Жемқорлықпен күрес адалдықты дәріптеуден басталады

Физика мен астрономия ғы­лым­дарында «қара құрдым» деген түс­і­нік бар. Жерден пәленбай милли­он жарық жылындай қашықтықта ор­наласқан, көптеген алып пла­­не­талар еркін сыйып кете ала­тын­дай кеңістікті қамтитын, ай­на­ла­сын­дағылардың бәрін жалмап жұ­тып ала­тын бір ғажап дүние. Оның ма­ңайына жақындағанда, жарық жыл­дамдығының өзі баяулап, уа­қыт тоқтап қалады деседі. Осы «қа­ра құрдымның» бар екендігіне не­месе жоқ екендігіне әлі күнге дей­ін ғалымдар талас қылып жатады.
Егемен Қазақстан
05.05.2017 658
2

Біздің сыбайлас жемқорлықпен күресіміздің өзі бір есептен алғанда осы «қара құрдымды» еске сала­тын­дай. Күрес ондаған жылдан бері аяусыз жүргізіліп жатыр. Бірақ жемқорлықтың тыйла­тын тү­­рі жоқ. Неге? Өйткені, күрес кү­шей­генімен, жемқорлықтың өзі де жыл өткен сайын дамып, жаңағы «қа­ра құрдым» секілді күрес нә­ти­желерін жалмап жұтып жатқан се­кілді. Сонымен, құдіретті «қара құр­дымның» алдында ештеменің бая­нсыз болып шығатындығын айтып, физиктер дәрменсіздік танытса, терең тамыр жайып алған сы­байлас жемқорлықпен күресте біз­дің құқық қорғау органдары да пұ­шайман күй танытатын секілді. Өйт­кені, сыбайлас жемқорлықтың құр­бандықтары бар, бірақ оның нә­т­и­желері байқала бермейді. Бәлкім, мы­нанша қылмыскерді ұстадық, мынанша миллион теңгені мемлекетке қайтардық деген цифрлар бар болар. Бірақ оның адам санасына әсер ететіндей, сананы сілкіндіріп, арды тазалайтындай нәтижелері болмай отырғаны шындық.
Біздің ойымызша, сыбайлас жемқорлықпен күресте біз кешегі ке­ңес­тік идеологияның озық тәсілдерін па­й­далануымыз керек. Қоғамға қа­ты­сы бар белгілі бір ауқымды саяс­и на­уқанды ұйымдастырғанда кеңес идеологтары қайтушы еді? Алдымен жақсы адамды, жақсы образды іздеп тауып, соны қоғамға үлгі ететін. Жамандықты жақсылыққа қарай б­ұруға тырысатын. Осыдан барып жақсылық пен жамандықтың, адал­дық пен арамдықтың арасы ал­шақ­тап, адамдар осы екеуінің біреуін таң­дауға мәжбүр болатын.
Ендеше бізге де сыбайлас жем­қор­лықпен күресті идеологиялық тұр­­ғыдан алғанда адалдық пен арам­дық­тың күресі ретінде құру керек. Ол үшін қоғамдағы адал адамдарды тауып,
соларды насихаттауымыз керек. Мұ­­нымен де тынбай, адал адамдарға сая­­си тұрғыдан да, идеологиялық тұр­ғыдан да, экономикалық тұрғыдан да артықшылықтар беруге ұмтылуымыз керек. Еліміздің кадр саясатында адалдық ең бірінші өлшемге айналуы тиіс. Қызмет бабында адал адамдар өссін. Ол адал адамдар айналасына адал жастарды шоғырландырып, қоғамға мемлекеттік қызметке беріл­ген­­діктің таза үлгісін ұсынатын бо­ла­ды. Ал адалдықтың туы жоғары кө­­терілген кезде арамдықтың құты өзі­нен өзі қашатындығы түсінікті. Мі­не, сыбайлас жемқорлықты біз осыл­ай ғана жеңе аламыз. 
Егер шын ниет болса, негізінде адал адамдары іздеп табу қиын емес. Олар сөйлеген сөзімен, іс-әре­ке­­тімен өзінен өзі көрініп тұрады. Онан кейін оның айналасындағы қоғамдық пікірге құлақ түрсеңіз болды. Сізге кімнің кім екендігін ашып береді. Жалпы, философтардың сөзіне қарағанда, халық дегеніміз – ұй­ым­даспаған көпшілік. Осы ұйым­дас­пауының салдарынан ол тобырлық деңгейге дейін түсіп кетуі мүмкін. Яғни, арасынан мықты бір көшбасшы шық­паса, халық бір іске жұмыла ал­мауы немесе жиі қателіктерге ұры­нуы мүмкін. Бірақ, тағы да сол фи­лософтардың айтуы бойынша, ұйым­даспаған халық көп жағдайда бір нәрседен – тарихи жеке тұлғаға баға беруден қателеспейді екен. Мі­не, сондықтан да аумалы-төкпелі та­рих­тың қай кезеңінде болмасын жеке тұл­ғаға қатысты сарапшының да, та­рихшының да емес, философтың да, ақын мен жазушының да емес, тек халықтың берген бағасы ғана түпкілікті баға болып есептеледі. 
Ендеше, сыбайлас жемқорлықпен кү­­ресте адал адамдарды іздес­ті­р­г­ені­мізде, біз ол адамдар туралы ха­­лық­тың берген бағасымен санасып оты­руға тиістіміз. Сонда көп қа­те­леспейтін боламыз. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Жақсылық (08.05.2017 12:49:54)

Жақсы мақала, ең бастысы ниет жақсы. Бірақ адал адамдарды қайдан табасың? Тапқанмен жоғпарыда отырып алғандар ондайды керек қыла ма? Мәселе сонда ғой...

Пікір қосу