Жаңа технологиялар платформасы

Қазіргі заманауи ақпараттық технологиялар адам өмірінің, оның ішінде денсаулық сақтау саласының түрлі тармақтарында өндірістік үдерістерді басқару және қызметті автоматтандыру мүмкіндігін береді.
Егемен Қазақстан
17.04.2017 7522
2

Ұлттық денсаулық сақтау жүйе­сін дамыту және жаңғырту саясаты Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның үшін­ші жаңғыруы: жаһандық бә­се­кеге қабілеттілік» атты Қа­зақ­с­тан хал­қына Жолдауында б­е­ріл­ген тап­сыр­маларға сәйкес жү­зе­ге асыры­лу­да.

Ақпараттық жүйелерді пайда­лану өздігінен қазақстандық ден­сау­лық сақтау саласы үшін иннова­ция болып табылмайды. Әр түрлі ав­то­маттандыру деңгейіндегі ақ­пар­аттық жүйелер еліміздің ме­ди­ци­­налық ұйымдарына бұрыннан бас­тап енгізіле бастады, алайда, атал­­ған процесс әртекті және бір­лес­­пеген және түпкілікті па­ци­ент­тің мұқ­таждықтарына бей­ім­дел­меген бо­латын.

Электронды ден­сау­лық сақ­тау­дың жаңа ар­хи­тек­ту­ра­сы­ның негізгі ком­по­нент­те­рі­нің бі­­рі Денсаулық сақ­тау са­ла­сын­да­ғы ақпараттық жү­йе­­лер­­ді ақ­па­раттандыру жә­не ин­теро­­­пе­рабельділігін қам­та­ма­сыз е­ту плат­формасы (Интеро­пе­ра­бель­ді­лік платформасы) болып табыла­ды.

Интероперабельділік платфор­масын енгізу пациенттің мұқ­таж­дықтарына бейімделген қау­іп­сіз, әділ, жоғары сапалы және тұ­рақ­ты денсаулық сақтау жүйесін қам­та­ма­сыз ету үшін медициналық кө­мек­­ті үздіксіз көрсету, ден­сау­лық сақ­­тау саласының ақ­па­рат­­тық жүй­­елерінің өзара іс-қи­мы­лын қам­­тамасыз ету, өзекті, нақ­ты жә­не толық ақпаратты авто­мат­тан­ды­­рылған түрде жинау мүм­кін­ді­гін береді.

Қазақстан Республикасының элек­­тронды денсаулық сақ­тау са­­ласын дамытудың 2013-2020 жыл­­­дарға арналған тұжы­рым­да­­ма­­­сының негізге алынатын қа­ғи­дат­­­­тарының бірі «пациентке бей­ім­­­де­лу» болып табылады. Яғни, оны іске асыру үшін пациентке ме­ди­циналық көмек көрсету ке­зін­де Қа­зақстан Республикасы аза­ма­­ты­ның электронды денсаулық пас­­порты қолданылуы және бұл қол­жетімді болуы тиіс.

Электронды денсаулық паспорты пациенттің ел ішіндегі медициналық ұйымдарда тексеруден өту және ем алу нәти­же­лері, оның ішінде бұрын ауырған ауру­ла­ры мен созылмалы аурулары, дә­рілік заттар мен басқаларға аллер­гия­лық реак­ция­сының бар-жо­ғы ту­ралы элек­трон­ды деректер ке­ше­нінен тұрады.

Аталған ақпарат Инт­ер­о­пе­ра­бе­л­ь­­ділік платфор­масының құ­ра­мы­­на кіретін бірыңғай эле­к­тро­­н­­ды денсаулық паспорты ре­по­зи­то­рийінде сақталады жә­не ме­ди­ци­­­­на қызметкерлеріне қол­же­тімді бо­­­лады.

Пайдаланушылардың Ин­те­ро­­перабельділік платформасында сақ­та­латын ақпаратқа қолжетімділігі мы­­н­­адай жеке электронды ден­сау­­­лық сақтау кабинеттерінің кө­ме­гі­­­мен ұйымдастырылатын болады:

– пациенттің жеке кабинеті;

– денсаулық сақтау қыз­мет­ке­рі­нің жеке кабинеті.

Пациенттің жеке кабинеті пай­да­ла­нушыға оның электронды ден­саулық паспортындағы дербес деректеріне, сондай-ақ, қа­был­дау­ға жазылу, дәрігерді үйге ша­қы­ру жә­­не басқа да денсаулық сақ­тау са­­ла­сының электронды қыз­мет­те­­ріне қолжетімділікті қам­та­ма­сыз етеді.

Пациенттің жеке кабинетіне па­циенттің денсаулығына байланыс­ты (мысалы, жоспарлы тексеру, қа­рау, егу) іс-шараларды өткізу қа­­же­т­тігі туралы хабарламалар тү­се­тін болады.

Денсаулық сақтау саласында жұмыс істейтін қызметкердің жеке ка­бинеті пациенттің электронды денсаулық паспортымен өзара іс-қимыл жасау, электронды жолдамалар мен тағайындауларды басқару арқылы қызметкер жұмысының тиімділігін арттыруға мүмкіндігін бе­ретін, сондай-ақ, талдамалық жә­не статистикалық ақпаратқа, де­н­саулық сақтау саласының көр­сет­кіш­тері мен индикаторларына қол­же­тімділікті қамтамасыз ететін виртуалды кеңістік болып табылады.

Операциялық және талдамалық есептілік автоматтандырылған түр­де әртүрлі көздерден жиналған жә­не де­ректер үлгісіне сәйкес құ­ры­лым­дал­ған деректер негізінде қа­лып­тас­тырылады.

Электрондық денсаулық паспортын жүргізу процесінің д­ұ­­рыс жұмыс істеуі және есеп­ті­­лікті қалыптастыру ден­сау­лық сақ­­тау саласының ақ­па­рат­тық жү­й­елерімен, оның ішін­де ме­ди­ци­налық ақпараттық жүй­е­лер­мен, Интероперабельділік плат-фо­р­­масымен ықпалдасуды талап ете­ді. Осылайша, Қазақстан Ре­с­­­публикасының Бірыңғай элек­­трон­­ды денсаулық сақтау ке­ңіс­ті­гі құ­ры­ла­ды. Денсаулық сақ­тау саласының ақпа­раттық жү­й­еле­рімен тиімді өзар­а іс-қи­мыл жа­­­сау олардың инт­е­ро­пе­ра­бе­ль­ді­лігін қамтамасыз етуді, яғни се­ма­н­тикалық үйлесімділікті сақ­тап қа­лумен клиникалық және кли­никалық емес деректермен алмасу мү­м­кіндігін қамтамасыз етуді талап етеді. Аталған мақсаттарға қол жет­кізу үшін Интероперабельділік плат­формасы халықаралық дең­гей­­де танылған, стандартталған тә­сіл­де­мелерге негізделген ықпалдасу те­­тіктерін пайдаланады.

Интероперабельділік плат­фор­ма­сының құрамына Қазақстан Рес­пуб­ликасының электронды ден­сау­лық сақтау саласындағы барлық қа­тысушылар үшін ақпараттық объек­тілердің – анықтамалықтар мен жіктеуіштердің, тіркелімдердің (пациент­тердің, медицина қыз­мет­керлерінің, денсаулық сақ­тау ұй­ым­­дарының және бас­қа­лар­дың) бі­­рыңғай эталондық ма­ғы­на­сын қам­­тамасыз ететін инфра­құ­ры­лым­дық компоненттер кіре­ті­нін қо­­сым­ша атап өту қажет. Сон­д­ай-ақ, Ин­теро­­перабельділік плат­фор­ма­­сының құ­рамында ақпараттық ре­с­ур­с­тар мен деректерді сыртқы жә­не ішк­і қау­іп­тер­ден қорғайтын ең заманауи ақ­па­раттық қауіпсіздік құ­рал­дары мен рә­сімдер іске асырылады.

Интероперабельділік платформасы медициналық көмек көр­сету жә­не басқару шешімдерін қабылдау са­пасын жоғарылату және пациентті оның денсаулығы туралы кешенді ақ­паратпен, дер­бестендірілген нұс­­қаулармен және ескертулермен қам­тамасыз ету мүмкіндігін беруге арналған тұжы­рымдаманы іске асыру шеңберінде құрылған іргелі жобалардың бірі болып табылады.

Сайын Шайхиев,

Әділбек Сағадиев,

ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің «Республика­лық электрондық денсаулық сақтау орталығы» ШЖҚ РМК


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу