Достық пен сенімге негізделген байланыстар

Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының 2014-2020 жылдарға арналған тұжырымдамасында еліміздің Орталық Азияның саяси тұрақты, экономикалық орнықты және қауіпсіз дамуына мүдделі екені атап көрсетілген. Сондай-ақ бұл сыртқы саясатымыздағы басымдықтардың бірі болатыны аталған.

Егемен Қазақстан
13.03.2018 54
2

Қазақстан Орталық Азия өңіріндегі өзінің рөлі мен жауапкершілігін жете сезініп келеді. Себебі қазіргідей алмағайып заманда өңірлік тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етіп, жаңа сын-қатерлерге, оның ішінде шекаралас жатқан мемлекеттерден таралуы ықтимал қауіп-қатерлерге қарсы іс-қимыл жасау басты міндеттердің бірі саналады. «Қазақстан Орталық Азияда жанжалға бейім әлеуетті әлсірету, әлеуметтік-экономикалық проблемаларды, су-энергетикалық торап пен өзге де қайшылықтардың түйінін шешу мақсатында ішкі өңірлік интеграцияны дамытуға ұмтылады», деп көрсетілуі сондықтан.

Кез келген мемлекетке, оның ішінде көрші әрі тарихы тамырлас елдерге әр салада интеграциялық байланыстар орнатып, ынтымақтастықты нығайту аса қажет және ол барлық тарапқа тиімді. Рас, мұндай ынтымақтастық кезінде өңірдегі бес мемлекеттің арасында болған. Өкінішке қарай, түрлі себептерге байланысты тереңге тамыр тартуы тиіс сол байланыстар соңғы онжылдықта әлсірей бастады.

Бұл өңірдегі елдердің экономикасына да кері әсер еткені шындық. Тіпті шекараларда оқ атылып, адам өліміне соқтырған оқиғалардың болғаны да жасырын емес. Дегенмен соңғы бірнеше жылдың ішінде Орталық Азия мемлекеттері арасындағы бұрынғы ынтымақтастықты қайта жандандыруға сөз жүзінде емес, іс жүзінде нақты қадамдар жасалып жатқаны қуантады. Оның ұйымдастырушысы және бастамашысы Қазақстан Президенті екенін халықаралық қоғамдастық жақсы біледі.

Елдер арасындағы байланыстар­ды ор­нықтыратын әрі оны терең­дете­тін, ол – Мемлекеттер бас­шылар­ы­­ның кездесу­лері. Осы тұр­ғы­дан алып қарағанда, Елба­­сы­мыз Н.Ә.Назарбаевтың саяси тұлға­сы, ел мен елді, халық пен халықты жақын­­дас­­тыру­дағы көшбасшылық рөлі ерек­шеленіп тұрады. Мысалы өткен жыл­дың өзінде Қазақстан басшысы Өзбек­стан Президенті Шавхат Мирзиеевпен бірнеше рет кездесті, екі елдің қаты­настарын дамытуға қатысты өзекті мәселелерді талқылады. Енді міне Өзбекстан басшысы Астанаға тағы сапарлағалы отыр. Дерек көздеріне қарағанда, ол Қазақстандағы Өзбекстан жылының салтанатты ашылуына қатысады. Өз кезегінде бұл екі мемлекет халқының мәдени-гуманитарлық байланыстарын нығайтуға мүмкіндігінше ықпал етпек.

Осының алдында, яғни 15 наурызда Қазақстан басшысының шақыруымен Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон Астанаға ресми сапармен келеді деп жоспарланып отыр. Сапардың мақсаты – екі елдің өзекті мәселелері бойынша әріптестігін нығайтып, екіжақты бірқатар құжаттарға қол қою. Жалпы, Қазақстан мен Тәжікстанның қатынастары мемлекеттердің тәуелсіздік алған кездерінен достастық және стратегиялық әріптестік негізде дамып келеді. Сондай-ақ екі елдің ширек ғасырдан бергі дипломатиялық қатынастары өзара сенім мен қолдауға негізделген серіктестікте елеулі табыстарға жетті. Қазақстан мен Тәжікстанның күн тәртібіндегі өзекті мәселелерде де ұстанымдары жақын және үйлеседі.

Қазақстан тәжікстандықтарға гума­нитарлық көмек көрсетуден аянып қалған жоқ. Мұндай қолдау жыл сайын көрсетіліп келеді десек, қателесе қой­маспыз. Бір ғана мысал: осы жылдың басында Қазақстан Тәжікстанға 10 мың тонна жылыту мазутын жеткізу үшін 3,9 миллион доллар бөлді. 2006 жылдан бері оның жалпы көлемі 34,5 миллион доллардан асты. Бұл елге Қазақстан тарапы құрылыс материалдары, астық пен азық-түлік түрлерінен де гуманитарлық көмек көрсетіп жатыр.

Орталық Азия ынтымақтастығына қатысты айта кететін тағы бір мәселе, Өзбекстан басшылығына Ш.Мирзиеев келгелі Өзбекстан мен Тәжікстан арасындағы «тоң» жібігендей болды. Осы жақында ол Душанбеге сапармен барды. Мемлекет басшыларының кездесуінде екі ел азаматтарына отыз күндік визасыз жүйе енгізу туралы келісімге қол қойылды. Сонымен қатар сауда-экономикалық әріптестікті дамыту мәселелеріне де назар аударылған. Екі мемлекеттің қазіргі сауда айналымы 240 миллион доллар екен. Алдағы жылдары оның көлемін едәуір арттырудың жолдары қарастырылмақ. Осы орайда, Орталық Азия мемлекеттері басшыларының Астанадағы кездесуі елдер арасындағы ынтымақтастыққа жаңаша серпін береді деген сенімдеміз.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.12.2018

Түркияда еліміздің тәуелсіздік күні мерекесі тойланды

16.12.2018

Тұңғыш Президенттің тариxи-мәдени орталығына Елбасы көлігі қойылды

16.12.2018

Шымкенттіктер «Елбасы жолы. Астана» көркем фильмін тамашалады

16.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Шымкенттің екі ауданында ашық ойын алаңшалары ел игілігіне берілді

16.12.2018

ШҚО-да тұрғындар үшін басын қатерге тіккен мемлекеттік қызметкер «Құрмет» орденін алды

16.12.2018

Өскеменде жер үсті көпірі жұмыс істей бастады

16.12.2018

Жетісу жұрты Тәуелсіздік күні қоныс тойын тойлады

16.12.2018

Семейде «Абай әлемі» кітап сериясының тұсаукесер рәсімі өтті

16.12.2018

Қарағандылықтар Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградалармен марапатталды

16.12.2018

Тәуелсіздік күні қарсаңында Атырауда мемлекеттік марапаттар тапсырылды

16.12.2018

Тарихшылар «Тәуелсіздік – басты құндылық» тақырыбында отырыс өткізді

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанның халық қалаулысы үздік депутат атанды

16.12.2018

Ақтөбеде ақын Фариза Оңғарсынованың құрметіне ескерткіш тақта орнатылды

16.12.2018

Түркістанда Тәуелсіздік күніне орай жас мамандар баспаналы болды

16.12.2018

Оралда тәуелсіздік құрметіне жаңа мектеп пен 180 пәтерлік үй пайдалануға берілді

16.12.2018

Түркістан облысында саябақ, медициналық орталық және жастар сарайы ашылды

16.12.2018

Бүгін - Тәуелсіздік күні

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күніне арналған салтанатты жиын өтті

15.12.2018

«Нұр Отанда» жаңа пікірталас алаңы дүниеге келді

15.12.2018

Ономастика саласындағы оң өзгерістер жалғасын табады - Даниал Ахметов

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу