Заң үстемдігіне басымдық – заман талабы

Еліміздің елдігін, халқымыздың бір­лігін, ұлттар мен ұлыстардың та­­ту­лығын, бейбіт өмірдің баян­ды­­лығын айқындайтын, іс жүзінде ола­р­­­­дың жүзеге асуына жол аша­тын сын­­дарлы заңдарымыздың із­гі­лікті сая­­­саты екендігі даусыз. Осы мін­дет­­терді іске асыру үшін мем­ле­кет­тік тұр­ғыдан барлық қолайлы жағ­дай жа­салынып келе жатқаны да әм­бе­ге аян. Экономикамыздың жан­да­нуы, кә­сіпкерліктің қанат жаюы, осы­­ның нәтижесінде халықтың әл-ау­қа­­тының артуы, алдымен, тәр­тіп­ке, «бір жағадан бас, бір жеңнен қол» шы­­­ғара білген бірлігімізге тікелей бай­­­ланысты.

Егемен Қазақстан
11.01.2017 127
3

aleksandr-aga-1

Сондықтан да Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында заң үстемдігіне айрықша мән бергендігі белгілі. Өйткені, «100 нақ­ты қадам» – бұл жаһандық және ішкі сын-қатерлерге жауап және сонымен бір мезгілде, жаңа тарихи жағдайларда ұлт­тың дамыған мемлекеттердің отыз­ды­ғына кіруі жөніндегі жоспар болып табылады. Соның ішінде, ол елімізге «2050» Стратегиясын жүзеге асыру мен Қазақстан мемлекеттілігін нығайтуға, жолдан адаспауға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызатын берік­тік қорын жасап беретін болады деген се­німді де орнықтыра түседі. Ал бұл орайда, заң үстемдігін ны­ғайту барысында тек соттардың тө­ре­лік етуі ғана жақсарып қоймағаны рас. Соның нәтижесінде құқық қор­ғау органдарының қызмет сапасы да арта түсті. Енді бұл мерейлі жетіс­тік­теріміздің одан әрі жалғасын та­ба бе­руі үшін заң үстемдігі нақты өмір­де түпкілікті орнығуы қажет.  Осы ба­­ғыт­та заңдарымыздың мәні мен маз­­мұны, сапасы, негізгі мақсаты уа­қыт талабымен үндесіп, қажеттілікке сай жауапкершілігі де арта бергені жөн. Бұ­лардың қатарында көптеген заң­да­­рымызды атауға болады. Мәселен, олар­дың қатарына Еңбек, Мемлекеттік қыз­метшілердің әдеп кодекстері мен зейнетақы, сақтандыру туралы, сы­бай­лас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жә­не жергілікті полиция қызметінің жұ­мыс мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі заң­дарды және басқаларды жатқызуға бо­лады. Еңбек кодексінде тың жаңалықтар бар­шылық. Жоғарыда айтып өткені­міз­дей, заңдардың үстемдік алуы қашанда сол уақыт еншісі мен талап мүддесіне сай келуі керек. Соған орай бұл Еңбек ко­дексінде  оң өзгерістермен қатар, жа­ңа талаптар да бой көтерді. Мәселен, он­да енді «өндіріс және орындалатын жұ­мыс пен көрсетілетін қызмет көлемі азай­ып, ұйымның экономикалық жа­ғ­дайының нашарлауына» әсер ет­кен жағдайда келісімшарт жұмыс бе­ру­шінің бастамасы бойынша үзілуі мүм­кіндігі қаралды. Өйткені, Еңбек кодексінде мұндай негіздердің пайда болуы «экономикадағы қалыптасқан жағдаймен» байланыстырыла қаралып отыр. Ал еліміздің мемлекеттік қыз­мет­шілерінің Әдеп кодексінде мемлекеттiк қыз­мет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенiм бiлдiру болып табылатындығы және мемлекеттiк қызметшiлердiң моральдық-әдеп­тi­­лiк бейнесiне жоғары талаптар қой­ы­латындығы айтылады. Қоғам мем­ле­- к­ет­тiк қызметшi өзiнiң барлық күш-жi­­герiн, бiлiмi мен тәжiрибесiн өзi жү­зеге асыратын кәсiби қызметiне жұм­сайды, өзiнiң Отаны – Қазақстан Рес­публикасына қалтқысыз әрi адал қыз­мет етедi деп сенедi. Мемлекеттiк қыз­метшiлер өз қызметiнде Қазақстан Рес­публикасының Тұңғыш Президентi – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сая­са­тын қолдауға және оны дәйектi түрде жү­зеге асыруға тиiс. Кодекс халықтың мемлекеттiк ор­гандарға сенiмiн нығайтуға, мем­ле­­кет­тiк қызметте өзара қарым-қа­ты­настың жоғары мәдениетiн қа­лып­тас­тыру­ға және мемлекеттiк қыз­мет­шi­лердiң әдеп­ке жатпайтын мiнез-құ­лық жағдайлары­ның алдын алуға ба­ғытталған. Мемлекет­тiк қызметшiлер Қазақстан халқының бiрлiгi мен ел­де­гi ұлтаралық келiсiм­дi нығайтуға ық­пал етуге, мемлекет­тiк және басқа тiл­дерге, Қазақстан халқының салт-дәс­түрлерiне құрметпен қарауға; адал, әдiл, қарапайым болуға, жалпы қа­былданған моральдық-әдептiлiк нор­маларын сақтауға, азаматтармен жә­не әрiптестерiмен қарым-қатынас­та сы­пайылық пен әдептiлiк таныту­ға; өз­дерi қабылдайтын шешiмдер­дiң заң­дылығы мен әдiлдiгiн қамтама­сыз етуге; шындыққа сәйкес келмейтiн мәлiметтердi таратпауға; iскерлiк әдептi және ресми мiнез-құлық қағидаларын сақтауға тиiс. Сол сияқты енді «Сақтандыру қыз­ме­ті туралы» Заң бойынша жол апатынан кө­­лікке келген зиянды сақтандыру ком­па­ниялары бағаласа, «Сыбайлас жем­қор­лыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң бойынша мемлекеттік мекемеде жақын туыс­тардың бiрге қызмет iстеуiне жол бе­рілмейді. Міне, мұның бәрі қа­зіргі уа­қытта ел алдына қойылған мін­дет­терді тал­апқа сай жүзеге асыру үшін аса қажетті ұстанымдар болып табылады.

Александр ТАСБОЛАТОВ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу