Жемқорлықпен күресте озық тәсілдерді орнықтырсақ

Бұл өмірде не жаман? Бұл сұрақ­қа талай адам бас қатырып, тура жау­­а­бын көп іздеген. Сөйтіп ол жау­­аптардың бәрін қорытындылай кел­­генде, ақыры бұл өмірдегі ең жа­­ман нәрсе біреудің нәпақасын жеу екендігі айқындалыпты.  Неге де­­сеңіз, біреудің нәпақасын жеу адам етіне ауыз салғаннан да жаман көрінеді. Ал біздің елімізде өз­­ге­­лердің нәпақасын, несібесін сы­бай­­­ласып жеп жатқандар қаншама.

Егемен Қазақстан
14.11.2017 396
2

Өйткені арам ақшаның дәмін бір татқан адам тағы алғысы, жегісі келіп тұрады екен. Мұны арам ақшаның дәмін татып көрген адамдар жақсы білетін шығар. Біреудің біреуді кемсіту, парақорлыққа салыну, біреудің нәпақасын жеу Ислам дінінде де жамандыққа саналады. Сондықтан Ислам діні мына өмірдегі адами тірліктің берекесін кетірер мұндай жаман әдеттерден аулақ болуды ұстанады. Ислам дінінің бұған қаншалықты мән беретінін кез келген адам түсінеді және Пайғамбарымыздың бұл мәселеде айтқан ескертулері мен тыйымдарына назар аударған адам жемқорлыққа жолай қоймайды.

Алайда ақын Ақтан Керейұлы айтқандай, «Төресін ғаділ бермеген, Парақор болған би жаман» деген секілді, сыбайлас жемқорлыққа салынып өзгенің нанын жымқырып жей­тіндер арамызда бар. Елді өр­кендетуге, халықтың тұрмысын тү­з­еуге, ұрпақтың болашағын жақ­сар­ту­ға арналған мемлекеттің қаржысын сы­байласып қалтаға басатындар бұл әрекетінен жаман боламыз деп ойламайды. Жағдайларының жақсара беретіндігін өздері де, халық та көріп отыр. Және бір артықшылықтары «Аузы қисық болса да, бай баласы сөйлесін» дегендей, қазынаның қақ­пағына да емін-еркін қолы жете­тін­дер солар болып келеді.

Бірақ жамандық қашанда жақ­сы­лыққа әкелмейтіндігі белгілі. Біз­дің елімізде сыбайлас жемқор­лықпен күрес тәуелсіздігіміздің алғашқы күн­дерінен бастап-ақ жолға қойылды. Жас мемлекетіміз бұрынғы кеңестік елдер арасында алғашқылардың бірі болып сыбайлас жемқорлыққа қарсы заң қабылдап, сыбайлас жемқорлық кө­ріністеріне қарсы тұратын арнайы мемлекеттік орган құрды. Оның ел үшін де, мемлекет үшін де зияны зор екендігі баса айтылды. Бәрінен бұрын мемлекет қауіпсіздігіне қатер төндіретіндігі алаңдатпай қой­мады. Сон­дықтан да сыбайлас жем­қор­лық­пен аяусыз күрес жүргізу үшін, мәселен, пара алғаны және бергені үшін он бес жыл мерзімге дейін бас бостандығынан айыру жазасы қа­растырылды. Жемқорларға шартты түрде мерзімінен бұрын босату қолданылмайды, рақымшылық жасауға тыйым салынған. Яғни жаза мер­зімін толық өтейді. Сыбайлас жем­қорлық жасаған шенеуніктер мем­лекеттік лауазымды атқару құқығынан өмір бойына айырылады.

Жемқорлық аса қауіпті және адам санасын тез улайтын болғандықтан, бүкіл әлем елдері оның жолын бөгеу үшін күрес жүргізіп жатыр. Әрине біздің елде де жоғарыдағыдай шаралар қолданылуда. Бірақ ол аздық етіп отыр. Сондықтан бүгінде барынша қолға алынған цифрландыру ісін жемқорлықпен ұтымды кү­рес жүргізуге пайдаланған жөн дей­міз. Өйткені осы цифрландыру арқылы мемлекеттік қызметшілер ара­сында жеке байланыс азайып, мемлекеттік органдардың қызметі ашық болады деген үміт бар. Сонда сыбай­лас жемқорлықтың себептері мен алғы көзі жойылып, сыбайлас жем­қорлықты тудыратын шарттарын шектеуге мүмкіндік туар еді. Бұл жағ­дайда осы іске тұтас қоғамды да тар­ту үлкен көмек болмақ. Мемлекет бас­шысы атап өткендей, «Сыбайлас жем­қорлықпен күрестің тиімділігі бар қоғамның белсене атсалысуына байланысты» екендігі белгілі. Оның үстіне 2015-2025 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияның басты мақсаты да әр адамды жемқорлықтың кез келген көрінісіне «мүлдем төзбеушілік» қағидасын қалыптастыруға тарту болып табылады.

Ендеше «патриоттық сезім, Отанға адал қызмет ету, әділдік, заңның үс­темдігі және сыбайлас жемқорлыққа де­ген шынайы қарсылық кез келген ісі­мізде нақты ұстанымымыз болуы ти­іс» деген сенім қашанда біздің са­намызға алдымен орнығуы керек. Осы­лайша ой-санамызды ояту ар­қы­лы күшімізді біріктіріп, сыбайлас жем­қорлыққа тосқауыл қоя аламыз-ау деген үміт отын жағамыз. Сөйтіп өмір­­дегі ең басты жамандықтан же­рі­не­ріміз де хақ.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу