2018: ұстаным өзгермейді, белсенділік артады

Көптеген болжамдарға сәйкес, 2018 жыл бүкіләлемдік қоғам­дас­тық­ үшін өте күрделі жыл болады. Халықаралық қатынастар жүйе­сінің дағдарысы жағдайында әр­бір дербес мемлекет жаһандық бей­бітшілік пен тұрақтылыққа қол­ жеткізу үрдісіне өз үлесін қо­суы тиіс. Қазақстан әлемдік күн тәртібінен шеткері қалмайды. Қалай десек те, бізді өңірлік және жаһан­дық деңгейдегі статус-квоға ықпал ететін бірқатар жағдайлар күтіп тұр.

Егемен Қазақстан
11.01.2018 106
2

Қазақстанның сыртқы саяси күн тәртібін ашатын маңызды оқиға – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі төрағалық болып табылады. Бұл бір жағынан жауапты міндет, сонымен қатар ол Қазақстан үшін және жалпы Орталық Азия аймағы үшін маңызды саналатын проблемаларға бүкіл әлемнің назарын аударуға мүмкіндік болып табылады.

Сирия мәселесін реттеу үшін Астананың бітімгерлік әлеуетін пайда­лану жалғасатын болады. Келіссөздердің кезекті раунды ақпан айында өтеді деп күтілуде. Осылайша «Азиялық Женева» өзін сириялық қақтығыстың мәселелерін жедел шешуге мүмкіндік беретін тиімді алаң ретінде таныта бермек.

Биылғы жылдың көктемінде Астанада өтеді деп күтілетін Каспий сам­миті де тарихи оқиға болуы мүмкін: бұл кезеңде Каспийдің құқықтық мәр­тебесі туралы конвенцияға қол қою жоспарлануда. Бұл Каспий маңы­ның бес мемлекеті арасындағы өзара тиімді әрекеттестік пен теңіздің таби­ғи ресурстарын пайдалану үшін өте маңыз­ды шешім болып саналады.

Интеграциялық және инфрақұры­лым­дық жобаларды бірте-бірте жүзеге асыру жалғаса беретін болады. Мә­селен, 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап ЕАЭО-ның жаңа Кеден ко­дексі күшіне енді. Ол өз кезегінде Еура­зиялық экономикалық одақ шеңберінде тауарлар мен қызметтердің қозғалысына серпін береді. Одақтың жаңа кедендік заңнамасы электронды технологиялардың қазіргі заманғы мүмкіндіктері ескеріле отырып әзірленді. Онда кәсіпкерлерге пайдасын тигізетін көптеген жағдаяттар қамтылған. Осы құжаттың арқасында кедендік технологиялар цифрланатын болады. ЕАЭО-ның Кеден кодексі құқық қолдану тәжірибесінде қордаланып қалған мәселелерді жоя­ды. Сонымен қатар Қазақстанның инфрақұрылымдық бағдарламалары мен бастамаларын «Бір белдеу – бір жол» жобасына біріктіру бойынша Қытаймен арадағы жұмыс жалғасады.

Орталық Азия мемлекеттері көш­басшыларының бейресми саммиті болуы мүмкін. Айта кетейік, мұны Өзбекстан президенті Шавкат Мир­зиёев бастама ретінде ұсынған еді. Қазақ­стан бұл бастаманы толығымен қолдайды және саммитті өткізуге платформа ұсынуға дайын. 

Алдағы қазан айында Астанада Әлемдік және дәстүрлі діндер көш­бас­шыларының VI съезі өтеді. Оның тақырыбы қауіпсіз әлем құру мәселелеріне бағытталып отырғаны да кездейсоқтық емес.

Дүние жүзіндегі саяси турбулент­ті­лік, зорлық-зомбылық әрекеттер мен терроризмді ақтау үшін дінді пай­далану жағдайында діннің бейбіт табиғатын уағыздауды және радикал­ды экстремистік қозғалыстарға тү­бе­гейлі қарсылықты ұстанатын негізгі діни қайраткерлердің консенсусы қажет.

Ұлттық және өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету ісі де өзекті мәселе болып қала береді. Сондықтан 2018 жылдың екінші жартысында Қазақ­станның төрағалығымен өтетін Ұжым­дық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы (ҰҚШҰ) саммитінің күн тәртібі өте маңызды. Ұйымға төрағалық ететін ел ретінде Қазақстанның Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бұл орайда нақ­ты әскери-техникалық ынтымақтас­тық­ты ұйымдастыру, терроризмге қарсы әрекет ету, киберқауіпсіздіктің қауіп-қатерлеріне қарсы тұру секілді маңызды басымдықтарды белгіледі. Бұдан бөлек Ұжымдық қауіпсіздіктің 2025 жылға дейінгі стратегиясын іске асыру жөнінде бекітілген іс-шаралар жоспары мен ақпарат саласындағы кибер қауіп-қатерлерге қарсы тұру бағытында ынтымақтастықты нығайту мақсатында қол қойылған келісімдегі міндеттерді жүзеге асыру маңызды.

Қорыта айтқанда, Қазақстан алда күтіп тұрған халықаралық және аймақ­тық ауқымды оқиғаларға белсене қатысып, өзінің бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту бағытындағы ұстанымдарын өзгертпейді. 

Зарема ШӘУКЕНОВА
Президент жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының директоры

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Ерлан Нұрғалиевтің өліміне қатысты күдіктілер ұсталды

21.01.2019

Ұлы даланы ұлықтаудың үлгісі

21.01.2019

Жыл сайын елімізде 1700-ден астам адамда жатыр мойны обыры анықталады

21.01.2019

Украина саяси науқан қарсаңында

21.01.2019

Қызылорда қызанағы экспортты ығыстырады

21.01.2019

Қызылордада кәсіп бастауға мүмкіндік көп

21.01.2019

Медициналық көмекпен қамту саласында мәселе көп

21.01.2019

Қармақшыдағы зауыт қалдықсыз жұмыс істейді

21.01.2019

Қатыгез бала қайдан шығады?

21.01.2019

Мемлекет басшысы Зимбабве президенті Эммерсон Мнангагвамен кездесті

21.01.2019

Қызылордада «CT-KZ» сертификатын алушылар қатары өскен

21.01.2019

Ақкөл – алғашқы ақылды қала

21.01.2019

Цифрлық білімнің көкжиегі кең

21.01.2019

«Ауыл қамқоршысы»: Ақтөбе облысында 2,6 млрд теңгеге 314 жоба жүзеге асырылуда

21.01.2019

Қапшағайда судағы полиция қызметі құрылады

21.01.2019

Орал қаласы әкімінің орынбасары тағайындалды

21.01.2019

Жамбыл өңірінде 355 елді мекен қоғамдық көлікпен қамтылды

21.01.2019

5 алтын: Бокстан Қазақстан әйелдер құрамасы Сербиядағы турнирде топ жарды

21.01.2019

Солтүстік Қазақстан тұрғындарын әлеуметтік мәселелер қанағаттандыра бермейді

21.01.2019

«СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ қоршаған ортаны қорғауға 800 миллион теңге бөледі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу