыстың Ұлы күнімен үйлесіп, жарасып жеткен жүрекжарды, қуанышқа қуаныш қосатын, шаттыққа шадымандық еселейтін тағы бір теңдессіз тойға жиналып отырмыз. Әзірет Сұлтан әспеттеген, күллі түркілер ту етіп көтерген, қашанғы қара шаңырақ, тарихи Түркістан шаһары Түркі әлемінің мәдени астанасы ретінде бауырларымыздың баршасына құшағын айқара ашты, – деп атап көрсетті Жансейіт Қансейітұлы.

Шара барысында ТҮРКСОЙ халық­аралық ұйымының «Бас­пасөз сыйлығы» шетелдік және қазақ­стан­дық 15 үздік журна­лиске тапсырылып, мереке концерттік бағдарламаға ұласты. Онда 500-ге жуық биші күн мен түн, жұл­дыздар бейнесінде «Күн мен Түн­нің теңелуі және Табиғаттың оя­­нуы» театрландырылған сазды-хо­рео­­графиялық қойылымын көр­сетті.

Сонымен қатар, түркітілдес халықтарға ортақ ұлы тұлғалар – Арыстан баб, Ясауи, әл-Фараби, Қор­қыт ата образдарындағы көрі­ніс сахналанса, Қазақ хандары киелі шаңырақты көтеріп, онда­ғы уықтарды өңіріміздегі 20 этномә­дени орталықтың өкілдері ұстауы­мен бейбіт еліміздегі тұрақтылық пен татулықты көрсетті.

Концерттік бағдарлама барысында «Сүйінші. Шашу» көрінісі қойылды. Онда ұлттық киімдегі аттылы жаршылар Наурыз келгені жөнінде сүйінші сұрап, шашу шашты. Алаңда түркітілдес мем­лекеттерге арналған 6 киіз үй көтеріліп, түркітілдес мем­лекеттердің «Наурыз» керуені кел­ді. Керуенде 18 түйе, 30 ат, 4 ар­ба және түркітілдес мемлекет­терден келген 300-ге жуық мәдениет қызметкерлері өнер көрсетті.

Салтанатты жиында түр­кі­тілдес мемлекеттердің әлем халқын бірлікке, достыққа, бейбіт­шілікке шақыруға арнаған үндеуі қабылданды.

Бұдан кейін сөз алған сенатор Қуаныш Айтаханов, ТҮРКСОЙ ха­лықаралық ұйымының бас хатшысы Дүйсен Қасейінов құт­тық­тау сөз сөйлеп, ақжарма тілектерін айтты. Қ.Айтаханов Сенат Төр­а­ға­сы Қасым-Жомарт То­қаевтың құт­тықтауын оқып берді.  

Наурыз тойы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі жанындағы этноауылда жалғасты. Мұнда барлық ұлттық нақыштағы әбзел­дермен безендірілген 12 қанатты 33 киіз үй тігілген. Қазақтай дар­хан халық әлемде сирек қой. Қазе­кең сыйлы қонақтарын күтуге дастарқанға барын салатындығы әлімсақтан мәлім. Сол ұлттық мінез әр киіз үйден көрінді.

Той кезінде бірқатар ел аға­ларын да сөзге тарттық. Солар­дың бірі қоғам және мемлекет қайраткері, Түр­кістандағы Халық­аралық қазақ-түрік универ­си­тетінің қазығын қағуына Елба­сының тапсырмасымен Қазақстан жағынан қол қойған академик Мырзатай Жолдасбеков бүгінгі іс-шараның қаншалықты маңыздылығына өз бағасын берді.

− Бұл біздің кешегі Мұстафа Шоқай бастаған ағаларымыздың арманы еді. Олар Түркістан мемлекетін құрды, бірақ ғұмыры ұзақ болмады. Енді сол бақыт қайта келе жатыр. Мына Наурыз тәуелсіздік екеуі қосылып, түрік кіндігінен жаралған ұрпақтың басын қосып жатыр. Көк түріктің балалары ажырамасын. Елімізде тыныштық болсын, наурыздан наурызға аман-есен жетейік, − деді ол.

Наурыз-думаннан соң Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халық­аралық қазақ-түрік университеті базасында «Түркістан және Түр­ко­логия» атты халықаралық ғы­лыми-теориялық конференция өтті.

Түркологияның өзекті мәсе­лелері ғылыми талқыға түскен алқалы жиынға алыс-жақын шет елдер мен қазақстандық 100-ден аса ғалымдар мен қоғам және мемлекет қайраткерлері қатысты.

Отырысқа модераторлық еткен Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Жансейіт Түймебаев бү­гінгі ғылыми басқосу тілі, ділі, діні, тегі бір түркі халықтарының мәдени ықпалдастығы мен өркениет бірлігін жаңғыртып, қазіргі жағдайын баяндау арқылы терең тарихынан сыр шертетініне сенім білдірді.

− Біздің мығым бірлігіміз, тұтастығымыз – ортақ руханияттың алтын қайнары, сарқылмас ғылым бұлағы. Түркі әлемі бірлігінің бүгінгі шы­найы жанашыры, Түркі әлемі­нің ақсақалы атанған Елбасы­мыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев­тың бастамасымен іске асқан түркі бірлігінің айшықты көріністерінің бірегейі бүгінгі шара деп білемін, − деді өңір басшысы.

Конференцияда Мәдениет және спорт министрі Арыс­танбек Мұхамедиұлы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ТҮРКСОЙ халық­ара­лық ұйы­­мының бас хатшысы Д.Қа­сейі­новке 70 жыл толуына орай жол­­даған құттықтау хаты мен төс­бел­гісін тапсырды.

Басқосуда ғылыми кон­ференцияның құрметті қонақтары Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұха­медиұлы, Түркияның Мәдениет және туризм министрінің орын­басары Мұстафа Рухи Өзбил­гич, мемлекет және қоғам қай­рат­кері, профессор Мырзатай Жол­дасбеков, ТҮРКСОЙ-дың бас хат­шысы Дүйсен Қасейінов, Халықаралық түркі академиясының басшысы Дархан Қыдырәлі сынды бірқатар азаматтар сөз сөй­леді.

Түркияның Мармара уни­верси­тетінің профессоры Томар Женгиз бен Ресей ғылым акаде­мия­сының докторы, профессор Фир­даус Хисамитдинова баян­дама жасады. Ғалымдар «Түр­кістанның түркі тарихы мен мәдениетінен алатын орны», «Қ.А.Ясауидің түркілік ислам идео­­­логиясын қалыптастырудағы рөлі», «Та­рихи жазба деректер мен көне жәдігер­лерді зерт­теу­дің маңыздылығы» және «Б.Кен­­жебайұлы және түркітанудың өзекті мәсе­лелері» бағыттары аясында пікір алмасты.

«Түркістан және Түркология» халықаралық конференциясында 8 мемлекет тарапынан 115 ға­лымның баяндамалары жи­нақ­талып ұсынылды.

Түркістанда өткен ұлы жиын түркітілдес елдер мен Қа­зақ­стан­ның өнер жұлдыздары бір­лесіп өткізген гала-концертке ұласты.

Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан»

Оңтүстік Қазақстан облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.03.2019

Еуроодақ Нұрсұлтан Назарбаевтың шешіміне пікір білдірді

20.03.2019

С.Жээнбеков: Назарбаев – ұлттық қана емес, әлемдік деңгейдегі тұлға

20.03.2019

Білге қағанның жолын басқан көшбасшы

20.03.2019

Б.Тілеухан: «Алаштың алғысы айрықша»

20.03.2019

Н.Назарбаев Ресей Президентімен телефон арқылы сөйлесті

19.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаев бірқатар елдің басшыларымен телефон арқылы сөйлесті

19.03.2019

Матвиенко Нұрсұлтан Назарбаевтың дана саясаткер екенін айтты

19.03.2019

Түркі дүниесінің Ақсақалы болып қала береді - Расим Мусабейов

19.03.2019

Н.Назарбаевтың өкілеттігінен бас тартуы тосын жаңалық болды - Робин Форестье-Уокер

19.03.2019

Махмұд Қасымбеков Тұңғыш Президент – Елбасы Кеңсесінің Басшысы қызметіне тағайындалды

19.03.2019

Н.Нығматулин Парламент Палаталарының бірлескен отырысын шақыру туралы Өкімге қол қойды

19.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың қандай мәртебелері сақталады?

19.03.2019

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына үндеуі (видео)

19.03.2019

Ерлан Баттақовқа Президенттің Іс басқарушысы міндетін уақытша атқару жүктелді

19.03.2019

А. Бисембаев Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының Көмекшісі қызметіне тағайындалды

19.03.2019

Бақытжан Темірболатқа Президент Кеңсесінің бастығы міндетін уақытша атқару жүктелді

19.03.2019

Махмұд Қасымбеков Президент Кеңсесінің бастығы қызметінен босатылды

19.03.2019

Елбасы Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттігін атқару туралы Жарлыққа қол қойды

19.03.2019

Әмірхан Рахымжанов Елбасы кітапханасының директоры лауазымына тағайындалды

19.03.2019

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына үндеуі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу