Айыртау – асыл аймақ Арқадағы

Айыртау – көгілдір тауларымен, қалың алқапты ормандарымен, айдын шалқар көлдерімен ерекшеленетін өлкелердің бірі. Қайталанбас сұлу табиғатымен тамсандыратын кербез жер жаннатын жырламаған ақын жоқ шығар, сірә.

Егемен Қазақстан
29.08.2018 1489
2

Осы өңірдің перзенті Кәкімбек Салықовтың «Айыртау – асыл аймақ Арқадағы, Бал кәусар жан баурайды таң самалы. Қиядан қос өркешті көз шалғанда, Аңсаған ата-анаңдай қарсы алады...», секілді кестелі жыр-шумақтарын арнауы, оған халықаралық, республикалық фестивальдардың лау­реаты, сазгер Құрмет Сақайдың ән шығаруы, жергілікті әнұран ретінде тез қабылданып, жиі шырқалуы сал-серілер сайрандап, Құлагер шауып өткен жердің қадір-қасиетін асқақтата түскендей.

Аққан жұлдыздай жарқ еткен ғұлама ғалым Шоқанды, аспандағы аққудың сұңқылына әнін қосқан Үкілі Ыбырайды, от ауызды, орақ тілді айтыс ақыны Орынбайды, одан берідегі даңқты тұлғаларды тізбелейтін болсақ, дүниеге әкелген киелі топырақты қалайша тегін деп айтарсың. Олардың ішінде әншілік пен ақындық өнерді құстың қос қанатындай тең ұстап, зор атақ пен абыройға ие болған Ақан сері Қорамсаұлының орны бөлек екені дау­сыз. Қазақ даласын әнмен тербеткен күміс көмей әншінің 175 жылдығы мен ауданның 90 жылдығы орайласа келіп, қос мерейтойға арналған игілікті шараларға жиналған қауым «тумаса Сарыарқада Ақан сері, Қызыққа қалар еді-ау, дала тоймайдының» күйін кешіп, өзгеше қырынан танығандай болды.

– Қазақтың мақтан тұтар ұл-қыз­да­рының отаны саналатын қасиетті жер тарихи-мәдени мұраларға бай. Бо­тайдағы ежелгі адамдар мекені, Ай­ғаным қонысы, Сырымбеттегі Шоқан Уәлихановқа арналған этнографиялық мұражай, Қарасай-Ағынтай батырлар кесенесі, Кеңащыдағы «Ақан сері» композициясы, тағы басқалары құнды жәдігерлеріміз болып табылады. Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында атап өткендей, мұндай ескерткіштер өскелең ұрпақты отаншылдыққа тәрбиелеудің таптырмас үлгісі. Ботай қонысы мен «Қарасай-Ағынтай батырлар» мемориалдық кешені республиканың киелі жерлер картасына енді. «Рухани қазына» кіші бағдарламасы шеңберінде«Ақан сері» мүсіні композициясын жасау және тарихи-өлкетану мұражайының құрылысы жоспарланған.

Бүгінде 345 кәсіпорын, 1498 жеке кәсіпкерлік субъектілері жұмыс істейді. Жылына шамамен 40-қа жуық шағын және орта бизнес нысандары ашылады. Жолдарды жөндеуге 2,2 миллиард теңге бөлінді. 19 ауылды сапалы ауыз сумен қамтамасыз етудің жобалық құжаттары әзірленді. Егіншілікпен қатар мал шаруашылығы да өркендеп келеді, – деді сөйлескенімізде іскер басшы ретінде танылып қалған аудан әкімі Бейбіт Исманов.

Ішкі саясат бөлімінің жетекшісі Жақсылық Жұсыпов Ақан серінің есімін ұлықтау мақсатымен ұйымдастырылған «Ұлылар елі – серілер жері» атты республикалық ақындар айтысы өз деңгейінде өткенін, Ринат Зайытов, Аспанбек Шұғатаев, Жарқын Жұпархан секілді жыр марқасқаларының арасынан қарағандылық Мақсат Ақанов озып шығып, 700 мың теңгенің бас бәйгесін иеленгенін жеткізді. Одан кейінгі игілікті шара мәдениет үйінде өтіп, «Туған жер – тұнған шежіре» атты ауданның құрылу кезеңінен бүгінге дейінгі шежіресін баян­дайтын түрлі-түсті жинақтың таныс­тырылымына жалғасты. Тұсаукесер рәсімде аудан әкімі Б. Исманов, еңбек ардагері Болат Сүлейменұлы, «Айыртау-Информ» ЖШС-нің директоры Ирина Бурковская сөйлеп, тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан құндылықтар жайлы сыр шертті. Ауданға 11 жыл жетекшілік еткен Армия Әбілқайыров ақынның 150 жылдығы қарсаңында кіндік кес­кен қонысында жаңа елді мекеннің бой көтергенін, Құлагердің құдығы орналасқанын, еңселі ескерткіш бой түзегенін еске алды. Белгілі мемлекет, қоғам қайраткері Бәйкен Әшімов алғашқы еңбек жолын Саумалкөлден бастап, көзі жұмылғанша екінші туған жеріндей қастерлеп өтіпті. Орталық көшелердің біріне есімі беріліп, ұлы Оңдасын Бәйкенұлы әулет атынан ризашылық сезімін білдірді.

«Айыртау – алтын бесігім» атты мә­дени-спорттық жиында облыс әкі­мінің орынбасары Мадияр Қожахмет аймақ басшысы Құмар Ақсақаловтың жылы лебізге толы құттықтау хатын оқып берді. А.Әбілқайыровқа облыстың құрметті азаматы атағы табыс етілді. Бір топ азаматтар құрмет грамоталарымен, алғыс хаттармен марапатталды.

Аламан бәйгеде қара үзіп, мәреге бірінші келген сәйгүліктің иесіне жеңіл көліктің кілті табыс етілді. Тайынша ауданының өкілі Рустам Жұмаев «түйе балуан» атанды.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу