Цифрландыру сек­тор­ларын қолдайтын жаңа заң жобалары әзірленуі тиіс - Азат Перуашев

Мемлекет басшысы 2017 жылғы Жолдауында Үкіметке «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын жасау туралы тапсырма берді. Сол бағдарлама қабылданып, қазір мемлекеттік органдар түрлі жобаларды іске асыруда. Алайда мына үш мәселені шешпейінше цифрландырудың тиімді болмайтынын айтуға тиіспіз. 

Егемен Қазақстан
11.06.2018 2219
2

Біріншіден, орындаушылар бүгінгі ұйым­дастыру процестерін электронды формат­қа ауыстырумен айналысып, негізгі мәселе – цифрлы индустрия құруды кейінге қал­дырып отыр. Бұл жерде мәселе бұрын нарық­қа енбе­ген жаңа секторларды, тауар­лар мен қыз­меттерді тудыруға тіреледі. Мәсе­лен, халық­аралық медицина көп жылдар бо­йы қолданылып келе жатқан препараттарды жаңарту мәселесін алға тартып отыр. Кри­ми­налистер қылмыстарды ашудың компью­терлік бағдарламаларын жасауда. Сол сияқты сарапшылар сақтандыру, банк және қор биржаларында блокчейн техноло­гияларының негізіндегі перспективалар туралы айтуда. Көлік саласында да пилотсыз автомобильдер мен авиатаксилер, ауыл шаруашылығы авиациясы мен магистральды компа­ния­лардың тікұшақтардан бас тартып, ны­сандарға мониторингтер жасайтын ап­па­рат­тардың шығып жатқаны айтылуда.

Екіншіден, бұл жұмыста жеке адамдар­дың бастамаларын, ғылымның жетіс­тігі мен кәсіпкерлікті қолданған әртүрлі бизнес-идея­ларды қолдауымыз керек. Халық­аралық эксперттер эконо­ми­каны цифр­лан­­дыру жұмысына мемле­кеттің араласуын шектеу керекті­гін айтады. Үкімет процес­тер­дің орын­­дау­шысы емес, тек модераторы қыз­метін атқаруы керек. 

Сонымен қатар «мидың сыртқа ағылуын» да тежеуді қарастыратын арнайы бағ­дар­лама әзірленуі керек. Бүгінгі таң­да қазақ­стандық ІТ мамандар Батысқа, тіпті Өзбекстанға да кетуде. Жуы­рда Мәжіліс депутаттарымен Ресейдің Сколково технология паркіндегі болған кездесуде сонда жүрген жүздеген қазақстандық қыздар мен жігіттерді кездестірдік. Қазір Ресейдің ЖОО-ларында жетпіс мыңнан астам қазақстандық жастар оқиды екен. Олар­дың оқығанына еш қарсылық жоқ, бірақ со­лардың елге оралуы қадаға­лануы керек қой. 

Үшіншіден, бізде әлі күнге цифрландыруды реттейтін құқықтық құжаттар әзір­лен­беген. Өткен жылы Парламентке цифрлы экономиканы реттейтін заң жобаларының кешенді пакеті ақыры енгізілмеді, ал оны қажет ететін салалар жетерлік болатын. 

Біздің Ұлттық банкіміз сәуір айында криптовалюталармен жасалатын опера­ция­ларға тыйым салынатынын жария­лады. Бірақ цифрландырудың әлемдік тен­ден­циясы бұдан қашып жатқан жоқ, нәти­жесінде біздің артта қалып қоюы­мыз мүмкін. Сон­дық­тан процесс­ке тыйым сал­ғаннан гөрі оны реттеген дұрыс емес пе? 

Мәжілістегі «Ақ жол» партиясының фрак­циясы осы мәселелердің бәрін Үкі­мет басшысының назарына жеткізіп, ұлттық экономиканың цифрландыру сек­тор­ларын қолдайтын жаңа заң жобаларын тезірек әзірлеуді алға тартып отыр. 

Азат ПЕРУАШЕВ,

Мәжіліс депутаты 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

«Аграрлық несие корпорациясы» 2019 жылы импорттық ІҚМ 65 мың басын қаржыландырады

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

21.02.2019

Қызылорда облысында электронды кітапханалар жұмыс істейді

21.02.2019

Шымкентте «Шымкентплан» құрылды

21.02.2019

Қарағанды облысында биыл дәрігерлерге 63 пәтер беріледі

21.02.2019

Ғалымбек Кенжебаев қазақ боксшыларының финалдағы жеңілісін түсіндірді

21.02.2019

Бангладеште өрт салдарынан 81 адам қаза тапты

21.02.2019

Мәжілісте Арал өңірінің өзекті мәселелері талқыланды

21.02.2019

Михаил Кукушкин Марсельдегі турнирдің ширек финалына өтті

21.02.2019

Қазақстан баскетболшылары әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Австралияны қабылдайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу