Жас тұнды жанарға

Егемен Қазақстан
27.01.2017 87
Карашаш апай 2Өмірде не нәрсені болсын жүре­гі­мен елжіреп қабылдайтын адамдар бо­­лады. Эмоциясы, жанайқайы, ми­ми­касы, ойы мен сезімі менмұндалап сыр­тына атойлап шығып тұра­тын он­дайларды көбіне өнер ошақ­та­рында жолықтыратыныңыз рас. Көз жасына тез ерік беретін кісіні әдет­те жүрегі тым нәзік адам екен деп бағалайтынымыз тағы бар. Сезімге бөлейтін өнердің құді­ре­тіне құлдық ұрдық! «Қыз Жібек» фи­льміне кемсеңдемейтін кісі бар ма, сірә? Жүрегі тас адам болмаса, «Қараш-қараш оқиғасы», «Көксерек», «Заманай» мен «Қош бол, Гүлсары»... экрандық туындылары да тап солай, жанарыңызға жас тұндырады, жүре­гі­ңіз жаздағы уылжыған өріктей езіледі, ішкі сезімдер сапырылысып, алай-дүлей күй кештіреді. Бұрын үндінің фильмдерін тамашалап та ағыл-тегіл жы­лаған ғой сол кездің адамдары. Қазір айтсаң, күлкілі... Бір тамшы жас көкірегіңізді көк­темгі жасындай күңірентеді. Ал «Абай», «Ана-Жер-Ана»... спек­та­кль­­дерін сүлесоқ, бер жағыңмен тама­ша­лау тағы мүмкін емес. Бұлардан қазақ­тың сөз өнері құдіретінің қандай киелі, қасиетті екенін пайымдайсыз. Негізі айт­пағым, қазіргі орындалып жүрген әндердің жеңіл-желпі ырғаққа бой алдырып, байырғы тамырынан тым алшақтап кеткендігі туралы болатын. Бүгін қарап отырсаңыз, той-томалақта мәтіндері мәнсіз, көңіл сергітетін, ойсыз-мұңсыз сарындағы әуендер жиі орындалады. Той – қазақтың қа­зы­насы дейміз-ау, алайда бар гәп сондағы орындалатын әндерде ғой. Ойлы әннен гөрі тойлы әндерге көбірек бет бұруымыздың себебі неде? Өйткені, біріншіден, ән нағыз пайда табудың, бизнестің көзіне айналып отыр. Тұмсығымызды жарқабаққа соқ­тырып, жаралайтын тұсымыз осы. Бірқатар әншілер Еуропаның даң­ғаза әуеніне еліктеп, соларша ашық-шашық киініп, елірме үнге екі қолдарын ербеңдетіп ән салуды мәде­ниеттің биік сатысына көтерілу деп санайды. Сосын кейде бер жақта – әнші, ал ар жағында бір топ биші ал­қын-жұлқын, өз-өздерін жеп, мән-ма­ғынасыз құр бекер билейтініне күйі­несің. Ән мен би үйлессе, неміз бар өк­пелеп. Мәселен, шетелдің әншілері бұл жағынан қамшы салдырмайды, ал біздікілердің биі кешегі 70-ші жыл­дардың дискотекасындағы қимыл­дар­дан аумайды. Бишілер әнмен бірге қоз­ғалып, белдері жас шыбықтай майы­сып, иіліп тұрудың орнына оқтау жұт­қандай тіп-тік, қимылдарына қа­рап робот па дерсің. «Жібекті түте ал­ма­ған, жүн етедінің» кері. Америкалық Джими Хендрикс: «Біз музыка арқылы адамдарға гипноз жа­саймыз, оларды күйден-күйге құбы­лтып ең осал жерлерін анықтап ала­мыз. Ал содан соң оның миына не құям десең де еркің өзіңде» деген екен. Сол айтқандай, қазіргі жас қазақтың құ­ла­ғына батыстың бақырып-шақыр­ған әуездері құйылуда. Қан тобын анық­тамай адамға қан құю қандай қа­терлі десек, бөтеннің музыкасының сана­ға құйылуы да солай, қазір өте-мөте қауіпті. Ән өнері қазақта бұ­рын­нан тәрбиенің басты құралы, кісі бойындағы мүлгіген нәзік сезім­ді оятатын, миын демалтатын, сана сандығын маржан ойлармен көм­ке­ре­тін, рухтандыратын, жүзіне қан жү­гіртетін құндылық болып санал­ған­дық­тан, бізді бұл жайт қатты тол­ған­ды­руы тиіс деп ойлаймыз. Бүгінгі әндердің қадағалаусыз хал-ахуалы, бетімен кетушілік кім-кім­ді де толғантпай қоймайды. Біржан сал, Ақан сері, Мәди, Жаяу Мұса, Әсет, Балуан Шолақ, Абай, Иманжүсіп, Кенен, Нартай... әндерін алға оздырып, түрлі жанрда түрлентіп шыр­қасақ несі айып. Мұны қазіргі жас­тар қабылдай алмайды деп кім айта ала­ды? Билететін, бойды сергітетін, се­зім­ге жетелейтін әндерден гөрі бүгін ой­лантатын, толғантатын, құлақпен емес, жүректің қалқаншасымен қабыл­дай­тын әндердің бәсі биік тұрса несі жа­ман. Адамның ағзасына ағыла құйылып, ағыл-тегіл ойға шомдыратын ән гүлі шір­кін, мәңгі құлпырып ашылып тұр­са екен дейсің. Қазақтың баяғы ән­дерін жайғасып отырып, ойланып тың­дайтынсың, сағыныштан, аңсаудан жана­рыңнан жас таматын. Әдепті ән тыңдап өскен бала өмірдің мәнін түсі­ніп тұратын. Болашақта қандай адам болатының қандай әнді бойыңа сіңіріп өскендігіңе байланысты еді. Ал қазір өрендер кімдердің әнімен су­сындауда? Жүсіпбек, Манарбек, Ғарифолла, Құрманбек, Жәнібек, Ермек... тағы сол сынды әншілердің үн­дері түгілі есімдерін олар біле ме екен? Әй, қайдам! Қайрат Нұртас, Төреғали Төреәлі сынды эстрада өкіл­де­рі сахнада ән шырқағанда шы­дап тұ­ра алмай, ботадай боздап жылаған жас­өспірімдерді көргенде еріксіз ойға шомғанбыз. Екі көзден шынайы тө­гіл­ген баяғы жас пен еліріп, еліктеп пар­ла­ған мына жастың арасында қандай айы­р­машылық бар деп... Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2018

Қазақстанның алты облысында жол жабылды

22.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

22.01.2018

Аур райына байланысты Қазақстанның оңтүстік облыстарында ескерту жарияланды

22.01.2018

Нью-Йоркте Қазақстан мен Тәжікстанның сыртқы істер министрлері кездесті

22.01.2018

Мемлекет басшысы АҚШ-қа ресми сапарының қорытындылары жөнінде кеңес өткізді

22.01.2018

Шолақсор ауылында аяз 43  градусқа жеткен

22.01.2018

Астанада «Вокал сиқыры» атты концерт өтті

22.01.2018

Алматыдан Әл-Кувейтке дейін...

22.01.2018

Аяз ақырып тұр (фото)

22.01.2018

Дипломатиялық қарым-қатынастың жаңа белесі

22.01.2018

Ұлыбритания ветеринария колледжі: Киік неге қырылды?

22.01.2018

Астанада энергетикалық кешеннің алдағы қатты аязға дайындығы тексерілді

22.01.2018

Исекешев «Астана LRT» ЖШС-ның жаңа басшысын таныстырды

22.01.2018

Алматы облысы бойынша ауа райына байланысты ескерту жарияланды

22.01.2018

ҚР СІМ Ауғанстандағы террорлық шабуылды айыптады

22.01.2018

«Тұмар» Ұлттық телевизиялық бәйгесіне қатысуға өтінімдер қабылдау басталды

22.01.2018

 Қостанай облысында 88 жастағы қария аяздан аман құтқарылды

22.01.2018

Тірлігі тиянақты Түпқараған

22.01.2018

Атырау қаласы тұрғындары Қазақстан құрамасына қолдау білдірді

22.01.2018

«Елбасы қойған тапсырманы орындауға Батыс Қазақстан облысындағы компаниялардың мүмкіндігі жетеді»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Бапкерлер легионы

Жыл сайын Қазақстан премьер-лига клубтарының қыруар қаржы жұмсап шетелдерден сатып алатын легионерлерін санамалап, олардың көрсеткен нәтижелерін саралап жүретін әдетім бар. Футбол деген үлкен сиқырға арбалып қалған кез келген адамға таныс құбылыс. Өткенде ғана маусым бойына 4 ойын өткізіп, 10 ай бойы жалақы алып келген сербиялық футболшы туралы жаздым. Біздің клубтардың бармақ басты, көз қысты әрекеттері мұнымен де шектелмесе керек. Командаларымыздың тағы бір әдеті – жыл сайын бапкер ауыстыру. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Ортақ тіл табысуға ұмтылыс бар

Бір халықты екіге жарып, ағайын­­ды бір-біріне қарсы қойған ғалам­дық саясат, екі түрлі саяси жүйе корей халқын әлі де бір-бірі­не жат қылып отыр. Жақындату тү­гі­лі кейде бір-біріне деген жаулық ни­­ет­терін де жариялап, бітіспейтін көз­­қараста екендіктерін білдіріп қоя­ды.  

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

АҚШ-та білім алып жүргенімізде екі апта бойы сөз бостандығы абсолют­тік болуы тиіс пе деген тақырыпты тал­қыладық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ғажайып жаңалықтар

Заманауи экономиканың дамуы адамзатқа орасан зор жаңа мүмкіндіктер ұсынатындығын, соған сай экономиканың кейбір дәстүрлі салаларының түбегейлі өзгеріске түсетінін қазірдің өзінде байқауға болады. Тек бір ғана ауыл шаруашылығын алып қарайықшы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу