Археологтар Арқада ақылдасты

Егемен Қазақстан
06.09.2018 2248
2

Қарағанды облысында ұлы ға­лым Қаныш Сәтбаевтың ғы­лыми бастамалары мен мұра­сын дәріптеу мақсатында «Қ.И.Сәт­баев – Тұлға. Патриот. Ға­лым» деген тақырыпта ха­лық­аралық симпозиум өтті. Об­лыс әкімі Ерлан Қошанов ауқымды басқосуға еліміздің әр өңірінен және бірқатар шетел­дерден арнайы келген археолог ғалымдармен кездесті. Олар­дың қатарында Ежелгі Шығыс Азиядағы темір дәуірін зерттеу орталығының директо­ры, Жапонияның Эхимэ уни­вер­ситетінің профессоры Ясую­ки Мураками, Ресей Ғылым ака­демиясы Археология инс­ти­тутының профессоры Сер­гей Кузьминых, Урал мем­ле­кеттік университетінің (Ека­те­ринбург қ.) профессоры Люд­мила Корякова, Е.Бөкетов атын­дағы ҚарМУ-дың профессоры Сағындық Жауынбаев, Сарыарқа археологиялық инс­­­титутының ғылыми қызметкері Игорь Кукушкин сияқты белгілі зерттеушілер бар. 

– Қарағанды өңірінің жер қойнауы ғана емес, тарихы да аса бай, – деді кездесуде сөз алған облыс басшысы. – Ғалымдары­мыз Арқа төсінің талай құпиясын ашқан, дегенмен, өлкеміздің әлі қаншама ашылмаған сыры бар. Сондықтан сіздердің алдағы зерттеу жұмыстарына қосар үлестеріңіз зор.

Жапон ғалымы Қарағандыға осымен төртінші мәрте келіп отыр екен. Ол бұған дейін Қар­қа­ралыдағы Кент тауының қат­парларын зерттеу экспедициясына қатысқан. 

– Тарихи жерлермен таны­сып, ғылыми қазба жұмыс­тарына қатысуға профессор С.Жа­уын­баев бастаған экспеди­ция зор мүмкіндік берді. Қарағанды облысында металл өндірісін терең түсінуге болады. Мен қа­зақстандық ғалымдармен архео­логиялық жұмыстарды одан әрі жалғастыруға мүдделімін, – деді Ясуюки Мураками. 

Ал Ресей Ғылым акаде­мия­сының өкілі С.Кузьминыхтың  айтуынша, талай ғасырлар бұ­рын қазақ жері Еуразия ке­ңіс­тігін түрлі металдармен қам­тамасыз еткен үлкен орта­лық болғанын дәлелдейтін архео­логиялық айғақтар бар. 

– Орталық Қазақстандағы тау-кен ісі мен металлургияның бастауында Қаныш Сәтбаев тұр, – дейді археолог. – Оның ісін қа­з­ақстандық археологтардың бірнеше буыны жалғастырған. Десек те, зерттеуді қажет ете­тін тың дүниелер әлі де көп. Мы­салы, профессорлар Я.Мура­ка­ми мен С.Жауынбаев біздің дәуі­рімізден де бірнеше мың жыл бұрынғы қола дәуірінде темір өндірісі болған деген тұжырымға бастайтын маңызды дәйектерге қол жеткізді. Бұл аса тың әрі таңғажайып мәселе. Бұл материалдар Еуразия ке­ңістігіндегі металлургияның қалыптасу тарихын зерттеуге айтарлықтай жаңалық болып енбек.

Кездесуді қорытындылаған Ерлан Қошанов симпозиумға қатысушыларға алғысын біл­діріп, туған өлке тарихын мақтан тұту, барымызды көрсете білу перзенттік парыз екенін еске салды. 

– Бұл Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Рухани жаңғыру» бағдарламасының аясында алдымызға қойған мем­­лекеттік маңыздағы тап­­сыр­малардың бірі, – деді Ер­лан Жақанұлы. –  Яғни тарихымызды зерделеу, археологиялық қазба жұмыстары мен ғылыми зерттеулерге ден қою керек. Бұл жұмыстарға мемлекет тарапынан қаражат бөлінеді. Ғылыми жұмыстарға шетелдік мамандар да үлес қосса, мүм­кіндіктеріміз арта түспек.

Биыл Қарағанды облы­сын­дағы Сәтбаев қаласы өзінің 45 жылдығын атап өтуде. Симпо­зиум жұмысы аты да, заты да металлургиямен, қазақ кен ісі­нің атасы Қаныш Сәтбаевтың есімімен тығыз байланысты шаһарда жалғаспақ. Осы ғылы­ми жиында кеңес құрған ғалым­дар келешекте бірлесе жұмыс істемек. Олардың ізденістері мен еңбектері ел мен жер игі­лігіне қызмет етері күмәнсіз.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу