Сіз қандай ас ішіп жүрсіз?

Жылқының еті мен қымызы бойға қуат беретінін айтып жүз жерден шалқып сөйлесек те, қазір елдің бәрінің бірдей қазы кертіп жеуге, саба-саба қымыз сіміруге шамасы жетпейтіні белгілі. 

Егемен Қазақстан
28.03.2018 381
2

Әсі­­ресе, қалалық жерде төрт түліктің еті­не қолы жете бермейтіндер құс етін қызыл­дауға мәжбүр. Құс етін кемсіткелі отырған ештеңеміз жоқ. «Ауру – астан» деген аксиоманы алға тарта отырып, өнімнің сапасын әңгіме қылмақпыз. 

Құс еті тез бұзылатын және құрамындағы түрлі қоздырғыш бактериялар тез көбейетін болғандықтан, тиісті органдар тарапынан бактериологиялық және санитарлық-химиялық көрсеткіштері басқа өнімдерге қарағанда қатаң тексеріледі екен. Анық­талған теріс фактілер де толып жатыр. Ай­талық, сальмонеллез, стафилоктоз қоз­дырғыштары бар, ылғалы шектен тыс мол етті, жарамдылық мерзімі өтіп кеткендіктен қайта таңбаланған жұмыртқаларды сату жиі кездесетін жайтқа айналған. Денсаулық сақтау министрлігі Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінен алынған деректерге көз жүгіртсек, биылғы жылдың екі айында жүргізілген тексеру барысында дүкендер мен базарлардың сөресінде самсап тұрған «Брянский бройлер», «Чебаркульская птица», «Нагайбакский птицеводчес­кий комплекс» сынды кәсіпорындардың мұздатылған құс етінің сальмонелла және ішек таяқшаларымен ластанғаны анық­талыпты. Бұл дегеніңіз адамдардың адал ақ­шасына сатып алған асынан уланып қалуы мүм­кін деген сөз. Құс етінің үнемі қатып тұ­ратыны мәлім, ал мұздатылған өнім шикі астардың ішіндегі ең қауіпті түрі екенін ескеру керек. 

«Буштың сирағынан» бас тартқанымызға біраз болса да, сөренің бәрін отандық өнім жаулап алды десек өтірік айтқан болар едік. Сауда желілеріндегі шетелден келген құс етінің құрамынан фосфаттар түріндегі тағамдық қоспалар жиі табылады екен. Ал еліміздің заңнамасына сәйкес құс етіне оны қосуға тыйым салынған. Бұл туралы Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің төрағасы Жандарбек Бекшин:
– Бұл ерітінділер ағып кетпейді. Құс етін қатырғанда су қосса, ол мұзға айналады, мұздың көлемі суға қарағанда үлкейетіндіктен етті жыртып жібереді де, ерітінді бүкіл өнімге тарайды, – дейді. 

«ФинИнвест», «Приосколье», «Куриное царство Брянск», «Пенза МалИнвест», «Инжавинская птицефабрика», «Витебская бройлерная птицефабрика»... атауын­ айта берсек ауыз талатын шетелдік кәсіп­орындардың құс етінен дайындалған жартылай фабрикаттары таңбалау талаптарына қайшы келетіні белгілі болыпты. Еттің дұрыс таңбалануының да маңызы бар. Тұтыну нарығында заңсыз әзірленген тамақ өнімдерін, оның ішінде ет, май, сүт өнімдерін анықтау халықтың денсаулығын сақтауға бағытталған басты міндеттердің бірі саналады. 

– Тамақ өнімдерінде өндіруші таңбада көрсетпеген компоненттер мен заттардың болуы адам денсаулығына кері әсер етуі мүмкін. Ондай өнімдер, әсіресе жүрек-қан тамырлары мен эндокринді аурулардың, аллергиялық реакциялардың ушығуына ықпал етуі ықтимал,– дейді бұл туралы Жандарбек Бекшин. 

Құстың еті мен жұмыртқадан басқа өнімдердің де бәрі бірдей тамаша емес. Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің хабарлауынша, биылғы жылдың алғашқы екі айында аталған комитет 79 түрлі сүт өнімін тексеріп, 1227 зерттеу жүргізіпті. Нәтижесінде, 79 түрлі сүт өнімінің 18-інен алынған сынама тиісті талаптарға жа­уап бере алмаған. Жарнамасы жер жаратын франциялық «Президент» сары майы, финляндиялық «Валио» сүті, германиялық «Омира Оберланд» фирмасының өнімдері, Ресей мен Қырғызстанның сүт, май, йогурттарынан да кінәрат табылған. Жосықсыз өндірушілердің тізімі комитеттің сайтына орналастырылыпты.

Бірер жыл бұрын Ресейден келетін «Шадринское» сүтінен ши шыққаны есімізде. Қалбырындағы «Ресей Федерациясының аумағында сатуға арналмаған» деген жазуға байланысты дау туғанда өндірушілер «Жазудан жай ғана қате кетіпті, бұл сүтті өзіміз де ішіп жүрміз» деп ақталып баққан болатын. Алайда таяуда ғана «Сапа» тұ­тынушылар құқын қорғау ұлттық ұйы­мы» қоғамдық бірлестігінің кеңесшісі Әли­ақпар Мәтішев сараптама нәтижесінде «Ша­дринскоенің» денсаулыққа қауіпті екендігі анықталғанын хабарлады. Ресейлік өнім ғана емес, отандық «Одари» мен «Адалдың» сүттері де оншалықты адал болмай шығыпты. 

Тиісті мекемелер халықтың денсаулығын қолдан келгенше қорғауға жауапты десек те, бірінші жауапкершілік асты тұ­тынушының өзіне байланысты екені тү­сінікті. Дүкен сөрелерінен бұзылған өнімді байқап қалып әлеуметтік желі арқылы елді құлақтандыратын, санитарлық-эпиде­миологиялық органдарға хабар беретін, аза­маттық белсенділігі жоғары адамдарды көріп жүрміз, әрине. Дегенмен тіркеліп жатқан теріс фактілердің де көп екенін ескерсек, ішер ас пен судың сапасына әлі де болса көбірек көңіл бөлу керек сияқты. Өзінің және отбасының денсаулығына алаңдайтын адамдардың басқа амалы жоқ.

Арнұр АСҚАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

22.01.2019

«Тал бесіктен жер бесікке дейін...»

22.01.2019

Жаңақорғандық кәсіпкер жүгеріден сусын шығарады

22.01.2019

Елбасының гранттар бөлу туралы тапсырмасы толық көлемде орындалды — ҚР БҒМ

22.01.2019

Мемлекеттік көмектің нәтижесін көріп отыр

22.01.2019

Қандастарды қабылдайтын байланыс орталығы ашылады

22.01.2019

Алматыда үстел теннисінен «ТОП-12» турнирі аяқталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу