Цифрландыру сек­тор­ларын қолдайтын жаңа заң жобалары әзірленуі тиіс - Азат Перуашев

Мемлекет басшысы 2017 жылғы Жолдауында Үкіметке «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын жасау туралы тапсырма берді. Сол бағдарлама қабылданып, қазір мемлекеттік органдар түрлі жобаларды іске асыруда. Алайда мына үш мәселені шешпейінше цифрландырудың тиімді болмайтынын айтуға тиіспіз. 

Егемен Қазақстан
11.06.2018 2095
2

Біріншіден, орындаушылар бүгінгі ұйым­дастыру процестерін электронды формат­қа ауыстырумен айналысып, негізгі мәселе – цифрлы индустрия құруды кейінге қал­дырып отыр. Бұл жерде мәселе бұрын нарық­қа енбе­ген жаңа секторларды, тауар­лар мен қыз­меттерді тудыруға тіреледі. Мәсе­лен, халық­аралық медицина көп жылдар бо­йы қолданылып келе жатқан препараттарды жаңарту мәселесін алға тартып отыр. Кри­ми­налистер қылмыстарды ашудың компью­терлік бағдарламаларын жасауда. Сол сияқты сарапшылар сақтандыру, банк және қор биржаларында блокчейн техноло­гияларының негізіндегі перспективалар туралы айтуда. Көлік саласында да пилотсыз автомобильдер мен авиатаксилер, ауыл шаруашылығы авиациясы мен магистральды компа­ния­лардың тікұшақтардан бас тартып, ны­сандарға мониторингтер жасайтын ап­па­рат­тардың шығып жатқаны айтылуда.

Екіншіден, бұл жұмыста жеке адамдар­дың бастамаларын, ғылымның жетіс­тігі мен кәсіпкерлікті қолданған әртүрлі бизнес-идея­ларды қолдауымыз керек. Халық­аралық эксперттер эконо­ми­каны цифр­лан­­дыру жұмысына мемле­кеттің араласуын шектеу керекті­гін айтады. Үкімет процес­тер­дің орын­­дау­шысы емес, тек модераторы қыз­метін атқаруы керек. 

Сонымен қатар «мидың сыртқа ағылуын» да тежеуді қарастыратын арнайы бағ­дар­лама әзірленуі керек. Бүгінгі таң­да қазақ­стандық ІТ мамандар Батысқа, тіпті Өзбекстанға да кетуде. Жуы­рда Мәжіліс депутаттарымен Ресейдің Сколково технология паркіндегі болған кездесуде сонда жүрген жүздеген қазақстандық қыздар мен жігіттерді кездестірдік. Қазір Ресейдің ЖОО-ларында жетпіс мыңнан астам қазақстандық жастар оқиды екен. Олар­дың оқығанына еш қарсылық жоқ, бірақ со­лардың елге оралуы қадаға­лануы керек қой. 

Үшіншіден, бізде әлі күнге цифрландыруды реттейтін құқықтық құжаттар әзір­лен­беген. Өткен жылы Парламентке цифрлы экономиканы реттейтін заң жобаларының кешенді пакеті ақыры енгізілмеді, ал оны қажет ететін салалар жетерлік болатын. 

Біздің Ұлттық банкіміз сәуір айында криптовалюталармен жасалатын опера­ция­ларға тыйым салынатынын жария­лады. Бірақ цифрландырудың әлемдік тен­ден­циясы бұдан қашып жатқан жоқ, нәти­жесінде біздің артта қалып қоюы­мыз мүмкін. Сон­дық­тан процесс­ке тыйым сал­ғаннан гөрі оны реттеген дұрыс емес пе? 

Мәжілістегі «Ақ жол» партиясының фрак­циясы осы мәселелердің бәрін Үкі­мет басшысының назарына жеткізіп, ұлттық экономиканың цифрландыру сек­тор­ларын қолдайтын жаңа заң жобаларын тезірек әзірлеуді алға тартып отыр. 

Азат ПЕРУАШЕВ,

Мәжіліс депутаты 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу