Тайсон Әлидің кегін қалай қайтарды?

Осыдан 30 жыл бұрын яғни, 1988 жылы атақты боксшы Майк Тайсон өзінің бала кездегі арманын орындау үшін ауыр салмақтағы абсолютті әлем чемпионы атағын бәске тікті. Оның арманы – Мұхаммед Әли жеңілген Ларри Холмсты жеңіп, Әлидің  кегін қайтару болатын.

Егемен Қазақстан
14.05.2018 5573
2

Кәсіпқой бокста қарсылас шақ келтірмей жүрген Мұхаммед Әлидің «алтын» дәуірі аяқталар кезең 1980 жылға тура келді. Дәл осы жылдары Әлиге жекпе-жекке дайын­да­лу­ға көмектесіп, спарринг-серіктес атанып жүр­ген Ларри Холмс бокстың жұлдызы болып шыға келді. Мұхаммед Әли карьера­сын­­дағы соңғы жекпе-жектерінің бірін осы Холмс­­қа қарсы өткізіп, Әли бірінші рет кез­де­суді соңына дейін жалғастыра алмай, Лар­ри­ден оңбай таяқ жейді. Сондай-ақ Холмс Әли­мен өткен жекпе-жекті уақытынан бұрын аяқ­таған алғашқы және жалғыз боксшы болды.

Бір қызығы, Холмс Тайсонмен жекпе-жек өткізер алдында екі жыл жұдырықтаспаған. Әли де Холмсқа қарсы шығар алдында екі жылға жуық шаршы алаңға шықпаған еді. Оның үстіне Мұхаммед жекпе-жектен үш ай бұрын ауруханада дәрігерлердің тексерісінен өтіп, ол оң нәтиже берген. Бірақ оның нәти­желері көп уақыт бойы құпия ұсталған. Кейі­нірек уақыт өте анықталғандай, сол кездің өзінде Әлидің саусақтары мұрнына әзер же­тетін, бір аяғымен мүлдем тұра алмаған, ал сөйлеуі тіпті қиындап кеткен еді. Дәл сол уақытта оның ауруы (Паркинсон) асқынып келе жатқан болатын.

Холмспен жекпе-жек алдында Әли былай деп айқайлады: «Мен сенің қожайыныңмын және ұстазыңмын. Сен бүгінге дейін жеткен жетістіктерің үшін маған қарыздарсың». Жекпе-жек алдындағы осы «нөлінші» раунд қана Мұхаммедтің еншісінде болды. Ал қалған жарты сағат бойы рингте Холмс үс­тем­дік етті. Шәкіртінің бұдан әрі қарай Холмс­қа төтеп бере алмайтынын біліп, боксшысының қорланып жатқанын түсінген Әлидің жаттықтырушысы Анжело Данди жекпе-жекті тоқтатуды ұйғарды.

Сол уақытта АҚШ-тың келесі бір бөлі­гін­де осы жекпе-жекті тамашалау үшін бірнеше жас боксшы жиналған болатын. Олардың арасында 14 жастағы Майк Тайсон да бар еді.  

80-жылдары бозбала Майк өте бұзық әрі сотқар бала-тұғын. Оның бұзақы болғаны сон­шалықты, Тайсонды ата-анасы түзету мекемесіне беруге мәжбүр болған. Балаларды түзе­ту мекемесінде отырған күндердің бірін­де ол достарымен бірге Мұхаммед Әли ту­ралы «Барлық уақытта теңдессіз» («Вели­чай­ший на все времена») фильмін көру үшін келді. Фильм аяқталған соң барлығы шапалақ соғып тұрғанда, сахнаға әйгілі боксшы Мұ­хаммед Әлидің өзі шыға келді. Көрермен бо­лып отырған балалар өз көздеріне өздері сен­бей қалды. Өйткені бұл балалар үшін расы­мен күтпеген жайт еді. Сол сәттен бас­тап Тайсон тек қана боксшы емес, барлық кезең­нің ұлы боксшысы болуды мақсат тұтты.

Әли мен Холмс жекпе-жегінің ертесіне Тайсонның сол кездегі жаттықтырушысы, атақты КасД'Амато оның көзінше Мұхам­мед­пен телефон арқылы сөйлеседі: «Өзіңді қалай ғана әуесқой боксшының соққыға жығуына жол бердің? Ол сен үшін түкке тұрғысыз бокс­шы еді ғой!..», деп айқайлады Д'Амато.

Содан кейін ол адам тағдырына әсер ететін ерекше шешім қабылдап, Әлиден Тай­сонмен сөйлесуін өтінеді.  – Қазір менің жанымда бір жас бала отыр, – деді Д'Амато. – Ол қазір жай ғана боксшы, бірақ болашақта ауыр салмақтағы әлем чемпионы болады. Оның аты – Майк Тайсон. Өтінемін, мен үшін сол жігітпен сөйлесіп көрші, Мұхаммед. Сен оған мені әрқашан тыңдау керектігін айтқаныңды қалаймын, – дейді де Д'Амато тұтқаны Майкқа береді.

– Сіздің мұндай жағдайға түскеніңіз өкі­нішті.

– Мен ол кезде науқас едім, − дейді Әли. – Жекпе-жек алдында дәрі ішіп, барлық кү­шімді сарқып алдым. Сол себепті Холмс мені оңдырмай соққылады. Мен толық емделіп, үлкен рингке қайта ораламын. Холмстан кегімді қайтаруды жоспарлап отырмын.

– Уайымдамаңыз, чемпион. Мен өскенде оны сіз үшін жеңіп және сіздің кегіңізді қай­таратын боламын, − деді бала Майк.

Арада бірнеше жыл өтіп, Тайсон кәсіпқой бокстағы мансабын бастаған кезде, Д'Амато оның алдына мақсат қояды: «Біздің міндетіміз – Холмсты тас-талқан етіп жеңіп, одан чемпион атағын тартып алу. Ол сенімен салыстырғанда түкке де тұрмайды!».

Өкінішке қарай, Д'Амато-ға Тайсон мен Холмс арасындағы жекпе-жекті көру бақы­ты бұйырмаған екен. Д'Амато 1985 жылы қайтыс болды. Бірақ Тайсон Кас ұсынған жоспарды есте сақтап, оның «Джебтен кейін бірден оң қолмен соққы жасау керек» деген сөзін ешқашан жадынан шығарған жоқ.

80-жылдардың соңына қарай Холмс Майкл Спинкспен екі рет жұдырықтасып, екеуінде де ұпай саны бойынша жеңілген еді. Бірақ Холмсты әлі ешкім нокаутпен жеңбеген бо­ла­тын. Ларридің өзі де, басқа боксшылар да мұндай мүмкіндік болатынына сенген жоқ-ты. 

1988 жылдың соңына қарай бүкіл әлем күткен Тайсон-Холмс жекпе-жегі ұйым­дас­тырылатын болды. Кездесу күніне дейін жек­пе-жекті Тайсон мен жанкүйерлер тағат­сыздана күтті. Жекпе-жек алдында Ларри былай деді: «Мен бокс тарихында жеңімпаз ретінде қалмақшымын. Ал Майк Тайсонға келер болсақ, ол бокс тарихындағы соңғы жексұрын боксшы ретінде қалады. Ал егер ол мені жеңетін болса, алдағы уақытта Тайсон өзін-өзі құртып тынады».

Рингке шығардың алдында Тайсон киіну бөлмесінде Холмсты жер бетінен жоқ қылып жіберуді көздеді. Тіпті ол қабырға құлағанша бір жерді ұра берді. Себебі Майк Холмсты да дәл осылай құлату ниетінде болды. Ал жекпе-жекті қыздыра түсу үшін рингке Әли шығып, Тайсон отырған бұрышқа келіп «Оның сазайын бер!» деп өтінді.

Гонг сыңғыры естіле салысымен Тайсон шабуылға көшіп, Холмсқа өмірінде бұрын-соңды көрмеген соққыларды жаудырды. Ол тіпті қарымта соққы туралы да ойлай алмады. Сол кезде ол ешкім тоқтата алмайтын «машинамен» бетпе-бет келгенін түсінді. Сол минуттарда Тайсон бокстың бет бейнесі, бұл спорт түрі Тайсон үшін жасалған сияқты еді. Төртінші раундта рефери «Брейк» деп команда берді. Тайсон жекпе-жекті тез аяқтау керектігін түсініп, екі секундтан кейін ол Д'Амато айтып кеткен тәсілді іс жүзінде қолданып, Холмсты сұлатып салды. Бір минут өткеннен кейін ол тағы нокаутқа түседі. Бірақ бұл жолы Ларри орнынан тұра алмай, төреші оның жекпе-жекті жалғастыра алмайтынын айтады. 

Майк Тайсон осылайша Холмстан Мұхам­мед Әлидің кегін қайтарды. Бұл Кастың жеңісі, Әлидің жеңісі, әрине Тайсонның жеңісі болатын.

Әли БИТӨРЕ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2019

Құнарсыз тағам аурушаңдыққа жол ашады

16.01.2019

Паң кейіптегі Гагарин

16.01.2019

Поэзия

16.01.2019

Браконьерлермен күрескен инспектор Ерлан Нұрғалиев қаза тапты

16.01.2019

Қазақтың қара есептері

16.01.2019

Бір университетте - сегіз жеңімпаз

16.01.2019

«Мұғалім мәртебесі» заңына қатысты 8 мыңнан астам ұсыныс түскен

16.01.2019

Білім мен руханият ордасы

16.01.2019

Жас мамандар Балқашқа келіп, баспаналы болды

16.01.2019

Дәрі-дәрмек бағасы реттеледі

16.01.2019

Медициналық туризмді дамытуға үлес қоспақ

16.01.2019

Енді дәрігер «қағазсыз» емдейді

16.01.2019

Саланы ілгерілетудің соны мүмкіндіктері

16.01.2019

Түркістанның (Шауғар, Ясы) ортағасырлық кемеңгер перзенттері жайлы жаңа деректер

16.01.2019

Ескі тарихтың жаңаша жазылуы

16.01.2019

Нөмір сатудан 4 миллиард теңге табыс түсті

16.01.2019

Bas paıda algorıtmi

16.01.2019

Электронды қызмет – заманауи міндет

16.01.2019

Өмірдегі орны бөлек еді

16.01.2019

Қазақстанда баспасөздің міндеті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ataý men aqaý

Dúken, meıramhana, qonaq úı, shashtaraz, sulýlyq, sán salondary, basqa da túrli nysandardyń ataýy mańdaıshaǵa japsyryla salǵan jáı ǵana jazý emes, ulttyq bolmysymyzdy, ulttyq rýhymyzdy, qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn, tárbıelik máni zor mańyzdy faktor sanalady. Solaı degenmen ókinishke qaraı, bul qurǵyryń túbiri sýyrylmaı qalyp qoıatyn aramshópti qansha otaǵanyńmen qaıta-qaıta qaýlap shyǵa beretini sıaqty áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan túıini kóp túıtkildiń birine aınalyp otyr.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу