Инновациялық дамудың 20 жылы

Күні ертең 20 жылдық мерейлі мерекесін атап өткелі отырған елордамыз Қазақстан экономикасының қарқынды дамуына сенімді тұғыр жасады. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 84
2

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев елордамыздың іргетасы қалана бастаған алғашқы жылдардың өзінде «Астана еліміз экономикасының даму локомотиві болады», деп атап көрсеткен болатын. Уақыт құдіреті Елбасы тұжы­ры­мының ақиқаттығын дәлелдеді. Оған нақты көз жеткізу үшін осы 20 жыл ішіндегі елорданың өсу, өр­кендеу деңгейін цифр тілімен сөй­летіп көрейік.

Жиырма жыл ішінде елорданың жалпы өңірлік өнім өндіру көлемі 190 есе өсіп, 5 триллион теңгеге жетті. Қаламыздың өнеркәсіп өндірісі осы жылдарда 30 есе ұлғайып, қазақстандық өнеркәсіп өндірісінің көшбасшысына айналды. Экономиканың қозғаушы күші болып табылатын елордалық орта және шағын бизнес субьектілері 4,3 триллион теңгенің өнімін өндірді. «Астана – өте тиімді экономикалық жоба болды. Астана ел бюджетінің есебінен күн көреді деген сәуегейлік тұ­жырымға қарсы айтарым, қаланың мем­лекеттік бюджетке аударатын төлемдері 80 есе өсіп, 1998 жылғы 13 миллиард теңгеден 2017 жылғы бір триллион теңгеге жетті», деп атап көр­­сетті қала әкімі Әсет Исеке­шев жа­қын­да өткен «Астана – иннов­а­циялық да­­мудың 20 жылы» атты форумда сөй­ле­ген сөзінде.

Қаланың қарқынды даму үрдісінде инвес­тицияға бірінші кезекте басым­дық беріліп отырғандығы заңды. Қа­ла экономикасына тартылған осы ин­вес­тициялар аз уақыттың ішінде Астананың өзін-өзі толық қамтамасыз етіп, сонымен бірге республикалық донорлар қатарындағы еліміздегі санаулы қалалардың біріне айналдырды. Негізгі капиталға салынатын жылдық инвестиция көлемі 1997 жылмен салыстырғанда 44 есе өсті. 20 жыл ішінде қалаға тартылған жалпы инвестиция көлемі 8 триллион теңге немесе 47 миллиард АҚШ долларын құрады. Бұл игі үрдіс ЭКСПО-2017 көрмесін өткізу кезеңінде лайықты жалғасын тапты. Тек 2017 жылы қаламыздағы өнеркәсіп өндірісінің көлемі 7 пайызға өсіп, 550 миллиард теңгені құрады. Бұл жылы елорда экономикасына 945 миллиард теңге инвестиция тартылса, оның 70 пайызы жекеменшік инвесторлардың үлесіне тиесілі.

Астана қаласы өзінің жиырма жылдық даму шежіресінде шын мәніндегі ғасыр құрылысы алаңына айналғаны ақиқат. Осы уақытта тек елордамыздың тұрғын үй құрылысы саласына 1,6 триллион теңге қаржы салынды. 1265 көп қабатты тұрғын үй кешендері бой көтеріп, 180 мың жаңа пәтер пайдалануға берілді. Тек соңғы бес жыл көлемінде ғана елордамызда 9 миллион шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл 300 мың тұрғыны бар жаңа облыс орталығының бой көтеруімен пара-пар. Бүгінде Астанада заманауи құрылыс саласының барлық құры­лы­мын қамтитын еліміздің жаңа құры­лыс кластері қалыптасты. 20 жылда қаламызда 1172 өндірістік, мәдени-әлеуметтік және қоғамдық ғимараттар бой көтерді. Олар: «Ақорда», «Астана труимфы», «Бәйтерек», «Пирамида», «Хан Шатыр», «Қазақ елі» монументі, «Мәңгілік ел» аркасы және басқа да ХХІ ғасырдағы сәулет өнерінің озық туындылары болып табылады.

Астананың әлеуметтік-экономи­ка­лық әлеуетінің өсуі елорда тұрғындары са­нының жылдан-жылға еселей арту­ына мүмкіндік жасады. Жиырма жыл ішінде қала халқының саны үш есе өсіп, 1997 жылғы 298 мың адамнан 2017 жылы 1 миллион адамға жетті. Астаналықтардың өмір сүру ұзақ­тығы осы жиырма жыл ішінде ал­ты жасқа артып, 69 жастан 75 жасқ­а дейін ұлғайды. 20 ішінде жаңа жұмыс орындарымен қамтылған қала тұрғындарының саны 136 мыңнан 466 мыңға дейін көбейіп, 3,5 есе артты. Нақ осы жылдарда қала аумағы 258 шаршы шақырымнан 800 шаршы шақырымға дейін ұлғайды. Қала халқының еселей артуына шағын және орта бизнес игі ықпал етуде. Өйткені қаламыздың 316 мың тұрғыны, яғни еңбекке қабілетті астаналықтардың 62 пайыздан астамы шағын және орта бизнес саласында жұмыспен қамтылған. Шағын және орта бизнес саласының қала экономикасындағы үлесі 57,4 пайызды құрап, республикамызда бірінші орынға шықты. 2017 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ғана елордадағы шағын және орта бизнес субьектілері 2,7 триллион теңгенің өнімін шығарған екен.

Алдағы уақытта қаламызда жеке­мен­­шік инвестиция есебінен 60 ірі жоба іс жүзіне асырылмақ. Бұл жобаларға 3 миллиард доллардан астам жекеменшік инвестиция салынады. Жекеменшік инвесторлардың ішінде 30-дан астам трансұлттық компаниялар бар. Ендеше ертеңі ертегідей елорданың еңсесі биіктей бермек.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Қазақстандық балалар фильмі халықаралық кинофестивальде жүлде алды

20.01.2019

ШҚО емханалары 100 тонна қағаз үнемдеді

20.01.2019

Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 27 жыл толды

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу