Идеялар қорлау емес, қолдау күтеді

Менің бір танысымның жол апаттарының алдын алатын «ақылды қондырғы» ойлап тап­қанына біраз жылдың жүзі болды. Анда барды, мында барды, еш нәтиже шығар емес. Ендігі ойы – шетелге ұсыну. 

Егемен Қазақстан
09.10.2017 165
2

Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнаулы есепке алу комитетінің төрағасы Бағдат Мусин Алматыда «iPhone» телефондарын қолдан жасаған жігіт­терге қатысты ойын Фейсбуктегі парақшасында: «Жігіттер iPhone-ды қолдан жасаған?! Меніңше, оларға заңды өндіріспен айналысуға мүмкіндік беру керек. Бір технопарктен техника жасау цехын ашу керек. Жеңілдікпен қаржы беру керек. «Цифрлы Қазақстан» туралы жарияладық емес пе?! Егер балалар түпнұсқа платалар мен арзан бөлшектерден iPhone жасап шығарған болса, олардың қолынан көп нәрсе келетіні белгілі. Сондай-ақ кәсіпкерлік бастамалары жаман емес екен», дегенін оқыдым. Әлеуметтік желіде лауазымды тұлға емес, жеке адам ретіндегі көзқарасын ашық білдіргені ұнады. Шіркін-ай, осындай көзқарас, осындай пайым әрдайым мемлекеттік орындарда отырған лауазым иелерінен табылып жатса, қаншама жақсы идеялар жүзеге асып, елдің игілігіне жұмыс істеп, орасан зор пайда әкелер еді-ау деп ойладым.

Мәселен, дейді бір өнертапқыш әрбір қалада қыс айларында жеке сектордың көмір жаққанынан ауа ластанады. Қаланы жылумен қамтамасыз ететін ірі ЖЭС-терден шыққан ыс мөлшері қадағаланады, ал жеке сектордағы әр үйге оны қою тіпті мүмкін емес. Бұл жерде нақты шешімнің бірі ретінде жекеменшіктегі жер үйлердің барлығын түнгі тарифке негізделген электр қуатымен жылытуға көшіру тиімді болар еді. Мұнда біріншіден, қаншама адам ыс тиіп, уланудан зардап шекпейді, екіншіден, жылуға түнгі төлемнің арзандатылған бағамымен төлеу халықтың да қалтасына салмақ салмас еді. Бірақ бұл идея қолдау таппай отыр. Мәселен, ЭКСПО-ға дайындық барысында мен жел қуатымен жұмыс істейтін тоңазытқыштың сызбасын жасадым. Оны да қолдаған бір адам таппадым, дейді.

Бірнеше жыл бұрын тағы бір таныстың баласы нанотехнологияға негізделген жаңалық ашқан. Жас жігіт ел кәдесіне асатын технологиясын барлық жазба-сызбасымен көтеріп, әуелі Білім және ғылым министрлігіне барды. Селт еткен ешкім болмады. Содан тыңдар-ау деген есіктердің бәрін қағып, ақыры тауы шағылып, өз елінде жаңалықты ешкім де керек қылмайтынын түсінген жігіт жобаны АҚШ-қа жолдады. Мұхиттың ар жағындағы алпауыт елдің құлағы елең ете қалған. Ақырында НАСА-дан шақырту келді. Жас жігіт идеясымен, технологиясымен, ең бастысы, ұлтына әлі де берер ілім-білігімен бір жарты шардан екінші жарты шарға қоныс аударды. Өз елінің емес, өзгенің қуатын арттырып, технологиясын жетілдіріп, ақылына ақыл қосып, өзге жұртты ілгерілетуге кете барды.

Ал Алматыда жалған гаджет жасап келген азаматтарды қалалық мемлекеттік кірістер департаментінің қызметкерлері ұстап, 30 дана «iPhone» телефонын тәркілепті. Сарапшылардың айтуынша, бұл заңсыз гаджеттерді түпнұсқадан ажырату өте қиын көрінеді. Себебі, телефонды құрастыруда жедел жады мен орталық процессордың түпнұсқасы қолданылып, гаджеттің өзге бөлшектері арзан, қолжетімді тетіктерден құралған екен. Мұндай жігіттерді қудалағанша, қаржы бөліп, цех ашып беріп, қолжетімді гаджеттер шығаруды қолға алса ше? Бүгінде бұл жігіттердің үстінен тауар белгісін заңсыз пайдаланғаны үшін қылмыстық іс қозғалыпты.

Айтайын дегеніміз, әрбір жақ­сы идеяны дер кезінде демеп жіберудің тапшылығынан еліміздің де, азаматтарымыздың да пайда таппайтынын, жүрегі шайлыққан «ақылды мидың» өрісін шекараның арғы бетінен іздеуінің зиянын жеткізу болатын. Бұл «жаны ашымастың қасында басың ауырмасын», «Біреудің жоғын біреу өлең айтып жүріп іздейді», «Аузыма тимес қартаның қалай піскенінде не шаруам бар» дейтін жаны ашымастықтың көрінісі ме? Бойымызда бар базарымыздың парқына жетіп бағаламай, нарқына сәйкес қимыл танытпай отыра берсек көш соңында шаң жұтып қалуымыз кәдік.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу