Үкілі үміт үдесі

«Тойдың болғанынан, боладысы қызық» демекші, Арқа төсіндегі ару Астанада жаһандық шара – ЭКСПО-2017 көрмесінің жалауы желбірегеніне, міне, он күннің өрмегі ауды. Осы уақыт ішінде «Ұлттық жобаға» деген егемен елдің үкілеген үміті ақтала ма, Бүкіләлемдік жетіс­тіктер көрмесінің қос ғасырға тақау шежіресінде өткен көрмелер керуенінде «Астана ЭКСПО-2017» Халықаралық көрмесінің алар орны қандай дәрежеде болар екен деген сұрақтарға жауап іздеуіміз де заңды.
Егемен Қазақстан
23.06.2017 213
2

«Болашақтың энергиясы» атты көрме тақырыбының өзі бүгінгі өмірдің күн тәртібіндегі тың да маңызды мәселе екендігі даусыз. Оның қазақстандық ғылым саласына креативті идеялар мен жаңа ізденістер әкелгені анық. Оған ЭКСПО-2017 көрмесіндегі еліміздің ұлттық павильоны – «Нұр әлемдегі» ғылыми жобалар нақты дәлел болады. Мұнда ел энергетикасының ертеңін айқындайтын жүздеген жобалардың ішінен жүйрік шыққан отызға тарта озық технологиялық жаңалықтар көрініс тапқан. Қазақстандық өнертапқыштар мен ғалымдардың жаңғырмалы қуат көздері арқылы электр энергиясын өндіру мақсатындағы бірқатар тың жобалары қазір­дің өзінде іс жүзіне асырылып, тәжі­ри­бе жүзінде нақты тиімділігін беруде.
Мәселен, қала тұрғындары мен қонақ­тары көшелердегі кейбір аялдама­лар­дың тұсында орнатылған күн батарея­ларын көрген болар. Жекеменшік инвес­торлардың қаржысына орнатылған бұл күн батареялары күні бойы күн сәу­лесінен энергия жинап, аялдаманың ішін­дегі байланыс қондырғылары мен шамдарына электр қуатын береді. Сонымен бірге қазақстандық ғалым Альберт Болотовтың роторлық жел турбинасы – ЭКСПО көрмесіндегі техно­ло­гиялық жетістіктердің бірі ретінде Астана әуежайынан қалаға келетін күре жолдың бойына қондырылған. Болотовтың роторлық жел турбинасы қолданыстағы жобалардың үлгісі ретінде әуежайдан қалаға дейінгі күре жолды жарықтандыратын электр шамдарына энергиялық қуат береді. Әлемдік сәулет өнерінің үздік жауһарларының бірі болып саналатын – Сфера ғимаратының өзі қазақстандық өнертапқыштар тех­нологиясы бойынша жасалған қондыр­ғылар арқылы жел энергиясынан нәр алатынын айту парыз.
«Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясының мамандарының айтуы бойынша, алғашқы онкүндікте көрмеге 205 мыңнан астам адам келіпті. Бір адам бір күннің ішінде 5-6 павильонды аралайды деген есеп бойынша, көрме аумағындағы павильондарға көрермен­дердің кіріп-шығу көрсеткіші 1 миллион 57 мыңнан асқан екен. Көрмеге келгендердің 10 мыңнан астамы алты жасқа дейінгі балалар болса, 2 мыңнан астамы Ұлы Отан соғысына қатысушылар және мүмкіндігі шектеулі адамдар болып отыр. Осы уақытқа дейін көрмені 26 мыңнан астам шетел азаматтары тамашалаған. Шетел павильондарының ішінде қонақтар көп келетін Қытай, Сауд Арабиясы, Үндістан, Малайзия және Ресей павильондары көрінеді. Мәселен, он күн ішінде Ресей павильонын 21 мың адам тамашаласа, Қытай павильонына келушілер саны 33 мың адамнан асыпты.
Иә, Бүкіләлемдік жетістіктер көрмесі өзінің 166 жылдық тарихында өркениет шежіресіне алтын әріптермен жазылған сәулет өнерінің небір жауһарларын қалдырды. ЭКСПО мұралары – Лондондағы Хрусталь сарайы, Париждегі Эйфель мұнарасы, Париждегі Александр ІІІ көпірі, Лион вокзалы, Венадағы Ротонда – әлемдегі ең үлкен күмбез астындағы павильон, Мельбурндегі пат­ша­­лық көрме павильоны нақ осын­дай адамзаттың мәңгілік өнер ескерт­кіштері болып табылады. Астана­дағы ЭКСПО-2017 Халықаралық мамандан­дырыл­ған көрме қалашығында да әлем ғажайыптарының санатына қосылатын ЭКСПО мұрасы бой көтерді. Ол – Ұлттық бас павильон ғимараты – «Нұр-Әлем». Ұлттық бас павильон «Нұр- Әлем» – бұл әлемдегі ең үлкен сфералық (барлық нүктелері орталықтағы нүктеден бірдей қашықтықта болатын тұйық шар) ғимарат болып табылады. Оның диаметрі 80 метрді құраса, биіктігі 100 метрді құрайды. Сфера сегіз қабаттан тұрады. Сфераның әрбір қабаты балама электр қуатының бір түрін паш ететін көрме алаңы болып табылады. Атап айтар болсақ, бірінші қабатта гидроэнергетиканың, екінші қабатта күн энергетикасының, үшінші қабатта жел энергетикасының, төртінші қабатта биоэнергетиканың және басқа қуат көздерінің жетістіктері көрсетіледі. Көрмеге келуші қонақтар арасында Қазақстанның Ұлттық бас павильонына деген қызығушылық аса зор. Алғашқы он күннің ішінде оған келушілердің саны 86 мың адамнан асты.
Жақында Астана ЭКСПО-2017 көрмесіне арнайы келген Финляндия Республикасының президенті Саули Ниинистё «Қазақстан – Орталық Азияда ЭКСПО көрмесін өткізіп отыр­­ған тұңғыш мемлекет. Мұндай жаһан­­дық жауапкершілікті кез келген мемлекет атқара алмайды. Көрме қала­шығының қайталанбас сәулеті мен жоғары дәрежедегі ұйымдастырушылық жұмыстарға қарап, ЭКСПО-2017 көрмесінің табысты өтетіндігіне ешбір күмән жоқ», деп атап көрсетті. Көзі қарақты мәртебесі мейманның пікірі көп нәрсені аңғартса керек.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2019

Бүгін еліміздің басым бөлігінде тұман түсіп, көктайғақ болады

23.02.2019

Бадминтоннан әлем кубогі: қазақстандықтар жұптық сында келесі кезеңге өтті

23.02.2019

Юлия Галышева Жапониядағы әлем кубогі кезеңінде қола жүлдегер атанды

23.02.2019

Елордада ашық құдықтар мәселесі қалай шешілуде?

23.02.2019

Астанада әскерге шақырылушыларды медициналық куәландыру мәселелері талқыланды

23.02.2019

Қоғамдық қабылдауда ақтөбеліктердің мыңнан астам мәселесі шешілді

23.02.2019

ТМД құрылысшылары баға белгілеу саласында тәжірибе алмасты

23.02.2019

Жас теміржолшылар республикалық «Jas qanattar»  форумына қатысты

23.02.2019

Қостанай облысында өткен жылы өңдеу өнеркәсібінің өсімі 5,8 процентке артты

23.02.2019

Мақсат - әр тұрғынға отыз шаршы метр баспана беру

23.02.2019

Қызылорда облысы Полиция департаментінің жеке құрамы үшін гарнизондық жиын өтті

23.02.2019

Лондонда қазақстандық боксшы қарсыласын нокаутқа түсірді

23.02.2019

Павлодарда  «Ұзақ өмір сүру орталығы» ашылды

23.02.2019

Ұлттық нейрохирургия орталығында түрлі науқастар тегін қаралды

23.02.2019

Кетіп жатқан әкімге «кетпе» деді 

23.02.2019

Полиция департаменті тұрғындарға арналған кеңсе ашты

23.02.2019

Майқайың кентінде өрт сөндірушілер газ толы баллондарды алып шықты

23.02.2019

ҚХЛ: Тұрақты біріншілік аяқталды

23.02.2019

Михаил Кукушкин жартылай финалға шықты

23.02.2019

Еуропа лигасының жеребесі тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу