Үнемшілдерді ынталандырған абзал

Сенаттың 2017 жылға арналған іс-шаралар жоспары аясында Әлеуметтік-мәдени даму және ғылым комитетінің депутаттары осыдан шамалы уақыт бұрын Ақмола облысының Аршалы ауданындағы Арнасай ауылында орналасқан «Вячеслав» шағын жинақты орта мектебінің және «Арнасай» жасыл технологиялар орталығының жұмысымен танысқан болатын.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 3456
2

Депутаттар 131 оқушыға есеп­телген шағын жинақты мек­тепке барған кезде оның қыз­метін көрді. Басшылық осы оқу орнында бюджет қа­­ражатын айтарлықтай үне­м­деп қана қоймай, соны­мен бір­­ге, оқушылардың эко­ло­гия­лық жобаларды жүзеге асы­руына тәжірибе жасап, «жа­сыл» технологияларды енгізуге талап қылған іс­те­рін көрсетті. Сонымен қа­тар, біз «Арнасай» жасыл технологиялар орта­лы­­ғының жұмысымен та­ныс­тық. Бұл жерде мем­ле­кеттік органдардың, «G-global»­ Халықаралық хат­шылығының, БҰҰ-ның Қазақстандағы Да­му бағ­дар­ламасы мен бас­қа­ла­ры­ның қолдауымен «Жасыл эко­номикаға» өту бойынша тұжырымдаманы іске асы­ру­ға байланысты 35 жоба жү­зеге асырылуда екен.

Орталықтың ел тұр­ғын­да­рының әр түрлі санатта­рын, шағын және орта биз­нес субъектілерін, соны­мен қатар, жергілікті ат­қ­а­­рушы органдарды «жасыл» технологияларды тә­жірибеде қолдану жө­нін­де қалай оқытатынын кө­зі­мі­з­бен көрдік. Сонымен қо­са, аталған объектілерге ба­ру кезінде анықталған тө­мендегідей жеке мә­селелерге тоқталу қажет деп есептейміз.

«Вячеслав» орта мектебі 1967 жылы салынғанына жә­не елордадан 35 кило­метр қашықтықта орна­лас­қа­нына қарамастан, мұ­ға­лім­дердің өз ісіне бе­ріл­ген­дігі мен ынтасының ар­қа­сында оның жағдайы қа­на­ғаттанарлық. Сонымен бір­ге, мектепте заманау­и ком­­­пьютерлердің және оқы­ту­­дың басқа да техникалық құ­ралдарының, жедел ин­тер­неттің, интерактивті та­қ-

таның жетіспеушілігі се­зіледі, бұл өз кезегінде, оқу­шы­лар мен мұғалімдерге бі­лім мен дағдыларын тол­ықтай дамытып, жаңа үлгі­лер­ді меңгеруге қолбайлау бо­лып отырғаны анық аң­ға­рылады. Жедел интер­нет пен заманауи ком­пью­тер­лердің жоқтығы Қазақ­стан Республикасының Пре­зиденті Н.Назарбаев жа­рия­лаған «Цифрлық Қазақ­стан» бағдарламасының сәт­ті іске асырылуына да кү­мән келтіртсе керек. 

Бастауыш сыныптардың мұ­ғалімдеріне қатысты проб­лема да өзекті болып отыр, олар 18 сағат мөлшерлемесі бар бола тұра, тек 14 сағат қа­на сабақ бере алады, ал бұл ең­бек­ақысын толық көлемде алуларына мүмкіндік бер­мей­­ді. Мұғалімдердің сы­нып­­тан тыс жұмысы үшін еңбекақысына бұрын қолданылған үстеме ақының күшін жою салдарынан олар бұл жұмысты ақысыз не­гізде ат­қарады. Сынып же­тек­ші­лігі үшін үстеме ақы­ның жағ­дайы да осы ісп­ет­тес, оның мөлшері ша­ғын жи­нақ­ты мектепте (саны 15 оқу­шыдан кем сыныптар) 2 мың теңгені ғана құрайды.

Мектепте бюджет қара­жа­ты тартылмай-ақ энергия және су үнемдеуші тех­нологиялар енгізілген, со­ның арқасында жылдық үнем­деудің мөлшері орташа есеп­пен алғанда 3 миллион тең­гені құрайды. Алайда, қол­даныстағы заңнама бюд­же­ттік қаражатқа мұндай қа­тынасты ынталандырмайды, керісінше, кейде бюджетті толық игермеу деп санайды.

Бұған БҰҰ-ның Қазақстан Республика­сы­н­­дағы Даму бағдар­ла­­масының өкілі де назар аудар­ды, ол энергия үнем­деу­ші технологиялар ор­на­тыл­ған елордалық мек­­теп­тердің бірін мысал ре­тінде келтіріп, бюджет қа­ра­жатын игермегеніне айып тартпас үшін мектеп қыз­меткерлері түнгі уа­қыт­та кабинеттеріндегі жа­­рық­ты қосып кетуге мәж­бүр бол­ған­ын жеткізді. Осы­лай­­ша, Бюджет кодексі мен бас­­қа да заңдарға энергия, жы­­лу және су үнемдеуші тех­но­ло­гияларды ендіруді ын­та­ландыратын нормаларды енгізу қажеттігі туындап отыр. 

Енді Үкімет жоғарыда ай­тылған мәселелерді қарап, қолд­аныстағы заңнамаға өз­герістер енгізуді пысықтау бой­­ынша уәкілетті мем­ле­кеттік органдарға тапсыр­ма бер­се, маңызды бір ша­руа­ның оң шешілуіне ық­пал­дасар еді.


Ақан БИЖАНОВ, 

Сенат депутаты




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО емханалары 100 тонна қағаз үнемдеді

20.01.2019

Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 27 жыл толды

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу