Латын қарпіндегі алфавит – рухани азық

Әулиекөл ауданында Мос­колев деген ауыл бар. Бұл ауылды еліміздегі ауыл шаруашылығы ма­мандары, ғалымдар, тіпті кәсіп­керлер де жақсы біледі. Білетіні – мұнда төрт түліктің ішінде Зең­гі бабаның еті ақ мәрмәр атақ­ты Әулиекөл тұқымы өсіріледі. 

Егемен Қазақстан
26.02.2018 2417
2

«Мос­колевский» шаруашылығын белгі­лі шаруашылық ұйымдас­ты­рушы, ғалым Зейнолла Жаң­быр­шинов басқарады. Ол Қазақ­станда ет бағытындағы ірі қара тұқымын асылдандыру үшін жер­ге, солтүстіктің суығына бейім­дел­ген, еті талай көрмелерде азуын айға білегендерді шаң қаптыр­ған Әулиекөл тұқымынан оңтай­лысы жоқтығын айтумен келеді. Айтарымыз бұл емес еді. Енді осы ауылда тағы бір тамаша іс басталып, жұртшылыққа жылы хабар көктемнің алтынкүрек желіндей тарап кетті.

Ауылда тұрғындарды рухани тербеп отыратын мешіт бар. Жұма намазынан кейін мұнда имам, ақсақалдар кейінгілерге үлгі-өнеге боларлық өсиетті әңгімелер айтады. Көкенаки Әбілдин ақсақал да жұма намазынан қалмайды, ауылдағы жақсы істерге бастамашы болып жүретін кісінің бірі. Ғұмыр бойы білім саласында қызмет етті, бар көңілін де, қызметін де жас ұрпақ тәрбиесіне арнады. Көп жылдар мектеп директоры қызметін атқарды, жаңашыл ұстаз ретінде де жерлестеріне есімі белгілі. Арғы Кеңес Одағы кезін айтпағанда, Тәуелсіз Қазақстанның «Қазақстан Республикасы Білім саласының үздігі» төс белгісін алғаш алғандардың бірі. Әліпби латын қарпімен жасалса қазақ тілінің қанатын кең жаюына септігі тиерін біледі, ауылдастарына да солай түсіндіреді. Өткен жылдың аяғына қарай аудандық газетке бір мақаласын латын қарпіндегі әліпбимен жазды. Аудандық газет редакциясы да оқырманының бұл бастамасын қолдап, мақаланы дереу жарыққа шығарды. Оны оқыған ауылдастары көз үйрен­беген­дікі ме, ежелеп отырып қал­ған. Мешітке жиналғандардың ара­сында жұма намазынан кейін Көкенаки ағаның осы мақаласы, латын таңбасы сөз болды.

– Сол күнгі әңгіме жамағаттың Жұма намазынан кейін латын қарпін, жаңа әліпбиімізді үйретіңіз деген ұсынысымен аяқталды. Он екі кісі сабаққа қалатын болды. Бұл ұсыныс маған да қатты ұнады, дереу тақтаны балаларға жасатып, ілдіріп қойдым. Солай сабақты бастап та кеттік, – дейді Көкенаки ақсақал.

Қазір Жұма намазынан кейін Көкенаки ағайдың сабағына тек үлкен кісілер ғана емес, мектептің мұғалімдері, оқушылар, жас­тар да келіп қатысатын болған. Ұс­таз­дың өзі жас кезінде неміс тілін оқыған еді, сондықтан негізі бір ла­тын қарпі оған ешқандай қиын­дық туғызған жоқ. Қазір ағыл­шын тілін оқып жатқан оқу­шы­лар үшін де бұл қиын емес екен. Ал Көкенаки ағай өзінің «әдіс­темелерімен» сабақты барған сайын қызықты өткізіп келеді.

– Мен даналық сөздерді, түрлі шежіре, қысқа әңгімелерді жинап аламын да, тақтаға соны латын қарпіндегі әліпбимен жаздырамын. Ауылдастарым әрі латын қарпіндегі әліпбиді үйренеді, әрі даналық сөздерден ғибрат алады, – дейді Көкенаки ағай.

Мешітке жиналып Аллаға құл­шылығын жасаумен қатар, рухани толып, марқайып қайтатын жамағат, қазір әр аптаның жұмасын күтетін болған.

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

Қостанай облысы,

Әулиекөл ауданы,

Москолев ауылы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

19.09.2018

Мәжіліс: кинематография туралы заң жобасы I оқылымда мақұлданды

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер «Қалта ұрлықтарынан сақ болыңыздар!» атты жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Роботтар Қызылорда да құрастырылады

19.09.2018

Алқызыл алау Алматы арқылы өтеді

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу