«Жасыл» технология драйвері

ЭКСПО елге не береді деген сұрақтың ішінара жауабын беретін кез келгені анық. Мәселен, Астана ЭКСПО-2017 халық­ара­лық ма­мандандырылған көр­ме­сінің ая­сында қалың көп­ші­лікті со­н­ша­лықты қызықтыра қой­­майтын көптеген салалық ша­ра­лардың өтіп жатқанын біреулер біл­се, біреулер біле бермейді. 
Егемен Қазақстан
05.07.2017 250
2

Көрме шеңберінде өткен осындай шаралар санатында VIII Энергетика жөніндегі халықаралық форумды және салалық министрлердің конференциясын атауға болады. Әлемдік энергетиканың бірегей мамандары бас қосқан осы халықаралық жиында Қазақстан ірі жетістікке қол жеткізіп, Астана ЭКСПО-2017 базасында Жасыл технологиялар мен инвестицияларды дамыту жөніндегі орталық құрылатын болды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының тікелей қолдауымен жұ­мыс істейді. 
Бұл орталықтың жұмысы мен зерттеулеріне Орталық Азия елдері – Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, сонымен бір­ге, Иран, Ауғанстан, Моңғолия жә­не Әзербайжан тікелей қатысады. Жасыл технологиялар мен инвестиция­лар­ды дамыту жөніндегі орталық Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымымен (ЭЫДҰ), Еуропалық одақ­пен, Ресей, АҚШ, Қытай, Үндіс­тан және Латын Америкасы ел­­де­рі­мен тығыз байланыста жұмыс іс­­те­мек. Энергетика министрі Қанат Бо­­зым­баевтың айтуынша, бұл – әлем­­ге әйгілі Жаңартылатын энергия көздері жөніндегі халықаралық агент­тіктің (IRENA) аймақтық балама­сы. Сонымен қатар, бұл орталық жа­ңартылатын энергия көздерімен (ЖЭК) бірге, «жасыл» технология мә­де­ниетін де дамытпақ.
Әлемнің жетекші энергетиктері бас қосқан осы бір жиында тұңғыш рет Экспериментальді термоядролық реактор жобасы жөніндегі халықаралық ұйым (ITER) мен «Қазақстан Рес­пуб­ликасының ғылыми ядролық ор­та­лы­ғы» РМК өзара ынтымақтастық ту­ралы келісімге қол қойды. Осы ке­лісім шеңберінде ITER ұйымы мен еліміздің ғылыми ядролық орта­лығы ЭКСПО-2017 көрмесі қар­са­ңында Курчатов қаласында іске қо­сыл­ған «Токамак» термоядролық қон­ды­р­ғы­сы арқылы тәжірибелік зерттеулер жүргізетін болады. Яғни, біздің елімізде алғаш рет шетелдік тапсырыс­тар бойынша болашақ термоядролық өнер­кәсіп үшін қажетті материалдар сы­нақтан өткізіледі. 
«Біздің ойымызша, болашақтың энер­гиясы – бұл басқарылатын тер­моядролық синтез энергиясы. ITER халықаралық ұйымына біз­ге зор мүмкіндік бергені үшін шек­сіз ризашылығымызды білдіреміз. Ен­ді біз­­дің еліміз басқарылатын тер­мо­яд­­ролық синтез энергиясын игерген әлемдегі бірінші ондықтың құрамына кір­ді», дейді «Ғылыми ядролық ор­та­лық» РМК-нің бас директоры Эрлан Батырбеков. Түйіндей айтсақ, «То­ка­мак» термоядролық қондырғысы ел экономикасына қыруар қаржы құя бас­тайтын болады.
Осыдан бес жыл бұрын Елбасы Астанада өтетін ЭКСПО көрмесінің бас­ты тақырыбы – «Болашақтың энер­гиясы» деп айқындап берген бо­ла­тын. Содан бергі өткен уақытта елі­міз­де болашақтың энергиясын дамы­ту мақ­сатында орасан зор жұмыс ат­қа­рыл­ды. Қазірдің өзінде елімізде ЖЭК саласының 50 кәсіпорны жұмыс істеп тұр. Олардың қатарында Еуропа Қайта құ­ру және даму банкінің қолдауымен са­лынған жамбыл облысындағы «Бурное-Солар» атты күн электр стан­са­сын (КЭС) және Ақмола об­лы­сын­да­ғы қуаттылығы 45 МВт болатын жел электр стансасын (ЖЭК) ерекше атап айтқан жөн. 
Астана ЭКСПО-2017 көрмесі елі­мізде «жасыл» технологияны да­мы­ту­дың драйверіне айналды. Бүгінге дей­ін белгіленген бағыттар бойын­ша, 2020 жылдың соңына дейін елі­мізде 53 ЖЭК нысанын, оның ішін­де 23 ЖЭС, 17 КЭС және 13 су элек­тр стан­сасын салып, пайдалануға бе­ру жоспарланып отыр. Осындай ке­шен­ді шаралардың іс жүзіне асыры­луы Қазақстанға жаңартылған энер­гия көздерін дамыту мәселесі бой­ын­ша әлемнің жетекші елдерінің қа­та­­рына қосылуға мүмкіндік береді. Астана ЭКСПО-2017 көрмесі жұ­мыс істей бастаған аз уақыттан бері ел экономикасының болашағына қос­­қан тың технологиялары мен озық инно­ва­цияларының бір парасы осындай. 
Жаһандық шараның барлық же­тіс­ті­гін түйіндеуге әлі қыруар уақыт бар.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу