Театр тарихымен құнды

Дәл осы ойдың шынды­ғы бүгін­­де айрықша аңғарыла­ды. Сту­дент кезімізде А.Н.Остров­ский­дің «Қасқырлар мен Қойлар» комедиясын Петр Фоменконың қойылымы бойынша «Көрсетілім семинары» пәні­н­ен талай рет қарап, тал­даған едік. Өткен шілде айын­да Мәскеу қаласына тәжірибе алмасу сапары туралы хабар­ды естігенде, көкейімде жүр­ген көп ойларым тағы да қы­лаң берді. Мәс­кеуге келісімен сол қойы­лым­дар­ды өз көзімізбен көруге асықтық. 

Егемен Қазақстан
23.08.2018 4187
2

Ең алдымен А.Чехов атын­дағы Мәскеу көркем театры мұра­­­жайын, А.А.Бахрушин атын­­­дағы театр мұражайын, В.И.Не­ми­­рович-Данченко мен К.С.Стани­­с­лав­­скийдің музей-үйін тамашаладық.

1898 жылы негізі қаланған МХАТ-тың ең алғаш шымылдығын ашқан Алексей Толстойдың «Царь Фёдор Иоаннович» трагедиясы­ның киімдерін, реквизит, декора­ция­ларын осы күнге дейін сол қал­пын­да сақтауы таңғалдырды. 130 жыл болған жәдігерлер жап-жаңа бол­­ма­ғаны­мен, көнермеген, әлі күнге тарихтың жаңалығы ретінде қызмет етіп тұр. Мәскеу­дің қай театрына кірсең де өз музейі бар. Қай-қайсысы да жәдігерге өте бай. Жасанғаны да, жабдықталғаны да айрықша. Көрдік... Түйдік...

Біздіңше, Қазақстандағы саны 60-қа жеткен барлық театрдың жеке мұражайы ашылса және бұ­дан таным кеңеймесе, тарылмайды. Музей жазушыны да, қалың қауым оқушыны да ойлантып, тол­ған­туға, тарихына аманатпен қарап, амал қылуға үйретуге тиіс. Бұл уақыт еншісіндегі мәселе болға­ны­­мен, театрдың әр күнінен тарих қала­на­ты­нын ескеру ләзім. Осыған байланысты алдымен мынаны айтар едік.

Біріншіден, еліміздегі қолтаң­басы қалыптасқан аға буын режиссерлердің репетициясы мен қойылым барысындағы жұмыс жүргізу процесіне дейін жазылып, реквизиттердің бәрі сақталуы тиіс. Данченко мен Станиславскийдің отырған орындықтарына дейін қастерленетін Мәскеу театр өне­рін­­дегідей біз де құнды жәді­гер­­лерді тарихтан таса қалдыр­масқа үйренуіміз керек. Бір МХАТ музейінің өзінде екі филиал бар. Филиал деген – «дом музей». («Дом-музей Константина Станиславского», «Музей-квар­тира Немировича-Данченко В.И.»). Ал Бахрушин музейінде он филиал бар. Кілең өнер майтал­мандарының музей-үйлері кешегі тарихты тілсіз-ақ тар­қатып бере алады. Тұнып тұрған тарих.

Екіншіден, театр өнеріне тек актер мен режиссер ғана үлес қоса­ды деген жаңсақ пікірге ұрын­бай, театр үшін еңбек еткен әр саланың иелеріне арналған музей бұрышы болғаны жөн.

Үшіншіден, М.Әуезов атын­дағы Қазақ мемлекеттік акаде­миялық драма театры дирек­торы Асхат Максимұлы театр мұра­жайын ғылыми орталыққа айнал­дыру туралы ойымен бөліскен еді. Театр мұражайындағы әрбір ақпа­рат­тық материалдар, афишалар, бағ­дарламалар, яғни тарихтан мағ­лұмат беретін кез келген құнды жәдігерлер арнайы рұқсат хатпен немесе театр тарапынан бекітілген прайс-парақ арқылы қолжетімді болса дейміз.

Төртіншіден, қала қонақ­тары мен көрермендерге театр ғимара­тына спектакльден тыс уақыттарда экскурсия жасау. Бүгінгі күн – жар­наманы талап ететін уақыт. Театр маңы, театр алаңы, яғни театр­ға жақын (метро, аялдама) жер­­лердің бәрінде театр жарнама­лары, тарихынан сыр шертетін сурет­­тер, тұлғалар портреттерімен ай­шық­­талып тұрса, артық емес. Бұл әкім­шілік тарапынан, мемлекет та­ра­пынан қолдауға ие болуы керек.

Салтанат ӘБІЛҒАЗИЕВА,

М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры директорының орынбасары

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу