Шертпе күй шеберлерінің бірі композитор Мағауия Хамзин

Қазақтың ұлттық мәдениетіне, оның ішінде сонау түркі дәуірінен бүгінгі таңға дейінгі саф қалпын сақтап келе жатқан күй өнерінің кемелденуіне өзінің зор үлесін қосқан шертпе күй шеберлерінің бірі композитор Мағауия Хамзин еді. Бүгінде оның сонау Тәттімбеттен бергі текті өнерді тегіс жұртқа жеткізген ерен еңбегі ел игілігіне молынан жарады. Тіпті Арқадан Алатауға дейінгі абыз далада Мағауия мектебі қалыптасқан десек, артық айтпаған болар едік. Сол шекпеннен шыққан қаншама жас дарын қара домбыраны жанына серік етіп, шертпе күйден шартарапқа күй шалқытуда.  Тұғырлы тұлғаның шығар­машылығы былтырдан бері өзінің тоқсан жылдық мерейтойы аясында еліміздің әр аймағында кеңінен насихатталып жатыр. 

Егемен Қазақстан
07.02.2018 3111
2

Сонау дөңгелек датаның түйінді толғамы таяуда елордамыздың еңселі төрінде «Қазақконцерт» мемлекеттік концерттік ұйы­мының ұйымдастыруымен өт­кен «Қоңырқаз» атты еске алу кешінде қорытындыланды.

Дарқан дарын иесінің мерейлі мерекесіне оған дейін асқақ Ала­тау төрі де ат қосқан болатын. М.Хамзиннің өнердегі шәкірт­тері Ж.Шәкәрім бастаған, Е.Төлеутай, М.Әбуғазы бар, Алма­тыда Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерватория­сы, Т.Жүргенов атындағы Қа­зақ ұлттық өнер академиясы, П.Чайковский атындағы Алма­ты музыкалық колледжі және Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада-цирк колледжінің студенттерін қатыс­­тырып асқаралы тұлғаның атын­да мұражай ашқан болатын. Мағауия Хамзин қоры, Халық­аралық «Көшпенділер Ата­мұрасы» қоғамдық қоры, «Ке­ңес» орталығы бас болып, «Адырна» ұлттық-этногра­фия­лық бірлестігімен серіктесе атқарған ол игі шара кемеңгер тұл­ғалардан гөрі келешек жыл­ға­ларға аманат іспетті ауқымды жұмыс болатын.

Әріптесіміз Аманғали Қал­жан бірде өзі жұмыс істейтін «Ас­тана ақшамы» газетінде «Қазақ­концерт» мемлекеттік кон­церттік ұйымының директоры Асхат Маемировпен сұхбат жасаған болатын. Сұхбатта шертпе күйдің шебері Мағауия Хамзин де «Қазақконцерттің» құрамында өнер көрсеткенін тілге тиек ете келіп, оның осы­дан тура жарты ғасыр бұрын Ермек Серкебаев екеуі Кана­да­ның Монреаль қаласында өткен «ЭКСПО-67» көрмесіне қатыс­қаны туралы деректі алға тартады. Күйшінің таланты мен тағдырын, ғибаратты өмір жолын әңгімеге арқау ете келіп, А.Маемиров мырзаға Астанада Мағауия Хамзинді еске алуға арналған үлкен кеш өткізуді ұсынады.

Не керек әлгі сұхбаттың сұрағы мақсатына, Асхат мырза жақсы атына жетіп тамаша кеш таяуда өз дәрежесінде дүркіреп өтті. Кештің келісті өтуіне араға алтын көпір болып жүрген Мағауияны қазаққа берген Ақтоғайдың азаматы Ерлан Дәкеновтің де ықпалы бар. Аталмыш өнер жәрмеңкесіне қазақ руханиятының кіл қас­қалары келіп, күйші жайлы келелі әңгімені кеңінен тол­ғады. Шара тізгінін атақ­ты күйші Жанғали Жүз­бай ұстаған. Сәнді сахна төрінде Мұхаметжан Тілеухан, Қай­ролла Сəдуақасов төгілтіп күй төккенде көңіл көкжиегі күн астында шырайланып сала берді. Қазақ әдебиетінің белді өкілдері Төлен Әбдік, Қойшығара Сал­ғара, Әнес Сарай, Қайролла Сә­дуақасов қатысқан кеште жас дарындар Манап Анықбеков, Балжан Серікболқызы сияқты дәулескер күйшілер өнер жарыстырды. Сондай-ақ Қазақ ұлттық өнер университетінің ұстаздары әнмен әрлеген кешті көрермендер зор қошеметпен қабыл алды. Серік Оспанов, Амантай Жұмашев, Нұрай Тана­баев, Аяулым Қамажан Мағауия шығармашылығының шыңына шуақ боп төгілді. Әсерлі естелік­тердің арасында Мағауия Хам­зиннің інісі Дәнелия ақсақал жай­лы да айтылды. Оны тілге тиек етуіміздің өзіндік орны бар. Өкінішке қарай аталмыш кешті ұйымдастырушылардың басында болған Дәнелия ақсақал оны тамашалауға аз ғана уақыт қалғанда өмірден озды... Кешке Д.Хамзиннің зайыбы Бақыт шешей қатысып, Мағауия өзі қолдан шапқан домбыраларды ала келді. Шертпе күй шеберінің осындай да өнері болғанын бірі білсе, бірі біле бермейтін болар. Ол домбыралардың формасы да әдеттегі домбыралардан бөлек жасалған. Шертпе күйге келетін қалақ домбыралардан да қалыбы ерекше. Өнертанушы Раушан Малдыбаеваның айтуынша, Мағауияның əкесі Хамза ұлына бала күнінде дəл осындай музыкалық аспапты сыйлаған екен. Содан бері күйші өзге фор­мадағы домбыраны онша ұната қоймаған. 

Кеште айтылғандай, күй құты қонған Мағауия Хамзин қос ішекті домбыраны оркестрде ойнатуымен ерекшеленген дарын иесі. Ол – шертпе күймен бірге, əлемнің классикалық шы­ғар­маларын үлкен сахналарда ойнап, шетелдің талғампаз көрерменін тəнті еткен күйші. 

Көкірек көзі ашық әлеумет әуезді әуен мен кемеңгер күй құшағынан шыққысы жоқ. Одан біз күйшінің өнердегі ғұмыры ұзақ әрі әлі де насиxаттала бе­ретініне еш күмән келтірмедік. Осындай жиындар арқылы қазақтың ұлттық бай мұрасы ұр­пақтан-ұрпаққа табыстала бере­тіні сөзсіз ақиқат.

Мирас АСАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

22.01.2019

«Тал бесіктен жер бесікке дейін...»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу