Жаңсақ ойдың жетегінде...

Шетелде іссапарда жүрміз. Қасымызда Сыртқы істер ми­нис­тр­лігінің өкілі Ержан есімді жас жігіт бар. Жүріс-тұрысы, сөйлеген сөзі сондай жатық, сыпайы. Ізетті жігіттің болмысында қалада өскен баланың қалыбы да байқалады. Бір күні екеуміздің орнымыз қатар келіп қалған. 

Егемен Қазақстан
12.01.2018 470

– Ержан, сіз қалада өскеніңізбен ата-әжеңіздің бауырында болған жоқсыз ба? – деп сұрағанмын.

– Иә, апай, оны қайдан білдіңіз,  – деп таңданды. 

– Бірнеше күннен бері түйген ойым ғой, ата мен әже көрген баланың өз ерекшелігі болады, сол сіздің бойыңыздан анық байқалады,  – дедім. 

– Рахмет, апай, ата-әжемнің арқасында тілім қазақша шықты, ертегі айтып беріп, қазақша шара­лар­ға, ұлттық театр мен музейлер­ге ертіп баратын. Бүгінде ол кісілер о дүниелік болды, әкем де сол кісі­лерд­ің соңынан аттанды. Ал қазір анам бар, күніне бір рет телефон соғып тұрмасам мазасы кетеді, – деп жұмсақ жымиды.

– Онда, – дедім Ержанға, – бүгін сөйлескеніңізде анаңызға сәлем айтыңыз. Бір журналист апай бала­ңыз­ға әулетіңіз болып жақсы тәрбие берген екенсіздер деп айтты деңіз, танымайтын адамның баласына сондай сөз айтуы ана үшін мәртебе ғой. Шынымен анаңыз есті кісі екен, сізді ата-әжеңіздің баулуына бергенінен жақсы азамат тәрбиеленіп шығыпты. Ендігі жерде немере, шөбере сүйіп тек рақатқа бөленсін деп тілегін айтты деңіз, – дедім. Сол сәт Ержанның жүзі ерекше нұрлана түсті.

Расымен де атаның, иә әженің тәрбиесін көрген бала ерекше. Әуле­тімізде әкеміз немере сүймей ерте қайтыс болды да, немерелер ата көрген жоқ, есесіне әжелері сексенді артқа тастап көз жұмған. Әлі күнге немерелері көшеде әже көр­се айналып қасынан шыға алмай­ды. Қолындағы сөмкесін көтеріп, есі­гін ашып беріп, көшеде тайып кет­песін деп қолтығынан сүйеп бара жат­қан­дарын әлденеше рет көрдім. Бірде «Осы сендер көшеде әже көрсеңдер ел­жіреп тұрасыңдар, иә десем, иә, ата болмағандықтан ба, атаға үлкен кісі деп қана қарайсың, ал әжені көргендегі сезіміміз мүлде бөлек. Мамамыз (әжелерін мама дейтін) еске түседі», десті.

Өткенде әлеуметтік желі бетінде «Қазақта бірінші перзентін кемпір-шалға беру деген жабайы дәстүр бар. Сонда әке-шешесі ертең оны қайтып алатынын, сөйтіп, бала өзі үшін бөтен отбасына тап болатынын ойламайды», деген пікірге қатысты үлкен пікірталас туды.

Сонда бірі «Мен әжемнің тәрбиесін алмасам осындай адам болмас едім. Себебі сені өмірде тәжірибесі жоқ, жас адам емес, тірліктен түйгені бар, жақсы мен жаманды көргені бар адам тәрбиеледі. Тәжірибесіз әке-шешеден гөрі әжеден алған тәрбие көп артық, ол сені әр нәрсенің аражігін ажырататын адам етіп өсіреді. Аялайды, мойымауға, ойлануға, алға ұмтылуға, адами қасиеттерді меңгеруге баулиды. Олардың ойлау жүйесі де жастардан мүлде бөлек қой, әжең өзінен гөрі маңайын, туған-туыстың жағдайын ойлайды, қайсысына көмек, қайсысына мейірім керектігін, қайсысының бұрыс кетіп бара жатқанын көрсе қайыруын да біледі. Менің қазіргі дәстүрді білуім, ағайынмен араласуым, жақсы көру сезімімнің болуы сол әжемнен дер едім. Менің өзіммен құрдас бөлем бар. Ол қалада әке-шешесінің қолында өсті. Ауылда тұратын ата-әжесіне демалыстарда ғана баратын, ал біздің үйге сирек келетін. Маған қарағанда ол өмірге икемсіздеу, дәстүрді біліңкіремейтін, ал туған-туыстың басында бір жағдай болса тек ұят болады, сондықтан баруым керек деген міндетті орындау тұрғысынан ғана қарайтын адам болып жетілді. Әженің баласының өзге баладан мәртебесі де жоғары, туыстар да, көршілер де, тіпті былайғы таныстың өзі саған сол тұрғыдан қарайды. Сондықтан сен еркінсің, бірақ ессіз болмайсың. Өйткені еркелете тұрып, қатеңе жауап бергізетін, менің балам жаман деген атты естіртпе дейтін мейірім мен қаттылығы егіз мықты қамалың бар», дейді.

Қоғамда осы сауалдың тууы көңі­лі­ме алаң кіргізді. Көпшілік қол­дап кетпегенімен осы мәселе кө­те­рі­луінің өзі ұлттық дәстүрді ман­сұқ­тау, өз қағынан өзі жеру және оны насихаттау емес пе?! Пенденің өзі ғана адаспай, жаңсақ ойдың жетегіне көпті батырса не болмақ?..

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2018

Қазақстанның алты облысында жол жабылды

22.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

22.01.2018

Аур райына байланысты Қазақстанның оңтүстік облыстарында ескерту жарияланды

22.01.2018

Нью-Йоркте Қазақстан мен Тәжікстанның сыртқы істер министрлері кездесті

22.01.2018

Мемлекет басшысы АҚШ-қа ресми сапарының қорытындылары жөнінде кеңес өткізді

22.01.2018

Шолақсор ауылында аяз 43  градусқа жеткен

22.01.2018

Астанада «Вокал сиқыры» атты концерт өтті

22.01.2018

Алматыдан Әл-Кувейтке дейін...

22.01.2018

Аяз ақырып тұр (фото)

22.01.2018

Дипломатиялық қарым-қатынастың жаңа белесі

22.01.2018

Ұлыбритания ветеринария колледжі: Киік неге қырылды?

22.01.2018

Астанада энергетикалық кешеннің алдағы қатты аязға дайындығы тексерілді

22.01.2018

Исекешев «Астана LRT» ЖШС-ның жаңа басшысын таныстырды

22.01.2018

Алматы облысы бойынша ауа райына байланысты ескерту жарияланды

22.01.2018

ҚР СІМ Ауғанстандағы террорлық шабуылды айыптады

22.01.2018

«Тұмар» Ұлттық телевизиялық бәйгесіне қатысуға өтінімдер қабылдау басталды

22.01.2018

 Қостанай облысында 88 жастағы қария аяздан аман құтқарылды

22.01.2018

Тірлігі тиянақты Түпқараған

22.01.2018

Атырау қаласы тұрғындары Қазақстан құрамасына қолдау білдірді

22.01.2018

«Елбасы қойған тапсырманы орындауға Батыс Қазақстан облысындағы компаниялардың мүмкіндігі жетеді»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Бапкерлер легионы

Жыл сайын Қазақстан премьер-лига клубтарының қыруар қаржы жұмсап шетелдерден сатып алатын легионерлерін санамалап, олардың көрсеткен нәтижелерін саралап жүретін әдетім бар. Футбол деген үлкен сиқырға арбалып қалған кез келген адамға таныс құбылыс. Өткенде ғана маусым бойына 4 ойын өткізіп, 10 ай бойы жалақы алып келген сербиялық футболшы туралы жаздым. Біздің клубтардың бармақ басты, көз қысты әрекеттері мұнымен де шектелмесе керек. Командаларымыздың тағы бір әдеті – жыл сайын бапкер ауыстыру. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Ортақ тіл табысуға ұмтылыс бар

Бір халықты екіге жарып, ағайын­­ды бір-біріне қарсы қойған ғалам­дық саясат, екі түрлі саяси жүйе корей халқын әлі де бір-бірі­не жат қылып отыр. Жақындату тү­гі­лі кейде бір-біріне деген жаулық ни­­ет­терін де жариялап, бітіспейтін көз­­қараста екендіктерін білдіріп қоя­ды.  

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

АҚШ-та білім алып жүргенімізде екі апта бойы сөз бостандығы абсолют­тік болуы тиіс пе деген тақырыпты тал­қыладық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ғажайып жаңалықтар

Заманауи экономиканың дамуы адамзатқа орасан зор жаңа мүмкіндіктер ұсынатындығын, соған сай экономиканың кейбір дәстүрлі салаларының түбегейлі өзгеріске түсетінін қазірдің өзінде байқауға болады. Тек бір ғана ауыл шаруашылығын алып қарайықшы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу