Жаһандану аясындағы Қазақстан

Егемен Қазақстан
24.02.2017 369
3

Бүгінгі таңда тарихи уақыт­тың адам айтқысыз жылдам­дық­пен жылжып келе жатқаны – дау ту­ғызбайтын шындық. Бұл әсі­ре­се, жаһандық ақпарат­тық-ком­му­никация техно­логия­ла­ры­ның өте тез әрі үздіксіз жа­ңа­ру­ынан ай­қын сезілуде. Осы үрдіс, сонымен қатар, а­л­ғаш­қы индустриялық револю­ция­ның қозғаушы күші болған көмір мен будың біртіндеп ығысып, мұнай мен газға, одан соң атом қуатына, ен­ді, міне, Үшінші индустриялық ре­волюцияның энергия иіріміне ай­налып үлгерген балама қуат көз­деріне орын бере бастағанынан да анық көрінеді. Бұл құбылыс, сонымен қатар, Төр­­­тінші индустриялық револю­ция­­ның күретамыры болып отырған ро­боттану, биотехнология, инфор­ма­тика және нанотехнология син­тез­дерінен туындап жатқан соны ғы­лыми нәтижелерден де анық бай­қа­лып отыр. Содан соң қайта қалпына келетін, әрі тек қана қоршаған ортадан алы­на­­тын таза энергия қорларының мүл­­де жаңа технологиялық деңгейде өн­­діріліп, жаңаша сақталып, алыс-жа­­қын аймақтарға аса тиімді онлайн тә­сілмен тасымалдану мүмкіндігі де бүгінгі адамзат санасына қона бас­тады. Өз кезегінде аталған құбылыс­­тар­дың геосаясатқа да, мемлекет­ара­­лық қарым-қатынастар мен на­рық­тарға да, сол сияқты, азаматтық қоғамдардың жаңаша қалыптасып, жаңаша дамуына да тікелей әсер ете бастағаны күмән тудырмайды. Өйт­кені, мегаөзгерістер толқыны қаз­ірдің өзінде-ақ айқын сыр беріп, пла­нета тынысының болашақ болмысын болжайтын футурист-философтарды да, физиктерді де, экологтар мен биологтарды да, макроэкономистер мен микроэкономистерді де, мемлекет тізгінін ұстаған сая­сат­керлерді де жаппай ойландыра бастағаны шындықтан алыс емес. Мәселен, Елбасы Нұрсұлтан На­зарбаевтың соңғы Жолдауы – жо­ға­рыда айтылғанның айқын дәлелі. Бұлай деуге толық негіз бар. Өйт­­кені, өзге елдер секілді дамудың тұ­рақты жолын таңдаған біздің мем­лекетіміз де технологиялық ме­га­өзгерістер ағынынан тыс қалып отыр­ған жоқ. Кезінде қол жетпес­тей болып көрінетін қиял-ғажайып дү­ниелер бүгінгі Қазақстанның күнделікті болмысына қалай тез еніп кеткенін де байқамай қалдық. Тастан сарай да салдырып, айшылық алыс жерлерден жылдам хабар да алғызып, сәйгүлік тұлпарларды автокөлік пен ұшақтар, хат пен хабарды SMS, телефон стансалары мен пошта қызметін ұялы телефондар, сия мен қаламды компьютерлер, кітапханаларды интернет-порталдар, баспаханаларды принтерлер, кинотеатрларды телевизор мен видеотекалар алмастырып отырғанына да етіміз әлдеқашан үйреніп кетті. Оны былай қойғанда, бүгінде тұ­тынушылардың қолында жүрген алақандай ғана айфондар мен пла­н­шеттер бүкіл ақпараттық-ком­му­никация технологияларының кө­ме­гімен іске асырылатын қызмет түр­лерін түгел қамтамасыз ететін әм­бебап құралға айналып кеткені де үй­реншікті жай болып қалды. Мұның сыртында «Google», «Yahoo», «Yandex» секілді ақпарат із­деу жүйелерінің көмегімен бүгінгі таң­да кез келген қазақстандық бү­кіл адамзат өркениетінің рухани құндылықтарының ғаламтор же­лі­лерінде жинақталған ұлан-ғайыр қоймаларына сүңгіп кетіп, ғылым мен білімнің, өнер мен ілімнің әр са­ласына қатысты ұғымдар мен терминдердің кез келгенін қас-қа­ғым сәтте суырып алып, керегіне жа­ратып отыр. Демек, бүгінгі таңда қалыптасып отырған әлемдік геосаясат картасынан біздің еліміз шет қалып отыр деу­ге ешбір негіз жоқ, себебі, бү­кіл­әлем­дік ақпарат мұхитынан сусындау өз еліміздің де шексіз игі­лігіне ай­­налып кеткені күмәнсіз. Тәуелсіздік тізгініне ие болған ши­­рек ғасыр ішінде Қазақстан әуел бас­та қолбайлау болған эко­но­ми­ка­лық қиындықтарды артқа тас­тап, бүгінде дамудың тұрақты жо­лы­на түсіп қана қоймай, бүкіл пла­не­та­ға танылып, әлемдегі экономика­сы қарышты дамып келе жатқан са­наулы мемлекеттердің санатына қо­сылды. Мұны қалайша оң үрдіс деп қабылдамайсың?!.

Әділ АХМЕТОВ,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу