Заң үстемдігіне басымдық – заман талабы

Еліміздің елдігін, халқымыздың бір­лігін, ұлттар мен ұлыстардың та­­ту­лығын, бейбіт өмірдің баян­ды­­лығын айқындайтын, іс жүзінде ола­р­­­­дың жүзеге асуына жол аша­тын сын­­дарлы заңдарымыздың із­гі­лікті сая­­­саты екендігі даусыз. Осы мін­дет­­терді іске асыру үшін мем­ле­кет­тік тұр­ғыдан барлық қолайлы жағ­дай жа­салынып келе жатқаны да әм­бе­ге аян. Экономикамыздың жан­да­нуы, кә­сіпкерліктің қанат жаюы, осы­­ның нәтижесінде халықтың әл-ау­қа­­тының артуы, алдымен, тәр­тіп­ке, «бір жағадан бас, бір жеңнен қол» шы­­­ғара білген бірлігімізге тікелей бай­­­ланысты.

Егемен Қазақстан
11.01.2017 178
3

aleksandr-aga-1

Сондықтан да Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында заң үстемдігіне айрықша мән бергендігі белгілі. Өйткені, «100 нақ­ты қадам» – бұл жаһандық және ішкі сын-қатерлерге жауап және сонымен бір мезгілде, жаңа тарихи жағдайларда ұлт­тың дамыған мемлекеттердің отыз­ды­ғына кіруі жөніндегі жоспар болып табылады. Соның ішінде, ол елімізге «2050» Стратегиясын жүзеге асыру мен Қазақстан мемлекеттілігін нығайтуға, жолдан адаспауға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызатын берік­тік қорын жасап беретін болады деген се­німді де орнықтыра түседі. Ал бұл орайда, заң үстемдігін ны­ғайту барысында тек соттардың тө­ре­лік етуі ғана жақсарып қоймағаны рас. Соның нәтижесінде құқық қор­ғау органдарының қызмет сапасы да арта түсті. Енді бұл мерейлі жетіс­тік­теріміздің одан әрі жалғасын та­ба бе­руі үшін заң үстемдігі нақты өмір­де түпкілікті орнығуы қажет.  Осы ба­­ғыт­та заңдарымыздың мәні мен маз­­мұны, сапасы, негізгі мақсаты уа­қыт талабымен үндесіп, қажеттілікке сай жауапкершілігі де арта бергені жөн. Бұ­лардың қатарында көптеген заң­да­­рымызды атауға болады. Мәселен, олар­дың қатарына Еңбек, Мемлекеттік қыз­метшілердің әдеп кодекстері мен зейнетақы, сақтандыру туралы, сы­бай­лас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жә­не жергілікті полиция қызметінің жұ­мыс мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі заң­дарды және басқаларды жатқызуға бо­лады. Еңбек кодексінде тың жаңалықтар бар­шылық. Жоғарыда айтып өткені­міз­дей, заңдардың үстемдік алуы қашанда сол уақыт еншісі мен талап мүддесіне сай келуі керек. Соған орай бұл Еңбек ко­дексінде  оң өзгерістермен қатар, жа­ңа талаптар да бой көтерді. Мәселен, он­да енді «өндіріс және орындалатын жұ­мыс пен көрсетілетін қызмет көлемі азай­ып, ұйымның экономикалық жа­ғ­дайының нашарлауына» әсер ет­кен жағдайда келісімшарт жұмыс бе­ру­шінің бастамасы бойынша үзілуі мүм­кіндігі қаралды. Өйткені, Еңбек кодексінде мұндай негіздердің пайда болуы «экономикадағы қалыптасқан жағдаймен» байланыстырыла қаралып отыр. Ал еліміздің мемлекеттік қыз­мет­шілерінің Әдеп кодексінде мемлекеттiк қыз­мет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенiм бiлдiру болып табылатындығы және мемлекеттiк қызметшiлердiң моральдық-әдеп­тi­­лiк бейнесiне жоғары талаптар қой­ы­латындығы айтылады. Қоғам мем­ле­- к­ет­тiк қызметшi өзiнiң барлық күш-жi­­герiн, бiлiмi мен тәжiрибесiн өзi жү­зеге асыратын кәсiби қызметiне жұм­сайды, өзiнiң Отаны – Қазақстан Рес­публикасына қалтқысыз әрi адал қыз­мет етедi деп сенедi. Мемлекеттiк қыз­метшiлер өз қызметiнде Қазақстан Рес­публикасының Тұңғыш Президентi – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сая­са­тын қолдауға және оны дәйектi түрде жү­зеге асыруға тиiс. Кодекс халықтың мемлекеттiк ор­гандарға сенiмiн нығайтуға, мем­ле­­кет­тiк қызметте өзара қарым-қа­ты­настың жоғары мәдениетiн қа­лып­тас­тыру­ға және мемлекеттiк қыз­мет­шi­лердiң әдеп­ке жатпайтын мiнез-құ­лық жағдайлары­ның алдын алуға ба­ғытталған. Мемлекет­тiк қызметшiлер Қазақстан халқының бiрлiгi мен ел­де­гi ұлтаралық келiсiм­дi нығайтуға ық­пал етуге, мемлекет­тiк және басқа тiл­дерге, Қазақстан халқының салт-дәс­түрлерiне құрметпен қарауға; адал, әдiл, қарапайым болуға, жалпы қа­былданған моральдық-әдептiлiк нор­маларын сақтауға, азаматтармен жә­не әрiптестерiмен қарым-қатынас­та сы­пайылық пен әдептiлiк таныту­ға; өз­дерi қабылдайтын шешiмдер­дiң заң­дылығы мен әдiлдiгiн қамтама­сыз етуге; шындыққа сәйкес келмейтiн мәлiметтердi таратпауға; iскерлiк әдептi және ресми мiнез-құлық қағидаларын сақтауға тиiс. Сол сияқты енді «Сақтандыру қыз­ме­ті туралы» Заң бойынша жол апатынан кө­­лікке келген зиянды сақтандыру ком­па­ниялары бағаласа, «Сыбайлас жем­қор­лыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң бойынша мемлекеттік мекемеде жақын туыс­тардың бiрге қызмет iстеуiне жол бе­рілмейді. Міне, мұның бәрі қа­зіргі уа­қытта ел алдына қойылған мін­дет­терді тал­апқа сай жүзеге асыру үшін аса қажетті ұстанымдар болып табылады.

Александр ТАСБОЛАТОВ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу