Балалар алдындағы жауапкершілік

Балалар кіршіксіз ақ парақ сияқты. Осы параққа саналы тәрбие әліппесін жазу, осы парақты от пен судан сақтау – парыз. Ата-анаға ғана емес, қоғамға да. Өйткені олар – өмірдің шуақ нұры. 

Егемен Қазақстан
11.04.2018 83

«Ата – асқар тау, ана – бауырындағы бұлақ, бала – жағасындағы құрақ» дегенде, қазір сол аппақ әлем, таза дүние қорғансыз қалып, физикалық тұрғыдан да, моральдық-психологиялық тараптан да көлденең кедергіге жиі ұшырап жатқаны анық. Әлімсақтан әлемді тітіреткен қиян-кескі шайқастар да осы ұрпақ қамы үшін емес пе еді?! Тізе бүксең, ұлың құл, қызың күң болып кісі есігінде жүреді. Бабалар сол «қара қазан, сары бала қамы үшін» толарсақтан саз кешуге, мұз жастануға, қылша мойны талша болуға бар болды.

Соңғы оқиғаларды ғана тізбектейікші. Қаймағы бұзылмаған дейтін оңтүстіктегі оспадарлық іс қоғамды дүр сілкіндірді. Одан кейін Ресейдің Кемерово облысындағы ойын-сауық орталығында отқа оранған сәбилердің обалы кімге? Арада аз күн өтпей Ауған елінде медресе шәкірттері баудай түсті. Отты ошақтарсыз, бейбіт күннің өзінде бала қорғансыз. Оның өсіп-жетілуі, өмірінің тізгінін өз қолына алуына дейінгі бар жауапкершілік ата-анада, ересектерде. Осы оқиғалар қоғамның белгілі деңгейде талабын қозғады, азаматтық сектордың азаматтық үнін естіртті. Бұл балаларды бір қорғаса, азаматтық қоғам қорғай алатынына тағы да дәлел болып отыр.

Кейінгі жылдары Қазақстанда балалар үйінде тәрбиеленушілер, балалар үйі азайып келеді. Білім және ғылым министрлігінің мәліметінше, соңғы 5 жылда балалар үйінде тәрбиеленушілер саны 57 пайызға азайыпты. Яғни, бұрын болмаған көрсеткіш – 11 мыңнан 6 мыңға дейін төмендеген. Өздерінің туған отбасыларына 2051 бала қайтарылған. Есептік көрсеткіштерге сенсек, елімізде жетім балалар мен ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған 58 мекеме жабылып, қайта ұйымдастырылған екен. Жалпы, дамыған елдерде, сондай-ақ БҰҰ сияқты халықаралық ұйымдардың тәжірибесінде баланың отбасында өмір сүргенін, жайлы жағдайда өскенін мақұлдайды. 

Төрт жыл бұрын Елбасы «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауында жетім балаларды асырап алушы және тәрбиелеуші азаматтар үшін жағымды құқықтық орта қалыптастырудың өзектілігін айтқаны есімізде. Президент айтқандай, мұндай отбасылар мемлекет пен қоғамдық бірлестіктердің жан-жақты көмек беретін объектілеріне айналуы керек. Әйтпесе әлдебір жеңсік ас, қымбат мүкәмал, тойдағы дарақылықтар үшін де талай қаржы желге ұшып жатыр ғой. Қоғамның қасиеті аста, төктігімен емес, ізгілігімен, бауырмалдығымен бағаланса керек-ті.

Әрине, жыл сайын балалар үйінен балаларды асырап алушы адамдардың қатарының артуы қуанышты. Алайда, бас­пасөзде жарияланып жататын шет мем­лекеттердегі қоғамда жағымды бейнесі қалыптасқан қайсыбір азаматтардың ішкі өмірінде балаларға зорлық-зомбылық жасауының айғақтары ойландырмай­ қоймайды. Сондықтан отбасыларда пат­ронатты тәрбиелеу, қамқор болу, қамқор­шылық тәжірибесін кеңейтудің заңды негіздерін нығайту өзекті. Елбасы бұл ретте көптеген елдердегі қамқорлықсыз қалған балаларды уақытша орналастыратын «қонақ отбасы» тәжірибелерін есепке алуды тапсырған еді. 

Өткен өкініштердің сабағы болар, Білім және ғылым министрлігінің Бала­лар­дың құқықтарын қорғау комитеті бір­қатар халықаралық ұйымдармен және қазақстандық үкіметтік емес ұйымдармен жұмыс істеуге білек сыбанып отыр. Олардың қатарында ЮНИСЕФ, PRI, «Үй» қоғамдық қоры, «Ана үйі», «Кризистік орталықтар одағы», «Отбасылық академия», «Жанұя», «Құқық» сияқты ұйымдар бар. Жақында Алматыда Білім және ғылым министрі Е.Сағадиевтің қатысуымен өткен бала құ­қық­тарын қорғау мәселелері бойынша жиын­да үкіметтік емес ұйымдар жетекшілері бірқатар ұсыныстар айтты.

Мәселен, «Ата-ана» қоғамдық ұйымының басшысы Жанна Ахметова әр өңірде ана мен баланың өзекті мәселелерін білуге, білім беру ұйымда­рымен жұмыс істеуге және оларға еркін кіруге өкілеттігі бар тәуелсіз өкіл енгізу туралы айтса, «Ерікті қайырымдылық қо­ғамы» қорының жетекшісі Аружан Саин ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларды тіркейтін бірыңғай ведомствоаралық ақпараттық жүйе құру туралы ойын жет­кізді. Ал «Ашық әлем» қоғамдық қоры­ның президенті Әлия Арқарова бұрын әр өңір­де жұмыс істеген балалар құқықтарын қорғау департаменттерін қайта құрудың маңыздылығын айтады. Жалпы, қоғам белсенділері айтып жүргендей, балалар­ды қорғау – мемлекет пен азаматтық сек­тор­дың ғана мәселесі емес, балаларды тәрбиелеуден сырт қалатын ата-аналардың жауап­кершілігі де өте маңызды. Осы туралы заңнама тетіктері жетілдіріле түсуі керек. 

Думан АНАШ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.07.2018

«Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» Заңға арналған баспасөз мәслихаты өтті

22.07.2018

Білім гранттарының 70 пайызы «ІТ» мамандықтарына бөлінеді

22.07.2018

Қызылордада 18 ауылшаруашылық кооперетиві құрылды

22.07.2018

Шемонаиха тұрғындарына баспана кілті тапсырылды

22.07.2018

Бүгін ауа райы құбылмалы болады

21.07.2018

Денистің дара жолы

21.07.2018

ЖСҚ-ны әзірлеу ісі сылбыр

21.07.2018

Атыраулықтар Денис Тенмен қоштасты

21.07.2018

Тараз қаласына Денис Тенді еске алуға арналған баннер орнатылды

21.07.2018

Денис Тенді еске алу шаралары Өскемен мен Семейде өтті

21.07.2018

АҚШ-тың атақты хореографтары Астанада шеберлік сыныптарын өткізеді

21.07.2018

Қостанай облысында жыл басынан бері қылмыс азайған

21.07.2018

Астанада Денис Тенмен қоштасу рәсімі өтті

21.07.2018

Алматылықтар Денис Тенді ақтық сапарға шығарып салды

21.07.2018

Қостанай облысында жаз басталғалы 12 адам суға кетті

21.07.2018

Астаналықтар Smart Astana мобильді қосымшасы арқылы жұмыс таба алады

21.07.2018

Қызылордада «Ауылдық елді мекендерді ауыз сумен қамтамасыз ету» атты республикалық семинар өтті

21.07.2018

Қостанайда Дениспен қоштасу рәсімі өтті

21.07.2018

Қостанайда Ұлы Отан соғысының ғасыр жасаған ардагері ұлықталды

21.07.2018

Денсаулық сақтау министрлігі алты айдың жұмысын қорытындылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Атақ қымбат па, абырой қымбат па?

Бүгінде қандай жолмен келсе де атақ үшін есі кете, есерлене қимылд­ай­ты­ны­мыз­ды бәрі біледі. Айта­лық, жуырдағы бір мереке күндерінде орден сатылыпты. Бұл орденнің атауы қандай дерсіз – «Қазақстанның құрметті азаматы».

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу