Инновациялық дамудың 20 жылы

Күні ертең 20 жылдық мерейлі мерекесін атап өткелі отырған елордамыз Қазақстан экономикасының қарқынды дамуына сенімді тұғыр жасады. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 82
2

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев елордамыздың іргетасы қалана бастаған алғашқы жылдардың өзінде «Астана еліміз экономикасының даму локомотиві болады», деп атап көрсеткен болатын. Уақыт құдіреті Елбасы тұжы­ры­мының ақиқаттығын дәлелдеді. Оған нақты көз жеткізу үшін осы 20 жыл ішіндегі елорданың өсу, өр­кендеу деңгейін цифр тілімен сөй­летіп көрейік.

Жиырма жыл ішінде елорданың жалпы өңірлік өнім өндіру көлемі 190 есе өсіп, 5 триллион теңгеге жетті. Қаламыздың өнеркәсіп өндірісі осы жылдарда 30 есе ұлғайып, қазақстандық өнеркәсіп өндірісінің көшбасшысына айналды. Экономиканың қозғаушы күші болып табылатын елордалық орта және шағын бизнес субьектілері 4,3 триллион теңгенің өнімін өндірді. «Астана – өте тиімді экономикалық жоба болды. Астана ел бюджетінің есебінен күн көреді деген сәуегейлік тұ­жырымға қарсы айтарым, қаланың мем­лекеттік бюджетке аударатын төлемдері 80 есе өсіп, 1998 жылғы 13 миллиард теңгеден 2017 жылғы бір триллион теңгеге жетті», деп атап көр­­сетті қала әкімі Әсет Исеке­шев жа­қын­да өткен «Астана – иннов­а­циялық да­­мудың 20 жылы» атты форумда сөй­ле­ген сөзінде.

Қаланың қарқынды даму үрдісінде инвес­тицияға бірінші кезекте басым­дық беріліп отырғандығы заңды. Қа­ла экономикасына тартылған осы ин­вес­тициялар аз уақыттың ішінде Астананың өзін-өзі толық қамтамасыз етіп, сонымен бірге республикалық донорлар қатарындағы еліміздегі санаулы қалалардың біріне айналдырды. Негізгі капиталға салынатын жылдық инвестиция көлемі 1997 жылмен салыстырғанда 44 есе өсті. 20 жыл ішінде қалаға тартылған жалпы инвестиция көлемі 8 триллион теңге немесе 47 миллиард АҚШ долларын құрады. Бұл игі үрдіс ЭКСПО-2017 көрмесін өткізу кезеңінде лайықты жалғасын тапты. Тек 2017 жылы қаламыздағы өнеркәсіп өндірісінің көлемі 7 пайызға өсіп, 550 миллиард теңгені құрады. Бұл жылы елорда экономикасына 945 миллиард теңге инвестиция тартылса, оның 70 пайызы жекеменшік инвесторлардың үлесіне тиесілі.

Астана қаласы өзінің жиырма жылдық даму шежіресінде шын мәніндегі ғасыр құрылысы алаңына айналғаны ақиқат. Осы уақытта тек елордамыздың тұрғын үй құрылысы саласына 1,6 триллион теңге қаржы салынды. 1265 көп қабатты тұрғын үй кешендері бой көтеріп, 180 мың жаңа пәтер пайдалануға берілді. Тек соңғы бес жыл көлемінде ғана елордамызда 9 миллион шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл 300 мың тұрғыны бар жаңа облыс орталығының бой көтеруімен пара-пар. Бүгінде Астанада заманауи құрылыс саласының барлық құры­лы­мын қамтитын еліміздің жаңа құры­лыс кластері қалыптасты. 20 жылда қаламызда 1172 өндірістік, мәдени-әлеуметтік және қоғамдық ғимараттар бой көтерді. Олар: «Ақорда», «Астана труимфы», «Бәйтерек», «Пирамида», «Хан Шатыр», «Қазақ елі» монументі, «Мәңгілік ел» аркасы және басқа да ХХІ ғасырдағы сәулет өнерінің озық туындылары болып табылады.

Астананың әлеуметтік-экономи­ка­лық әлеуетінің өсуі елорда тұрғындары са­нының жылдан-жылға еселей арту­ына мүмкіндік жасады. Жиырма жыл ішінде қала халқының саны үш есе өсіп, 1997 жылғы 298 мың адамнан 2017 жылы 1 миллион адамға жетті. Астаналықтардың өмір сүру ұзақ­тығы осы жиырма жыл ішінде ал­ты жасқа артып, 69 жастан 75 жасқ­а дейін ұлғайды. 20 ішінде жаңа жұмыс орындарымен қамтылған қала тұрғындарының саны 136 мыңнан 466 мыңға дейін көбейіп, 3,5 есе артты. Нақ осы жылдарда қала аумағы 258 шаршы шақырымнан 800 шаршы шақырымға дейін ұлғайды. Қала халқының еселей артуына шағын және орта бизнес игі ықпал етуде. Өйткені қаламыздың 316 мың тұрғыны, яғни еңбекке қабілетті астаналықтардың 62 пайыздан астамы шағын және орта бизнес саласында жұмыспен қамтылған. Шағын және орта бизнес саласының қала экономикасындағы үлесі 57,4 пайызды құрап, республикамызда бірінші орынға шықты. 2017 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ғана елордадағы шағын және орта бизнес субьектілері 2,7 триллион теңгенің өнімін шығарған екен.

Алдағы уақытта қаламызда жеке­мен­­шік инвестиция есебінен 60 ірі жоба іс жүзіне асырылмақ. Бұл жобаларға 3 миллиард доллардан астам жекеменшік инвестиция салынады. Жекеменшік инвесторлардың ішінде 30-дан астам трансұлттық компаниялар бар. Ендеше ертеңі ертегідей елорданың еңсесі биіктей бермек.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу